Νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο: 22 ερωτήσεις – απαντήσεις

Σχετικά με το νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης περί «Ανα­μόρ­φω­σης Νομο­θε­σίας Ταμείων Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης (TEA) και Εξορ­θο­λο­γι­σμό Δια­τά­ξεων Ασφα­λι­στι­κής Νομο­θε­σίας» το υπουρ­γείο με σχετικό δελτίο Τύπου δημο­σιο­ποιεί 22 ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις.

Τι είναι τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης;

Τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης (ΤΕΑ) είναι οργα­νι­σμοί ιδιω­τι­κού δικαίου, προ­αι­ρε­τι­κού χαρα­κτήρα που ιδρύ­ο­νται από εργο­δό­τες ή επαγ­γελ­μα­τι­κές οργα­νώ­σεις και παρέ­χουν συμπλη­ρω­μα­τι­κές συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές πέρα από αυτές που παρέχει η υπο­χρε­ω­τική κοι­νω­νική ασφά­λιση. Οι συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές μπορεί να κατα­βάλ­λο­νται είτε περιο­δικά, όπως για παρά­δειγμα με τη μορφή μηνιαίων συντά­ξεων, είτε εφάπαξ, προ­κει­μέ­νου ο ασφα­λι­σμέ­νος να έχει ένα επι­πλέον εισό­δημα όταν συντα­ξιο­δο­τη­θεί.

Πώς λει­τουρ­γούν τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης;

Τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης είναι κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κού χαρα­κτήρα. Κάθε ασφα­λι­σμέ­νος αποκτά ατομικό «κου­μπαρά» στον οποίο κατα­βάλ­λει τις εισφο­ρές που προ­βλέ­πο­νται στο κατα­στα­τικό του ΤΕΑ, οι οποίες επεν­δύ­ο­νται. Εφόσον συμπλη­ρώ­σει το ηλι­κιακό όριο ή/και τον αριθμό ετών ασφά­λι­σης που προ­βλέ­πει το κατα­στα­τικό του ΤΕΑ, λαμ­βά­νει τη συντα­ξιο­δο­τική παροχή που υπο­λο­γί­ζε­ται στη βάση του σωρευ­μέ­νου ποσού εισφο­ρών και των απο­δό­σεων. Τα ΤΕΑ μπορούν να προ­σφέ­ρουν επίσης συμπλη­ρω­μα­τι­κές προς τις συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές, όπως για παρά­δειγμα παροχές για την περί­πτωση ασθέ­νειας, ένδειας ή θανάτου.

Σήμερα, υπάρ­χουν Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης στην Ελλάδα;

Ο θεσμός της Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης υπάρχει στη χώρα μας από το 2002. Σήμερα, λει­τουρ­γούν 28 Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης που έχουν συστα­θεί κατά κύριο λόγο από εργο­δό­τες – μεγάλες επι­χει­ρή­σεις.

Η χώρα μας βρί­σκε­ται σε μία από τις χαμη­λό­τε­ρες θέσεις σε σύγκριση με τις υπό­λοι­πες χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης με μόλις περίπου 50.000 ασφα­λι­σμέ­νους και 300 εκατ. ευρώ σε κεφά­λαια δια­χεί­ρι­σης.

Ποιες αλλαγές φέρνει ο νέος Νόμος;

Στόχος του νόμου είναι η ανά­πτυξη του θεσμού των ΤΕΑ στην Ελλάδα. Ειδι­κό­τερα, οι βασικοί άξονες του υπό κατάρ­τιση νομο­σχε­δίου είναι:

✓ Η απλο­ποί­ηση δια­δι­κα­σιών σύστα­σης ΤΕΑ και η χρήση πρό­τυ­που κατα­στα­τι­κού

✓ Η διευ­κό­λυνση ίδρυσης πολυ­ερ­γο­δο­τι­κών ΤΕΑ από περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις, ακόμα και χωρίς να έχουν κλαδική συνά­φεια

✓ Η θέσπιση ενιαίων κανόνων χρηστής δια­κυ­βέρ­νη­σης

✓ Η ενί­σχυση της επο­πτείας των ΤΕΑ, με μετα­φορά της στην Τράπεζα της Ελλάδος, αντί του ισχύ­ο­ντος τρι­με­ρούς σχή­μα­τος (Υπουρ­γείο Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης, Επι­τροπή Κεφα­λαια­γο­ράς και Εθνική Ανα­λο­γι­στική Αρχή)

✓ Η παροχή κινή­τρων προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί πραγ­μα­τική συμπλη­ρω­μα­τική σύνταξη

Τι εισφο­ρές θα πληρώνω;

Η συμ­με­τοχή σε ΤΕΑ είναι εθε­λο­ντική. Το κάθε ΤΕΑ ορίζει στο κατα­στα­τικό του το εύρος εισφο­ρών που δύναται να κατα­βά­λει ο εργα­ζό­με­νος ή/και ο εργο­δό­της – εφόσον υπάρχει διπλή χρη­μα­το­δό­τηση. Οι κατα­βλη­θεί­σες εισφο­ρές πιστώ­νο­νται στον ατομικό λογα­ρια­σμό του ασφα­λι­σμέ­νου τον οποίον θα μπορεί να παρα­κο­λου­θεί μέσω ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής, όπως παρα­κο­λου­θεί κατ’ αντι­στοι­χία σήμερα τον τρα­πε­ζικό του λογα­ρια­σμό.

Πώς φορο­λο­γού­μαι για τις εισφο­ρές που πληρώνω σε Ταμείο Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης;

Οι εισφο­ρές που κατα­βάλ­λο­νται σε Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης εξαι­ρού­νται από τη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος μέχρι του ποσού του 20% των απο­δο­χών του εργα­ζο­μέ­νου ή εναλ­λα­κτικά του ποσού των 15.000 ευρώ, ανα­προ­σαρ­μο­ζό­μενο κατ’ έτος βάσει του πλη­θω­ρι­σμού, όποιο από τα δύο ποσά είναι μικρό­τερο.

Τι παροχές θα λάβω;

Οι παροχές που λαμ­βά­νει κάθε ασφα­λι­σμέ­νος υπο­λο­γί­ζο­νται στη βάση του σωρευ­μέ­νου ποσού εισφο­ρών και απο­δό­σεων των επεν­δύ­σεών τους, αφαι­ρού­με­νων τυχόν δαπανών δια­χεί­ρι­σης, και μπορεί να λάβει τη μορφή εφάπαξ παροχής ή σύντα­ξης. Όσο μεγα­λύ­τερο το ποσό που έχει απο­τα­μιευ­θεί στον ατομικό λογα­ρια­σμό του ασφα­λι­σμέ­νου και όσο υψη­λό­τερη η απόδοση των επεν­δύ­σεών του, τόσο μεγα­λύ­τερη παροχή θα λάβει.

Πώς φορο­λο­γού­νται οι παροχές των Ταμείων Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης;

Με την προ­τει­νό­μενη ρύθμιση προ­βλέ­πε­ται κλι­μα­κωτή φορο­λό­γηση των παροχών των ΤΕΑ, ανάλογα με τα χρόνια ασφά­λι­σης κάθε ασφα­λι­σμέ­νου. Όσο περισ­σό­τε­ρος χρόνος έχει δια­νυ­θεί σε ΤΕΑ ή Ομαδικό Ασφα­λι­στικό Συμ­βό­λαιο, τόσο μικρό­τε­ρος είναι ο συντε­λε­στής φορο­λό­γη­σης, ώστε να ενι­σχύ­ε­ται η μακρο­πρό­θε­σμη απο­τα­μί­ευση. Επι­πλέον, παρέ­χο­νται επι­πρό­σθετα φορο­λο­γικά κίνητρα για την κατα­βολή σύντα­ξης μέσω της οποίας δια­σφα­λί­ζε­ται συμπλη­ρω­μα­τικό εισό­δημα καθ’ όλη τη διάρ­κεια του συντα­ξιο­δο­τι­κού βίου.

• Για 0-5 έτη ασφά­λι­σης προ­βλέ­πε­ται 20% φορο­λό­γηση για τα εφάπαξ και 10% για τη σύνταξη

• Για 6-15 έτη ασφά­λι­σης προ­βλέ­πε­ται 15% φορο­λό­γηση για τα εφάπαξ και 7,5% για τη σύνταξη

• Για 16-25 έτη ασφά­λι­σης προ­βλέ­πε­ται 10% φορο­λό­γηση για τα εφάπαξ και 5 % για τη σύνταξη

• Για 26 έτη ασφά­λι­σης και άνω προ­βλέ­πε­ται 5% φορο­λό­γηση για τα εφάπαξ και 2,5% για τη σύνταξη

Σε ποια ηλικία μπορώ να λάβω την παροχή από το ΤΕΑ;

Προ­ϋ­πό­θεση λήψης της παροχής από το ΤΕΑ είναι είτε η συντα­ξιο­δό­τηση από τον κύριο φορέα ασφά­λι­σης, είτε η συμπλή­ρωση του 67ου έτους, ανε­ξαρ­τή­τως ετών ασφά­λι­σης, είτε η συμπλή­ρωση του 55ου έτους, με 20 χρόνια ασφά­λι­σης.

Εάν ο ασφα­λι­σμέ­νος πληροί κάποια από τις δύο τελευ­ταίες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, είναι δηλαδή 67 ετών ή 55 ετών με 20 χρόνια ασφά­λι­σης, και εξα­κο­λου­θεί να εργά­ζε­ται, μπορεί να λάβει μέχρι το 50% του ποσού που έχει σωρευ­θεί στον ατομικό του λογα­ρια­σμό, αφή­νο­ντας το υπό­λοιπο για να συνε­χί­σει να επεν­δύ­ε­ται.

Μπορώ να «σπάσω» τον ατομικό μου λογα­ρια­σμό πρόωρα;

Με την προ­τει­νό­μενη ρύθμιση προ­βλέ­πε­ται η δυνα­τό­τητα του ασφα­λι­σμέ­νου να λάβει και πρόωρα την παροχή ή μέρος αυτής, με αυξη­μένο (κατά 50%) φορο­λο­γικό συντε­λε­στή εφόσον έχει του­λά­χι­στον 15 έτη ασφά­λι­σης στο ΤΕΑ. Με την ρύθμιση αυτή, διευ­κο­λύ­νο­νται οι ασφα­λι­σμέ­νοι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν το ποσό που έχουν απο­τα­μιεύ­σει, για την αντι­με­τώ­πιση έκτα­κτων αναγκών στη ζωή τους.

Προ­βλέ­πο­νται μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις για τους ήδη ασφα­λι­σμέ­νους σε ΤΕΑ;

Για τους ήδη ασφα­λι­σμέ­νους σε ΤΕΑ, προ­βλέ­πο­νται μετα­βα­τι­κές ρυθ­μί­σεις, σύμφωνα με τις οποίες για τα σωρευ­μένα ποσά στους ατο­μι­κούς λογα­ρια­σμούς μέχρι την ψήφιση του νόμου εφαρ­μό­ζο­νται οι προϊ­σχύ­ου­σες φορο­λο­γι­κές δια­τά­ξεις και οι υφι­στά­με­νες κατα­στα­τι­κές δια­τά­ξεις των ταμείων όσον αφορά στα ηλι­κιακά όρια.

Πως επο­πτεύ­ο­νται τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης;

Από 1/1/2025 τα ΤΕΑ θα επο­πτεύ­ο­νται από την Τράπεζα της Ελλάδας τόσο σε ό,τι αφορά την τήρηση της νομο­θε­σίας, όσο και ως προς τη βιω­σι­μό­τητά τους και την επεν­δυ­τική τους στρα­τη­γική. Η επο­πτεία ακο­λου­θεί την Οδηγία IORP II της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, που έχει ως στόχο τη χρηστή δια­κυ­βέρ­νηση, τη δια­φά­νεια και την εξα­σφά­λιση των συμ­φε­ρό­ντων του ασφα­λι­σμέ­νου.

Τι αλλάζει στην απα­σχό­ληση συντα­ξιού­χων και γιατί;

Σήμερα, το νομο­θε­τικό πλαίσιο προ­βλέ­πει ότι όταν ένας συντα­ξιού­χος απα­σχο­λεί­ται, παρα­κρα­τεί­ται από τον e-ΕΦΚΑ το 30% της σύντα­ξής του – ποσοστό που επί ΣΥΡΙΖΑ ήταν 60%. Παρά τη βελ­τί­ωση, το γεγονός ότι η παρα­κρά­τηση αυτή ισχύει είτε ένας συντα­ξιού­χος εργα­στεί για μία ημέρα, είτε έχει πλήρη απα­σχό­ληση, δημιουρ­γεί ισχυρά αντι­κί­νη­τρα για εργασία ειδικά όσων επι­θυ­μούν μερική απα­σχό­ληση – και ενδε­χο­μέ­νως να ενθαρ­ρύ­νει κάποιους να παρέ­χουν αδήλωτη εργασία.

Με την προ­τει­νό­μενη ρύθμιση οι συντα­ξιού­χοι δεν θα τιμω­ρού­νται επειδή εργά­ζο­νται, αντι­θέ­τως φρο­ντί­ζουμε να ενθαρ­ρύ­νο­νται να βγουν στην αγορά εργα­σίας, καθώς θα λαμ­βά­νουν το σύνολο της σύντα­ξής τους χωρίς περι­κοπή. Αντ’ αυτού υιο­θε­τεί­ται ένας μη αντα­πο­δο­τι­κός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ που θα αφαι­ρεί­ται από τον μισθό, πολύ μικρό­τε­ρος από το ποσό που αφαι­ρού­νταν από τη σύνταξη.

Για τους μισθω­τούς εργα­ζό­με­νους συντα­ξιού­χους ο πόρος αυτός είναι το 10% επί των ασφα­λι­στέων απο­δο­χών του με ανώτατο πλαφόν το δεκα­πλά­σιο της εθνικής σύντα­ξης. Για τους μη μισθω­τούς: το 50% επί της επι­λε­γεί­σας ασφα­λι­στι­κής κλάσης για κύρια σύνταξη. Ο πόρος ευνοεί το σύνολο σχεδόν των εργα­ζό­με­νων συντα­ξιού­χων και δεν μπορεί να ξεπερνά το δωδε­κα­πλά­σιο της εθνικής σύντα­ξης σε ετήσια βάση.

Παρά­δειγμα 1

Συντα­ξιού­χος που εργά­ζε­ται και δικαιού­ται σύνταξη ύψους 1.200 ευρώ, αντι­με­τω­πί­ζει παρα­κρά­τηση ύψους 360 ευρώ βάσει του ισχύ­ο­ντος καθε­στώ­τος. Εάν αυτός ο συντα­ξιού­χος εργά­ζε­ται ως μισθω­τός, με μικτό μηνιαίο μισθό 780 ευρώ, θα λαμ­βά­νει ολό­κληρη τη σύνταξή του και η παρα­κρά­τηση ύψους 360 ευρώ αντι­κα­θί­στα­ται από μη αντα­πο­δο­τικό πόρο ύψους 78 ευρώ. Όφελος: 282 ευρώ μηνιαίως.

Παρά­δειγμα 2

Εάν ο ίδιος συντα­ξιού­χος εργά­ζε­ται ως ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας και έχει επι­λέ­ξει την πρώτη ασφα­λι­στική κλάση, τότε η παρα­κρά­τηση ύψους 360 ευρώ αντι­κα­θί­στα­ται από μη αντα­πο­δο­τικό πόρο 169,95×50%=84,98 ευρώ. Όφελος: 275,02 ευρώ μηνιαίως.

Για ποιο λόγο καθιε­ρώ­νε­ται ο πόρος υπέρ ΕΦΚΑ; Ποιους αφορά;

Ένα πολύ σημα­ντικό τμήμα της συνο­λι­κής δαπάνης για συντά­ξεις (περίπου το 55% των κύριων συντά­ξεων) χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, δηλαδή τον φορο­λο­γού­μενο, και όχι από τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, με την αιτιο­λο­γία ότι οι συντά­ξεις είναι ανε­παρ­κείς και οι συντα­ξιού­χοι δεν μπορούν να εργα­σθούν για να βελ­τιώ­σουν το εισό­δημά τους. Οι εργα­ζό­με­νοι συντα­ξιού­χοι προ­φα­νώς δεν εμπί­πτουν σε αυτή την κατη­γο­ρία.

Πόσο αυξά­νε­ται το όριο οφειλών για συντα­ξιο­δό­τηση; Ποιες είναι οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να μπει κάποιος στην ρύθμιση;

Η ρύθμιση αυτή αφορά αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους, ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και αγρότες – για τους μισθω­τούς δεν υπάρχει αντί­στοιχο ζήτημα – οι οποίοι στε­ρού­νται του συντα­ξιο­δο­τι­κού τους δικαιώ­μα­τος λόγω χρεών στον e-ΕΦΚΑ που υπερ­βαί­νουν τις 20.000 ευρώ (ή 6.000 ευρώ για τους ασφα­λι­σμέ­νους του πρώην ΟΓΑ). Μέχρι σήμερα, οφει­λέ­τες με χρέη πάνω από 20.000 ευρώ δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη, εάν δεν απο­πλη­ρώ­σουν εφάπαξ το υπερ­βάλ­λον ποσό. Με την προ­τει­νό­μενη ρύθμιση για πρώτη φορά περισ­σό­τε­ροι συντα­ξιού­χοι με οφειλές θα μπορούν να ρυθ­μί­σουν τα χρέη τους και να διεκ­δι­κή­σουν τη σύνταξη τους καθώς αυξά­νο­νται τα ανώτατα όρια οφειλών για συντα­ξιο­δό­τηση από 20.000 ευρώ σε 30.000 ευρώ και από 6.000 ευρώ σε 10.000 ευρώ για οφειλές στον π. Ο.Γ.Α., και αφού προη­γη­θεί έλεγχος των κατα­θέ­σεων του οφει­λέτη ώστε να μην υπερ­βαί­νουν τις 12.000 ευρώ (ή τις 6.000 ευρώ για οφει­λέ­τες του π. ΟΓΑ), η σύνταξη θα εκδί­δε­ται κανο­νικά και θα εφαρ­μό­ζε­ται παρα­κρά­τηση ως εξής:

(i) για το ποσό της οφειλής που υπερ­βαί­νει τις 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.) και μέχρι τις 30.000 ευρώ (10.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.), θα παρα­κρα­τεί­ται του­λά­χι­στον το 60% του μηνιαίου ποσού σύντα­ξης μέχρι να περιο­ρι­στεί η οφειλή και πάλι στις 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.),

(ii) για την ενα­πο­μέ­νουσα οφειλή κάτω των 20.000 ευρώ (6.000 ευρώ για τον π. Ο.Γ.Α.) θα εφαρ­μό­ζε­ται συμ­ψη­φι­σμός με τμήμα της σύντα­ξης, σε 60 κατ’ ανώτατο όριο μηνιαίες δόσεις, όπως ισχύει σήμερα το οποίο θα παρα­κρα­τεί­ται. Προ­ϋ­πό­θεση της ένταξης στη ρύθμιση είναι ο οφει­λέ­της να έχει συμπλη­ρώ­σει το 67ο έτος ηλικίας τους και, επι­πλέον, να έχει κατα­βά­λει εισφο­ρές για του­λά­χι­στον 20 έτη ασφά­λι­σης.

Παρά­δειγμα

Έστω ένας συντα­ξιού­χος έχει οφειλή 25.400 ευρώ και δικαιού­ται σύνταξη 900 ευρώ. Αυτό σημαί­νει ότι η παρα­κρά­τηση αρχικά θα ανέρ­χε­ται σε 900 x 60% = 540 ευρώ, οπότε τελικώς θα λαμ­βά­νει 360 ευρώ (δηλαδή 900-540).

Εντός 10 μηνών η οφειλή του θα έχει μειωθεί κατά 540 x 10 = 5.400 ευρώ, με το υπό­λοιπο της οφειλής του να ανέρ­χε­ται σε 20.000 ευρώ.

Από αυτό το σημείο και έπειτα θα εντα­χθεί στο καθε­στώς των 60 δόσεων. Η νέα του παρα­κρά­τηση θα είναι 20.000/60 = 333,33 ευρώ ως την απο­πλη­ρωμή της οφειλής και θα λαμ­βά­νει σύνταξη 566,67 ευρώ το μήνα για 60 μήνες.

Γιατί δεν μπορεί να αυξηθεί κι’ άλλο το όριο ώστε να μπορούν περισ­σό­τε­ροι συντα­ξιού­χοι να πάρουν τη σύνταξη τους;

Πρέπει να κατα­λά­βουμε ότι κοι­νω­νική ασφά­λιση είναι υπο­χρε­ω­τική και όχι εθε­λο­ντική. Επο­μέ­νως, εάν κάποιος χρω­στάει ένα υπέ­ρο­γκο ποσό, αυτό δείχνει ότι δεν πλήρωνε εισφο­ρές για δεκα­ε­τίες και, ουσια­στικά, χρη­σι­μο­ποιούσε τις οφει­λό­με­νες εισφο­ρές ως κεφά­λαιο κίνησης. Προ­φα­νώς, δεν μπο­ρούμε να επι­βρα­βεύ­σουμε αυτή την πρα­κτική.

Ποια επι­δό­ματα θα μπουν στην προ­πλη­ρω­μένη κάρτα και με ποιον τρόπο θα γίνο­νται οι συναλ­λα­γές;

Πρό­κει­ται για μια και­νο­τόμα παρέμ­βαση που ως στόχο έχει να εκσυγ­χρο­νί­σει τον τρόπο πλη­ρω­μής των επι­δο­μά­των αφού το σύνολο αυτών – πλην κάποιων εξαι­ρέ­σεων όπως τα ανα­πη­ρικά επι­δό­ματα, το επίδομα στέ­γα­σης και έκτα­κτες οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις της ΔΥΠΑ – θα αρχί­σουν να κατα­βάλ­λο­νται στα­διακά μέσω μιας προ­πλη­ρω­μέ­νης κάρτας, όπως συμ­βαί­νει ήδη σήμερα με το Ελά­χι­στο Εγγυ­η­μένο Εισό­δημα.

Οι δικαιού­χοι θα πρέπει να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν του­λά­χι­στον το 50% του ποσού της ενί­σχυ­σης ή του επι­δό­μα­τος σε ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές και αγορές, ενώ για το υπό­λοιπο ποσό παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα ανά­λη­ψης μετρη­τών. Προ­βλέ­πο­νται επίσης κίνητρα για όποιον επι­λέ­ξει να μην κάνει ανάληψη του υπο­λοί­που αλλά να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει σε ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές, κατά το πρότυπο των φορο­λο­τα­ριών που πραγ­μα­το­ποιεί σήμερα το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Για ποιο λόγο απο­φα­σί­στηκε ο νέος τρόπος πλη­ρω­μής των επι­δο­μά­των;

Απλο­ποιεί­ται η δια­δι­κα­σία κατα­βο­λής επι­δο­μά­των από δια­φο­ρε­τι­κούς φορείς, με δυνα­τό­τητα να υπάρχει εικόνα της συνο­λι­κής παροχής του κράτους προς τον πολίτη. Παράλ­ληλα η αύξηση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών λει­τουρ­γεί επίσης και προς όφελος των δημο­σίων εσόδων καθώς περιο­ρί­ζε­ται η χρήση μετρη­τών.

Τι αλλάζει στο επίδομα μητρό­τη­τας αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων;

Σήμερα οι μη μισθω­τές μητέρες δεν λαμ­βά­νουν καμία παροχή μητρό­τη­τας από τη ΔΥΠΑ, παρά μόνο το επίδομα κυο­φο­ρίας και λοχείας από τον e-ΕΦΚΑ. Με τη διάταξη αυτή θα λαμ­βά­νουν επίδομα μητρό­τη­τας για 9 μήνες που θα ισούται με το ύψος του κατώ­τα­του μισθού, κατ’ αντι­στοι­χία του τι ισχύει για τις μισθω­τές δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα.

Ποιοι δικαιού­νται το επίδομα προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς;

Το επίδομα προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς αφορά αυτούς που δεν θα λάβουν αύξηση, ακριβώς λόγω της ύπαρξης προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς στη σύνταξή τους. Για 750.000 περίπου συντα­ξιού­χους με συντά­ξεις έως 1.600 ευρώ, που έχουν προ­σω­πική διαφορά (άνω των 10 ευρώ), θα δοθεί στα τέλη Δεκεμ­βρίου 2023 έκτακτη οικο­νο­μική ενί­σχυση από 100 έως 200 ευρώ.

Ειδι­κό­τερα:

• για όσους λαμ­βά­νουν άθροι­σμα κύριων συντά­ξεων έως 700 ευρώ, θα δοθεί ενί­σχυση 200 ευρώ,

• για όσους λαμ­βά­νουν άθροι­σμα κύριων συντά­ξεων από 700,1 έως 1.100 ευρώ, θα δοθεί ενί­σχυση 150 ευρώ,

• για όσους λαμ­βά­νουν άθροι­σμα κύριων συντά­ξεων από 1.100,1 έως 1.600 ευρώ, θα δοθεί ενί­σχυση 100 ευρώ.

Τι αλλάζει στην απονομή των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων; Πόσες επι­κου­ρι­κές εκκρε­μούν; Πως θα μειωθεί ο χρόνος απο­νο­μής – έκδοσης τους;

Η διάταξη απλο­ποιεί τις δια­δι­κα­σίες και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τη θεμε­λί­ωση του δικαιώ­μα­τος σε επι­κου­ρική σύνταξη για όλα τα Ταμεία, θέτο­ντας ως προ­ϋ­πό­θεση τη συμπλή­ρωση 15ετίας είτε σε έναν φορέα είτε με δια­δο­χική ασφά­λιση, κάτι που σήμερα ισχύει μόνο για το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, και όχι με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που προ­έ­βλεπε το κάθε Ταμείο.

Η εφαρ­μογή ενιαίων κανόνων για την απονομή των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων επι­τρέ­πει την υπαγωγή τους στη δια­δι­κα­σία fast track, δηλαδή θα εκδί­δο­νται εντός προ­θε­σμίας τριών (3) μηνών από την ημε­ρο­μη­νία απο­νο­μής κύριας σύντα­ξης ή εντός έξι (6) μηνών από την ημε­ρο­μη­νία αίτησης για την απονομή επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης, αν αυτή υπο­βλή­θηκε μετα­γε­νέ­στερα από την αίτηση απο­νο­μής κύριας σύντα­ξης.

Η διάταξη θα εφαρ­μο­στεί ανα­δρο­μικά και στις εκκρε­μείς αιτή­σεις και ανα­μέ­νε­ται να μειώσει σημα­ντικά το χρόνο διεκ­πε­ραί­ω­σης και το στοκ των εκκρε­μών επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων.

Ισχύει πώς οι ανα­σφά­λι­στοι πλέον παύουν να έχουν πρό­σβαση στα νοσο­κο­μεία λόγω της διά­τα­ξης του ενεργού ΑΜΚΑ;

Όχι. Η κατοχή ενεργού ΑΜΚΑ εξα­σφα­λί­ζει την δωρεάν περί­θαλψη στα δημόσια νοσο­κο­μεία, όποιος δεν έχει ενεργό ΑΜΚΑ συνε­χί­ζει να έχει πρό­σβαση στα νοσο­κο­μεία και ελεύ­θερη περί­θαλψη ωστόσο, η δαπάνη βαρύνει τον ίδιο. Ό,τι ακριβώς δηλαδή ισχύει και σήμερα για όσους δεν έχουν ΑΜΚΑ.