Επιστολική ψήφος: Ο τριπλός στόχος με την καθιέρωσή της

Τη θεσμο­θέ­τηση και στο ελλη­νικό εκλο­γικό σύστημα της επι­στο­λι­κής ψήφου, αρχής γενο­μέ­νης από τις ευρω­ε­κλο­γές του ερχό­με­νου Ιουνίου, ανα­κοί­νωσε χθες ο πρω­θυ­πουρ­γός κατά την εισα­γω­γική ομιλία του στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο. Ο κ. Κυριά­κος Μητσο­τά­κης ανέφερε πως η συγκε­κρι­μένη τομή «είναι κάτι που έχουν υιο­θε­τή­σει τα περισ­σό­τερα κράτη και είναι ώρα να ισχύσει στον τόπο μας», θέλο­ντας να ανα­δεί­ξει πως το συγκε­κρι­μένο σύστημα έχει ήδη δοκι­μα­στεί στο εξω­τε­ρικό. Ο στόχος της κυβέρ­νη­σης με αυτή την «ιστο­ρική τομή», όπως τη χαρα­κτή­ρισε ο κ. Μητσο­τά­κης, είναι τριπλός:

1. Η μεταρ­ρύθ­μιση δίνει επι­κοι­νω­νιακό «αέρα» στη δια­δι­κα­σία των ευρω­ε­κλο­γών, που παρα­δο­σιακά συγκε­ντρώ­νει μικρό­τερο ενδια­φέ­ρον από τις εθνικές εκλογές. «Εισά­γουμε μία και­νο­το­μία που απο­τε­λεί την καλύ­τερη δια­φή­μιση για την εκλο­γική δια­δι­κα­σία που έχουμε μπροστά μας», λέει στην «Κ» κυβερ­νη­τική πηγή, εξη­γώ­ντας πως η κυβέρ­νηση θέλει να ανα­ζω­ο­γο­νή­σει τη δια­δι­κα­σία.

2. Απο­τε­λεί χτύπημα στην αποχή. Ενα από τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα που έχει να αντι­με­τω­πί­σει η χώρα τα τελευ­ταία δέκα χρόνια σε όλες τις εκλο­γι­κές δια­δι­κα­σίες είναι το μεγάλο ποσοστό αποχής. Η εκλο­γική δια­δι­κα­σία με τη νέα μεταρ­ρύθ­μιση «εμπλου­τί­ζε­ται και αλλάζει», καθώς «είναι η πιο ισχυρή απά­ντηση στην αποχή», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρω­θυ­πουρ­γός. Και πράγ­ματι, με την καθιέ­ρωση της επι­στο­λι­κής ψήφου και εντός Ελλάδος, ειδικές κατη­γο­ρίες, όπως υπε­ρή­λι­κοι, ασθε­νείς, άτομα με ανα­πη­ρία, νέοι που δου­λεύ­ουν σεζόν, εργα­ζό­με­νοι τις ημέρες των εκλογών, μαθητές που μπορεί να έχουν εξε­τά­σεις, θα μπορούν να συμ­με­τά­σχουν στις εκλογές, που υπό άλλες συν­θή­κες δεν θα ήταν δυνατόν, «και αυτό είναι μια μεγάλη δημο­κρα­τική κατά­κτηση». Να σημειώ­σουμε βέβαια ότι η επι­στο­λική ψήφος δεν αφορά μόνο ειδικές κατη­γο­ρίες, θα ισχύσει για το σύνολο του εκλο­γι­κού σώματος εντός και εκτός Ελλάδας.

3. Ο πρω­θυ­πουρ­γός απευ­θύ­νε­ται και πολι­τικά σε κατη­γο­ρίες όπως οι νέοι, που ειδικά αρχές καλο­και­ριού το πιθα­νό­τερο είναι να μην πάνε να ψηφί­σουν, διευ­ρύ­νο­ντας το εκλο­γικό σώμα και ο ίδιος προ­σω­πικά το ακρο­α­τή­ριο στο οποίο απευ­θύ­νε­ται. Ο κ. Μητσο­τά­κης σημεί­ωσε πως η δυνα­τό­τητα αυτή «διευ­ρύ­νει το σώμα των πολιτών που συμ­με­τέ­χουν στις εκλογές», τονί­ζο­ντας πως όσον αφορά το εξω­τε­ρικό δεν θα υπάρχει καν η ανάγκη να οργα­νώ­σουμε ειδικά εκλο­γικά τμήματα, καθώς «κάθε από­δη­μος θα μπορεί να ψηφίζει από το σπίτι του με άνεση, δια­θέ­το­ντας όλες τις δικλί­δες ασφα­λείας».

Η εκκρε­μό­τητα

Τέλος, ο Θοδωρής Λιβά­νιος ανέφερε ότι επα­νέρ­χε­ται το κώλυμα για τους βου­λευ­τές, που εάν θέλουν να είναι υπο­ψή­φιοι για το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο θα πρέπει να παραι­τη­θούν, κάτι που είχε καταρ­γή­σει ο ΣΥΡΙΖΑ. Το μόνο θέμα που παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα είναι τι θα γίνει με όσους ευρω­βου­λευ­τές έχουν ήδη δύο θητείες και αν θα μπει όριο, «κόβο­ντάς τους» από την επόμενη δια­δι­κα­σία. Η άλλη σκέψη είναι απλώς ο πρω­θυ­πουρ­γός να τους ζητήσει να τον «διευ­κο­λύ­νουν».

Χωρίς αλλαγές στις ευρω­κάλ­πες – Το παρα­σκή­νιο της από­φα­σης

Από σαράντα κύματα πέρασε η κυβέρ­νηση μέχρι ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης να φθάσει στις χθε­σι­νές ανα­κοι­νώ­σεις στο υπουρ­γικό, όπου δημο­σιο­ποί­ησε την πρόθεσή του, όπως είχε δια­φα­νεί το τελευ­ταίο διά­στημα, να δια­τη­ρή­σει το υπάρχον εκλο­γικό σύστημα στις ευρω­ε­κλο­γές, δηλαδή τη χώρα ως ενιαία εκλο­γική περι­φέ­ρεια και τον σταυρό προ­τί­μη­σης. Ο κ. Μητσο­τά­κης αιτιο­λό­γησε την απόφασή του λέγο­ντας ότι «θα ισχύσει ο σταυρός προ­τί­μη­σης, γιατί τον πρώτο λόγο έχουν οι πολίτες και όχι ο αρχηγός κάθε παρά­τα­ξης με τη λίστα που θα επι­λέ­γει ο ίδιος». Πώς, όμως, κατέ­ληξε στην απόφαση ο σταυρός να παρα­μεί­νει πανελ­λα­δικά, παρότι όπως απο­κά­λυψε ο ίδιος στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο υπήρξε «προ­βλη­μα­τι­σμός για το εάν θα υπάρξει διαί­ρεση της επι­κρά­τειας» σε πέντε περι­φέ­ρειες.

Δια­τη­ρού­νται η ενιαία πανελ­λα­δική περι­φέ­ρεια και ο σταυρός προ­τί­μη­σης

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η απόφαση πάρθηκε για δύο βασι­κούς λόγους: Πρώτον, η κατά­τμηση είχε αρκετά δια­δι­κα­στικά προ­βλή­ματα, με μεγα­λύ­τερο την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας. Πηγές που ήταν στις συζη­τή­σεις λένε πως «το πόσοι ευρω­βου­λευ­τές θα εκλέ­γο­νταν ανά περι­φέ­ρεια ήταν ένας δυσε­πί­λυ­τος γρίφος που έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο στην απόρ­ριψη τελικά αυτού του μοντέ­λου». Δεύ­τε­ρον, ο πρω­θυ­πουρ­γός έλαβε υπόψη του και το πολι­τικό σκέλος, καθώς κρίθηκε πως μια αλλαγή στον τρόπο εκλογής των ευρω­βου­λευ­τών θα άνοιγε μια συζή­τηση με τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης που θα απο­προ­σα­να­τό­λιζε από την ουσία, η οποία είναι η εκλογή αξιό­λο­γων προ­σώ­πων στην Ευρω­βουλή, κάτι που ο ίδιος θεωρεί το πιο μείζον. «Αγκάθι» πάντως στη δια­τή­ρηση του υπάρ­χο­ντος συστή­μα­τος είναι το γεγονός ότι η πανελ­λα­δική σταυ­ρο­δο­σία ευνοεί τους «σταρ» και εν γένει τα γνωστά πανελ­λα­δικά πρόσωπα, κάτι το οποίο ο κ. Μητσο­τά­κης έχει καυ­τη­ριά­σει κατά το παρελ­θόν. Τούτο λύνεται, σύμφωνα με συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού, από την κατάρ­τιση των ψηφο­δελ­τίων. «Ο πρω­θυ­πουρ­γός θα βάλει στις λίστες πρόσωπα που θεωρεί ότι μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν στις απαι­τή­σεις του ευρω­βου­λευτή», προ­σθέ­τουν οι ίδιες πηγές.

Το ενδια­φέ­ρον παρα­σκή­νιο είναι πως η απόφαση να παρα­μεί­νει πανελ­λα­δικά η σταυ­ρο­δο­σία ήταν ουσια­στικά αυτή που πρι­μο­δό­τησε τελικά την εισα­γωγή της επι­στο­λι­κής ψήφου. Οπως λένε καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, ο πρω­θυ­πουρ­γός ήθελε διακαώς να κάνει κάποια τομή ώστε να ανα­ζω­ο­γο­νή­σει το ενδια­φέ­ρον για τις ευρω­ε­κλο­γές. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η ιδέα της επι­στο­λι­κής ψήφου έπεσε στο τραπέζι περίπου ένα μήνα πριν σε μια πολύ κλειστή σύσκεψη. Στον πρω­θυ­πουργό, όπως φάνηκε από την αντί­δρασή του, άρεσε η ιδέα και την κράτησε στο συρτάρι, ζητώ­ντας από τους λίγους παρό­ντες να μη γίνει περαι­τέρω συζή­τηση. Με δεδο­μένο πως η αρχική απόφαση για κατά­τμηση της χώρας σε περι­φέ­ρειες έδειχνε πως έχει αρκετά δυσε­πί­λυτα προ­βλή­ματα και η ιδέα να παρα­μεί­νει το εκλο­γικό σύστημα ως έχει κέρδιζε διαρκώς έδαφος, ο πρω­θυ­πουρ­γός σκε­φτό­ταν όλο και πιο σοβαρά πως η τομή που είχε κατά νου θα μπο­ρούσε να είναι η επι­στο­λική ψήφος, ζητώ­ντας από την υπουργό Εσω­τε­ρι­κών Νίκη Κερα­μέως και τον ανα­πλη­ρωτή Θοδωρή Λιβάνιο να εξε­τά­σουν όλες τις παρα­μέ­τρους και αν το συγκε­κρι­μένο σύστημα μπορεί να εφαρ­μο­στεί στην Ελλάδα, όπως γίνεται στο εξω­τε­ρικό. Οπερ και εγένετο.

Πηγή kathimerini.gr