ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής: Η προϋπόθεση για να είναι συνταγματική η επιστολική ψήφος

news room 5 λεπτά ανάγνωση
ΕΠΙΣΤΟΛΙΚΗ ΨΗΦΟΣ

Η έκθεση της επι­στη­μο­νι­κής υπη­ρε­σίας της Βουλής αναρ­τή­θηκε στον ιστό­τοπό της σχετικά με το νομο­σχέ­διο για τη δυνα­τό­τητα άσκησης του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος με επι­στο­λική ψήφο για όλους τους πολίτες, εντός και εκτός Επι­κρά­τειας, απο­κλει­στικά ως προς τις εκλογές για την ανά­δειξη των μελών του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και ως προς τη διε­ξα­γωγή εθνικού δημο­ψη­φί­σμα­τος.

«Η επι­στο­λική ψήφος υπη­ρε­τεί την αρχή της καθο­λι­κό­τη­τας και μπορεί να θεω­ρη­θεί συμβατή με την αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των εκλογών, εφόσον όμως η άσκηση της βού­λη­σης του εκλογέα τελεί σε χρονική εγγύ­τητα με την ημέρα διε­ξα­γω­γής των εκλογών. Υπ’ αυτή την έννοια, η νομο­θε­τική ρύθμιση για χρήση της επι­στο­λι­κής ψήφου, εντός της Επι­κρά­τειας, είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον πάντως υπάρχει η οικεία χρονική εγγύ­τητα προς την ημέρα διε­ξα­γω­γής των εκλογών και δια­σφα­λί­ζε­ται, κατά τα λοιπά, η μυστι­κό­τητα της ψήφου, και η εγκυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας», ανα­φέ­ρει η Επι­στη­μο­νική Υπη­ρε­σία της Βουλής. Δεδο­μέ­νου ότι η απαί­τηση χρο­νι­κής εγγύ­τη­τας συναρ­τά­ται, τόσο με την ελεύ­θερη δια­μόρ­φωση της πολι­τι­κής βού­λη­σης, στο πλαίσιο των ειδικών εγγυ­ή­σεων της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, (άρθρο 29 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος) όσο και με το αδιαί­ρετο του εκλο­γι­κού σώματος, η Επι­στη­μο­νική Υπη­ρε­σία ανα­φέ­ρει ότι ανα­κύ­πτει το ζήτημα αν το χρονικό σημείο των είκοσι πέντε (25) ημερών πριν από τη διε­ξα­γωγή των εκλογών, από το οποίο ο εκλο­γέας μπορεί να απο­στεί­λει την επι­στο­λική του ψήφο, όπως προ­κύ­πτει από τον συν­δυα­σμό των άρθρων 4, 11 και 14 του νομο­σχε­δίου, είναι, υπό τα σημε­ρινά δεδο­μένα της ταχυ­δρο­μι­κής επι­κοι­νω­νίας, όντως συμβατό με την αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­νέρ­γειας των εκλογών εντός της Επι­κρά­τειας.

Η επι­στη­μο­νική υπη­ρε­σία επι­ση­μαί­νει, μεταξύ άλλων, ότι:

Η ψηφο­φο­ρία με επι­στο­λική ψήφο προ­βλέ­πε­ται ρητά, ως δυνα­τό­τητα, στην Πράξη του Συμ­βου­λίου «περί εκλογής των αντι­προ­σώ­πων στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο με άμεση και καθο­λική ψηφο­φο­ρία». Σε αυτήν ορί­ζε­ται ότι τα κράτη μέλη «μπορούν να προ­βλέ­πουν τη δυνα­τό­τητα για ψηφο­φο­ρία εκ των προ­τέ­ρων, δι’ αλλη­λο­γρα­φίας, αλλά και με ηλε­κτρο­νικά και δια­δι­κτυακά μέσα, στις εκλογές για το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο. Στην περί­πτωση αυτή, θεσπί­ζουν μέτρα επαρκή ώστε να δια­σφα­λί­ζο­νται ιδίως η αξιο­πι­στία του απο­τε­λέ­σμα­τος, ο μυστι­κός χαρα­κτή­ρας της ψηφο­φο­ρίας και η προ­στα­σία των δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της Ένωσης».

Η επι­στο­λική ψήφος ανα­φέ­ρε­ται στην παρά­γραφο 4 του άρθρου 51 του Συντάγ­μα­τος. Συγκε­κρι­μένα, ορί­ζε­ται ότι «[ο]ι βου­λευ­τι­κές εκλογές διε­νερ­γού­νται ταυ­τό­χρονα σε ολό­κληρη την Επι­κρά­τεια. Νόμος που ψηφί­ζε­ται με την πλειο­ψη­φία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βου­λευ­τών μπορεί να ορίζει τα σχετικά με την άσκηση του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος από τους εκλο­γείς που βρί­σκο­νται έξω από την Επι­κρά­τεια. Ως προς τους εκλο­γείς αυτούς η αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­νέρ­γειας των εκλογών δεν κωλύει την άσκηση του εκλο­γι­κού τους δικαιώ­μα­τος με επι­στο­λική ψήφο ή άλλο πρό­σφορο μέσο, εφόσον η κατα­μέ­τρηση και η ανα­κοί­νωση των απο­τε­λε­σμά­των διε­νερ­γεί­ται όποτε αυτό γίνεται και σε ολό­κληρη την Επι­κρά­τεια».

Ψηφο­φο­ρία με επι­στο­λική ψήφο προ­βλέ­πε­ται ρητά, ως δυνα­τό­τητα, στην Πράξη του Συμ­βου­λίου σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη μπορούν να προ­βλέ­πουν τη δυνα­τό­τητα για ψηφο­φο­ρία εκ των προ­τέ­ρων, δι’ αλλη­λο­γρα­φίας, αλλά και με ηλε­κτρο­νικά και δια­δι­κτυακά μέσα, στις εκλογές για το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο. Στην περί­πτωση αυτή, θεσπί­ζουν μέτρα επαρκή ώστε να δια­σφα­λί­ζο­νται ιδίως η αξιο­πι­στία του απο­τε­λέ­σμα­τος, ο μυστι­κός χαρα­κτή­ρας της ψηφο­φο­ρίας και η προ­στα­σία των δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της Ένωσης.

Η αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής της ψηφο­φο­ρίας, απο­τε­λεί συνταγ­μα­τική εγγύηση ελεύ­θε­ρης και ανό­θευ­της δια­μόρ­φω­σης και εκδή­λω­σης της λαϊκής θέλησης, εκφρά­ζει την ενότητα και τον αδιαί­ρετο χαρα­κτήρα του εκλο­γι­κού σώματος.

Η επι­στο­λική ψήφος υπη­ρε­τεί την αρχή της καθο­λι­κό­τη­τας και μπορεί να θεω­ρη­θεί συμβατή με την αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­ξα­γω­γής των εκλογών, εφόσον όμως η άσκηση της βού­λη­σης του εκλογέα τελεί σε χρονική εγγύ­τητα με την ημέρα διε­ξα­γω­γής των εκλογών. Υπ’ αυτή την έννοια, η νομο­θε­τική ρύθμιση για χρήση της επι­στο­λι­κής ψήφου εντός της Επι­κρά­τειας είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον πάντως υπάρχει η οικεία χρονική εγγύ­τητα προς την ημέρα διε­ξα­γω­γής των εκλογών και δια­σφα­λί­ζε­ται, κατά τα λοιπά, η μυστι­κό­τητα της ψήφου, και η εγκυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας. Η απαί­τηση χρο­νι­κής εγγύ­τη­τας συναρ­τά­ται, εξ άλλου, τόσο με την ελεύ­θερη δια­μόρ­φωση της πολι­τι­κής βού­λη­σης (στο πλαίσιο των ειδικών εγγυ­ή­σεων της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, βλ. άρθρο 29 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος) όσο και με το αδιαί­ρετο του εκλο­γι­κού σώματος. Κατά τούτο, ανα­κύ­πτει το ζήτημα αν το χρονικό σημείο των είκοσι πέντε (25) ημερών πριν από τη διε­ξα­γωγή των εκλογών, από το οποίο ο εκλο­γέας μπορεί να απο­στεί­λει την επι­στο­λική του ψήφο, όπως προ­κύ­πτει από τον συν­δυα­σμό των άρθρων 4, 11 και 14 του νομο­σχε­δίου, είναι, υπό τα σημε­ρινά δεδο­μένα της ταχυ­δρο­μι­κής επι­κοι­νω­νίας, όντως συμβατό με την αρχή της ταυ­τό­χρο­νης διε­νέρ­γειας των εκλογών εντός της Επι­κρά­τειας.

Παρα­μέ­νει ως ερώτημα αν, όσον αφορά τις εκλογές για την ανά­δειξη του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και το εθνικό δημο­ψή­φι­σμα, απαι­τεί­ται η αυξη­μένη πλειο­ψη­φία που τάσσει το Σύνταγμα (άρθρο 51 παρ. 4 εδάφιο β΄ σε συν­δυα­σμό με το εδάφιο γ΄). Ορθό­τερο φαί­νε­ται ότι η εν λόγω ειδική ρύθμιση συνιστά τεχνική λήψης από­φα­σης που, ως από­κλιση από τον κανόνα της λήψης απο­φά­σεων με απόλυτη πλειο­ψη­φία των παρό­ντων μελών (άρθρο 67 του Συντάγ­μα­τος), ερμη­νεύ­ε­ται στενά, δηλαδή κατά το γράμμα της διά­τα­ξης («βου­λευ­τι­κές εκλογές»).

Η εξα­κρί­βωση της ταυ­τό­τη­τας του εκλογέα απο­τε­λεί κρίσιμη παρά­με­τρο προς δια­σφά­λιση της εγκυ­ρό­τη­τας της δια­δι­κα­σίας, της μυστι­κό­τη­τας της ψήφου και, εν τέλει, της ελεύ­θε­ρης και ανό­θευ­της εκδή­λω­σης της λαϊκής θέλησης, αρχές που, αυτο­νο­ή­τως, διέπουν τη δια­δι­κα­σία εντός και εκτός της Επι­κρά­τειας. Υπό το φως των ανωτέρω, δημιουρ­γεί­ται προ­βλη­μα­τι­σμός ως προς τη δυνα­τό­τητα εξου­σιο­δό­τη­σης τρίτου προ­σώ­που για την παρα­λαβή και απο­στολή του φακέλου.

Η ευθύνη του ανα­δό­χου ή των ανα­δό­χων παροχής ταχυ­δρο­μι­κών ή ταχυ­με­τα­φο­ρι­κών υπη­ρε­σιών ως προς την εξα­κρί­βωση της ταυ­τό­τη­τας του εκλογέα πρέπει να ισχύει ακέραια τόσο για την παρα­λαβή όσο και για την απο­στολή του φακέλου, για τους εκλο­γείς εντός και εκτός της Επι­κρά­τειας. Ως εκ τούτου, δημιουρ­γεί­ται προ­βλη­μα­τι­σμός ως προς τη δια­φο­ρε­τική αντι­με­τώ­πιση της ευθύνης του ανα­δό­χου για τις περι­πτώ­σεις παρα­λα­βής και απο­στο­λής του φακέλου (άρθρο 11 παρ. και 13 παρ.5), αλλά και για τις απο­στο­λές εκλο­γι­κών φακέλων εκτός της Επι­κρά­τειας (άρθρο 13 παρ. 5).

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.