Θωρακίζονται τα νησιά του Ν. Αιγαίου έναντι των φυσικών καταστροφών

Θωρα­κί­ζο­νται τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου και των Κυκλά­δων έναντι των φυσικών κατα­στρο­φών, με τον πιλο­τικό οδικό χάρτη επι­χει­ρη­σια­κού σχε­δια­σμού δια­χεί­ρι­σης φυσικών κιν­δύ­νων στους Δήμους της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου που στόχο έχει την πλη­ρέ­στερη κατάρ­τιση και οργά­νωση των γενικών σχεδίων Αντι­με­τώ­πι­σης εκτά­κτων Αναγκών και Άμεσης – Βρα­χείας Δια­χεί­ρι­σης των συνε­πειών από την εκδή­λωση Φυσικών Κιν­δύ­νων, σύμφωνα με το νέο Θεσμικό Πλαίσιο.

Ο πιλο­τι­κός οδηγός, που απο­τε­λεί απο­τέ­λε­σμα συνερ­γα­σίας του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, τον οποίον παρου­σιά­ζει σήμερα η «δημο­κρα­τική» περι­λαμ­βά­νει τα εξής:

Στο πλαίσιο των εφαρ­μο­σμέ­νων ερευ­νη­τι­κών – επι­στη­μο­νι­κών δρα­στη­ριο­τή­των του Τομέα Δυνα­μι­κής Τεκτο­νι­κής Εφαρ­μο­σμέ­νης Γεω­λο­γίας, του Εργα­στη­ρίου Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών και του Προ­γράμ­μα­τος Μετα­πτυ­χια­κών Σπουδών ‘’Στρατηγικές Δια­χεί­ρι­σης Περι­βάλ­λο­ντος, Κατα­στρο­φών και κρίσεων’’ του Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος, του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, και με βάση:

α. Την ερευ­νη­τική – επι­στη­μο­νική δρα­στη­ριό­τητα που ανα­πτύ­χθηκε στα τελευ­ταία χρόνια, το επι­στη­μο­νικό δυνα­μικό σε Εθνικά και Ευρω­παϊκά Ερευ­νη­τικά Εφαρ­μο­σμένα Προ­γράμ­ματα,

Β. Την πολυετή εμπει­ρία σε θέματα Επι­χει­ρη­σια­κού Σχε­δια­σμού και σε θέματα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας,

Γ. Την πολυετή εμπλοκή σε θέματα ενη­μέ­ρω­σης, πλη­ρο­φό­ρη­σης και εκπαί­δευ­σης πλη­θυ­σμού και της διά­χυ­σης επι­στη­μο­νι­κών και κοι­νω­νι­κών δράσεων,

Δ. Την πρό­σφατη συνερ­γα­σία του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου για την εκπαί­δευση Αιρετών και Στε­λε­χών σε θέματα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, Προ­τεί­νουμε την εκπό­νηση Εφαρ­μο­σμέ­νου Ερευ­νη­τι­κού Έργου με τίτλο: ‘’Πιλοτικός Οδικός Χάρτης Επι­χει­ρη­σια­κού Σχε­δια­σμού Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κιν­δύ­νων στους Δήμους της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

2. ΣΤΟΧΟΣ – ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Στόχος του εν λόγω εφαρ­μο­σμέ­νου ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος είναι να προ­τα­θεί ένας Πιλο­τι­κός Οδικός Χάρτης που θα περι­λαμ­βά­νει τα στάδια, τις δράσεις και τις προ­δια­γρα­φές για ένα αξιό­πι­στο, ρεα­λι­στικό, σύγ­χρονο και απο­τε­λε­σμα­τικό Επι­χει­ρη­σιακό Σχε­δια­σμό για την δια­χεί­ριση των Φυσικών Κιν­δύ­νων, ο οποίος λαμ­βά­νει υπόψη ένα πλήθος γεω­γρα­φι­κών, τοπο­γρα­φι­κών, γεω­μορ­φο­λο­γι­κών, γεω­λο­γι­κών, γεω­δυ­να­μι­κών, σει­σμο­τε­κτο­νι­κών, υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών, δασικών, χωρο­τα­ξι­κών, πολε­ο­δο­μι­κών, κοι­νω­νι­κών πλη­θυ­σμια­κών, κ.α. δεδο­μέ­νων που είναι ιδιαί­τερα και μονα­δικά για κάθε Δήμο – Νησί της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Σκοπός του Πιλο­τι­κού Οδικού Χάρτη είναι η υπο­βο­ή­θηση των στε­λε­χών και υπη­ρε­σιών του κάθε Δήμου της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για την πλη­ρέ­στερη κατάρ­τιση και οργά­νωση των γενικών σχεδίων Αντι­με­τώ­πι­σης Εκτά­κτων Αναγκών και Άμεσης – Βρα­χείας Δια­χεί­ρι­σης των συνε­πειών από την εκδή­λωση Φυσικών Κιν­δύ­νων, σύμφωνα με το νέο Θεσμικό Πλαίσιο (Νόμος 4662/2020), με κυρί­αρχο σκοπό να ελα­χι­στο­ποι­η­θούν οι ανθρώ­πι­νες απώ­λειες και οι επι­πτώ­σεις σε κοι­νω­νικό, οικο­νο­μικό και περι­βαλ­λο­ντικό επίπεδο.

3. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

Α. ΑΝΑΛΥΣΗ – ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ – ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΕΙΣΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΣΥΝΟΔΑ

ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Ανα­λύ­ο­νται και περι­γρά­φο­νται τα απαι­τού­μενα στάδια – αντι­κεί­μενα που θα πρέπει να περι­λαμ­βά­νουν την ανάλυση – εκτί­μηση του σει­σμι­κού κιν­δύ­νου με βάση το υφι­στά­μενο γεω­λο­γικό, γεω­τε­κτο­νικό και σει­σμο­τε­κτο­νικό πλαίσιο με χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Επι­πρό­σθετα προσ­διο­ρί­ζε­ται το απαι­τού­μενο χαρ­το­γρα­φικό υλικό που είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητο για την ανάλυση – εκτί­μηση του σει­σμι­κού κιν­δύ­νου, όπως γεω­λο­γι­κοί χάρτες, νεο­τε­κτο­νι­κοί χάρτες, χάρτες σει­σμι­κό­τη­τας και σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, χάρτες συνοδών γεω­δυ­να­μι­κών φαι­νο­μέ­νων, κλπ.

ΑΝΑΛΥΣΗ – ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΟΥ

ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Περι­γρά­φο­νται όλα τα απα­ραί­τητα στάδια και βήματα για την ανάλυση – εκτί­μηση πλημ­μυ­ρι­κού κιν­δύ­νου, όπως οι πλημ­μυ­ρι­κές περιο­χές και οι περιο­χές κατά­κλι­σης για κάθε ένα Δήμο και το χαρ­το­γρα­φικό υλικό που θα πρέπει να τους συνο­δεύει. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρο­νται χάρτες υδρο­γρα­φι­κού δικτύου, χάρτες μορ­φο­λο­γι­κών κλίσεων, χάρτες ταξι­νό­μη­σης δικτύων, γεω­λο­γι­κοί χάρτες, χάρτες κατά­κλι­σης, γεω­τε­χνι­κοί χάρτες και χάρτες συνοδών κιν­δύ­νων, κτλ.

ΑΝΑΛΥΣΗ – ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΕΝΤΟΝΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Περι­γρά­φε­ται η μεθο­δο­λο­γία συγκέ­ντρω­σης στοι­χείων ανά­λυ­σης – εκτί­μη­σης των ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, που έχουν εκδη­λω­θεί κατά τους ιστο­ρι­κούς χρόνους αλλά και την πρό­σφατη περίοδο στο χώρο του Δήμου. Με βάση τα υφι­στά­μενα δεδο­μένα προ­τεί­νο­νται χάρτες με ζώνες υψηλού κιν­δύ­νου εκδή­λω­σης ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, με στόχο να ενη­με­ρω­θούν τα Γενικά Σχέδια.

ΑΝΑΛΥΣΗ – ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

Προ­τεί­νε­ται η μεθο­δο­λο­γία και τα στάδια ανά­λυ­σης – εκτί­μη­σης κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιάς που περι­λαμ­βά­νει την μορ­φο­λο­γική έρευνα, την απο­τύ­πωση των κλίσεων, τον προ­σα­να­το­λι­σμό, την χαρ­το­γρά­φηση της δασικής περιο­χής και την ανάλυση του στα­τι­κού κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιάς, η οποία κατα­γρά­φε­ται σε μορφή γεω­χω­ρι­κών δεδο­μέ­νων και θεμα­τι­κών χαρτών. Επίσης, προ­τεί­νο­νται οι χάρτες περιο­χών υψηλού κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιών στους Δήμους, με βάση τις δια­χρο­νι­κές αλλαγές χρήσης γης, τις ζώνες μίξης δασών – οικι­σμών και χώρων πιθανού μαζικού εγκλω­βι­σμού πλη­θυ­σμού.

Β. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΡΩΤΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΩΝ / ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

Θα προ­τα­θούν τα αντι­κεί­μενα και τα στάδια με βάση τα οποία θα εκτι­μη­θεί η υφι­στά­μενη τρω­τό­τητα των κρί­σι­μων συστη­μά­των και υπο­δο­μών που ευρί­σκο­νται στην περιοχή του Δήμου και τα οποία επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την Δια­κιν­δύ­νευση και την κατάρ­τιση των Επι­χει­ρη­σια­κών Σχεδίων του Δήμου.

Για παρά­δειγμα προσ­διο­ρί­ζο­νται, οι χρήσεις γης – κρί­σι­μες λει­τουρ­γίες, τα πλη­θυ­σμιακά δεδο­μένα, τα χωρο­τα­ξικά και πολε­ο­δο­μικά χαρα­κτη­ρι­στικά, τα γενικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια, τα κτήρια και χρήσεις στο Δήμο, η εκτί­μηση τρω­τό­τη­τας ανά κίνδυνο, ο προσ­διο­ρι­σμός, κατα­γραφή και τρω­τό­τητα ανοι­κτών ελευ­θέ­ρων χώρων που μπορούν να εντα­χθούν στο σχε­δια­σμό έκτα­κτης ανάγκης.

Γ. ΜΕΙΩΣΗ ΔΙΑΚΙΝΔΥΝΕΥΣΗΣ

Θα προ­τα­θούν τα αντι­κεί­μενα και οι δράσεις με βάση τα δεδο­μένα της ανά­λυ­σης κιν­δύ­νων και της εκτί­μη­σης τρω­τό­τη­τας των βασικών υπο­δο­μών, θα δια­μορ­φω­θούν και θα προ­τα­θούν δράσεις για την μείωση της Δια­κιν­δύ­νευ­σης, οι οποίες θα είναι προ­σαρ­μο­σμέ­νες στα χαρα­κτη­ρι­στικά και την λει­τουρ­γία του Δήμου. Ως παρα­δείγ­ματα ανα­φέ­ρο­νται η δια­τύ­πωση ειδικών προ­τά­σεων σε θέσεις υψηλού κιν­δύ­νου, η επε­ξερ­γα­σία και προ­τά­σεις παρεμ­βά­σεων για την άμβλυνση του κάθε κιν­δύ­νου ξεχω­ρι­στά, οι δράσεις μείωσης δια­κιν­δύ­νευ­σης στις βασικές και κρί­σι­μες υπο­δο­μές, η επιλογή χώρων μετε­γκα­τά­στα­σης, το προ­τει­νό­μενο οδικό δίκτυο δια­φυ­γής – παροχής βοή­θειας ανά κίνδυνο, η άρση επι­κιν­δυ­νο­τή­των, η μείωση μη δομικής τρω­τό­τη­τας κρί­σι­μων υπο­δο­μών, οι τομείς της επι­χει­ρη­σια­κής οργά­νω­σης, η επιλογή χώρων καταυ­λι­σμού, Φορέων, Υπη­ρε­σιών και οι Δράσεις ενη­μέ­ρω­σης και εκπαί­δευ­σης.

Δ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Προ­τά­σεις προ­σαρ­μο­γής, βελ­τι­στο­ποί­η­σης και επι­και­ρο­ποί­η­σης των Γενικών Σχεδίων Αντι­με­τώ­πι­σης Εκτά­κτων αναγκών και άμεσης βρα­χείας δια­χεί­ρι­σης συνε­πειών με βάση τις ανάγκες και τις υπο­χρε­ώ­σεις που ανα­δει­κνύ­ο­νται στο θεσμικό πλαίσιο (Ν. 4662/2020) και τις επι­μέ­ρους δια­τά­ξεις και εγκυ­κλί­ους της Γενικής Γραμ­μα­τείας Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας. Τα γενικά σχέδια θα αντι­στοι­χούν σε τρία στάδια Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κιν­δύ­νων, στο Προ­κα­τα­στρο­φικό, Συν­κα­τα­στρο­φικό και Μετα­κα­τα­στρο­φικό.

Η αξιο­ποί­ηση και ενσω­μά­τωση Ανά­λυ­σης – Εκτί­μη­σης Φυσικών Κιν­δύ­νων, της Εκτί­μη­σης Τρω­τό­τη­τας και της Μείωσης δια­κιν­δύ­νευ­σης στα Γενικά Σχέδια, είναι καθο­ρι­στική και σημα­ντική για την επιτυχή και απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή των Σχεδίων, τα οποία μετα­τρέ­πουν τα Γενικά Σχέδια, σε εξει­δι­κευ­μένα σχέδια για τον Δήμο. Επι­πρό­σθετα, θα εκπο­νη­θούν Μνη­μό­νια Ενερ­γειών για τον δήμαρχο, για το Γραφείο Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, για την Διεύ­θυνση Τεχνι­κών Υπη­ρε­σιών και για όσες υπη­ρε­σίες του Δήμου εμπλέ­κο­νται στη δια­χεί­ριση Φυσικών Κιν­δύ­νων, για κάθε κίνδυνο χωριστά.

Ε. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Προ­κει­μέ­νου να βελ­τι­στο­ποι­η­θεί η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του έργου, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν εξ΄ απο­στά­σεως εκπαι­δευ­τι­κές δράσεις οι οποίες θα απευ­θύ­νο­νται σε αιρε­τούς και στελέχη των Δήμων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου στους οποίους θα χορη­γη­θεί και το αντί­στοιχο πρότυπο εκπαι­δευ­τικό υλικό και πιστο­ποί­ηση.

4. ΔΗΜΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Προ­τεί­νο­νται οι Δήμοι Καστελ­λό­ρι­ζου και Ίου να απο­τε­λούν πεδίο εφαρ­μο­γής του ανω­τέ­ρου εφαρ­μο­σμέ­νου ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος.

5. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Ο προ­τει­νό­με­νος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός για την κάλυψη των λει­τουρ­γι­κών εξόδων του Ερευ­νη­τι­κού Προ­γράμ­μα­τος ανέρ­χε­ται σε 30.000,00€ (πλέον ΦΠΑ), που ανα­λύ­ε­ται ως εξής:

α. Αμοιβές ερευ­νη­τι­κού προ­σω­πι­κού και εξω­τε­ρι­κών συνερ­γα­τών

β. Συγ­γραφή πρό­τυ­που εκπαι­δευ­τι­κού υλικού

γ. Επι­στη­μο­νικά όργανα, εξο­πλι­σμός, Η/Υ, βελ­τί­ωση εγκα­τα­στά­σεων, smart devices κ.α.

δ. Ανα­λώ­σιμα Γρα­φείου, Εκτυ­πώ­σεις, Αντί­γραφα, Χάρτες, κ.α.

ε. Λοιπά έξοδα (ΕΛΚΕ – ΕΚΠΑ 16%).

6. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ

Η προ­τει­νό­μενη χρονική διάρ­κεια εκτέ­λε­σης του Ερευ­νη­τι­κού Προ­γράμ­μα­τος είναι 14 μήνες από την υπο­γραφή της σχε­τι­κής σύμ­βα­σης. Κατά τους πρώτους οκτώ (8) μήνες από την ημε­ρο­μη­νία υπο­γρα­φής της παρού­σας θα εκπο­νη­θούν όλα τα ανωτέρω αντι­κεί­μενα. Για χρονικό διά­στημα επι­πλέον έξι (6) μηνών θα παρέ­χε­ται συμ­βου­λευ­τική – επι­στη­μο­νική υπο­στή­ριξη από την ομάδα εκπό­νη­σης του εν λόγω προ­γράμ­μα­τος προς τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου.

7. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΘΕΣΗΣ

Η ανάθεση του εν λόγω ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος μπορεί να γίνει μετά από απόφαση των αρμό­διων οργάνων της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, στο Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, το οποίο είναι και ο Φορέας εκτέ­λε­σης του έργου.