Καταργούνται τα ΝΠΔΔ στους δήμους- Στη Βουλή το νομοσχέδιο

Σημα­ντι­κές αλλαγές στον τρόπο λει­τουρ­γίας των δήμων θα επι­φέ­ρουν οι δια­τά­ξεις του σχεδίου νόμου του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών που από σήμερα συζη­τεί­ται στην αρμόδια κοι­νο­βου­λευ­τική επι­τροπή. Στον πυρήνα της φιλο­σο­φίας του σχεδίου νόμου βρί­σκε­ται το «νοι­κο­κύ­ρεμα» στους ΟΤΑ και η άρση δυσλει­τουρ­γιών.

Το σχέδιο νόμου προ­βλέ­πει μια σημα­ντική, δομική αλλαγή στο σύστημα οργά­νω­σης και λει­τουρ­γίας των ΟΤΑ, που είναι η κατάρ­γηση των νομικών προ­σώ­πων δημο­σίου δικαίου (ΝΠΔΔ), τα οποία ενσω­μα­τώ­νο­νται στον πυρήνα λει­τουρ­γίας των δήμων. Το πάσης φύσεως προ­σω­πικό δε, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του προ­σω­πι­κού ορι­σμέ­νου χρόνου, μετα­φέ­ρε­ται πλέον στον δήμο. Ίδια λογική θα ισχύσει και για τη δια­χεί­ριση των σχο­λι­κών μονάδων, που σήμερα γίνεται από τις σχο­λι­κές επι­τρο­πές, οι οποίες θα περά­σουν στους δήμους. Τα χρήματα που θέλει ένα σχολείο για θέρ­μανση ή για βελ­τί­ωση του σχο­λι­κού κτιρίου θα τα δια­χει­ρί­ζε­ται ο δήμος κεντρικά και όχι η σχολική επι­τροπή.

Το νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νει μια σημα­ντική και­νο­το­μία, τη συνε­δρί­αση ελέγχου πεπραγ­μέ­νων δημο­τι­κής και περι­φε­ρεια­κής αρχής, η οποία προ­σο­μοιά­ζει στο μοντέλο του κοι­νο­βου­λευ­τι­κού ελέγχου, ενι­σχύ­ο­ντας τον δημόσιο έλεγχο των πεπραγ­μέ­νων των αυτο­διοι­κη­τι­κών αρχών. Παράλ­ληλα καθιε­ρώ­νο­νται δείκτες ποιό­τη­τας και παρα­κο­λού­θη­σης των επι­δό­σεων των ΟΤΑ, με ανοιχτά δια­θέ­σιμα δεδο­μένα σε όλους τους πολίτες και επι­βρά­βευση των απο­δο­τι­κό­τε­ρων. Στόχος είναι η δημόσια απει­κό­νιση κρί­σι­μων δεδο­μέ­νων των δήμων και των περι­φε­ρειών, βασι­σμέ­νων σε διεθνή πρότυπα. Με τον τρόπο αυτό, ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει, σε ένα κεντρικό σημείο, κρίσιμα δεδο­μένα για τη λει­τουρ­γία των ΟΤΑ και να συγκρί­νει τις επι­δό­σεις τους.

Με το σχέδιο νόμου τρο­πο­ποιού­νται ή καταρ­γού­νται ρυθ­μί­σεις που αφο­ρού­σαν στη μετα­βα­τική αυτο­διοι­κη­τική περίοδο 2019-2023, κατά την οποία οι αυτο­διοι­κη­τι­κές αρχές εξε­λέ­γη­σαν με το σύστημα της απλής ανα­λο­γι­κής και ήταν ανα­γκαίο να επι­τευ­χθούν συμπρά­ξεις μεταξύ παρα­τά­ξεων για να κατα­στεί δυνατή η κυβερ­νη­σι­μό­τητά τους. Σύμφωνα με την αιτιο­λο­γική έκθεση, με τις τιθέ­με­νες δια­τά­ξεις προ­σαρ­μό­ζε­ται το σύστημα δια­κυ­βέρ­νη­σης των ΟΤΑ στις αλλαγές που επέφερε ο ν. 4804/2021, με τον οποίο επα­νήλθε το πλειο­ψη­φικό εκλο­γικό σύστημα στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές και επι­διώ­κε­ται και η ενί­σχυση της δημό­σιας λογο­δο­σίας των δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών αρχών.

Κατάρ­γηση των ΝΠΔΔ των δήμων

Σε σχέση με τις δια­τά­ξεις με τις οποίες ενσω­μα­τώ­νο­νται οι αρμο­διό­τη­τες και το προ­σω­πικό των καταρ­γού­με­νων ΝΠΔΔ, κοι­νω­φε­λών επι­χει­ρή­σεων και σχο­λι­κών επι­τρο­πών στον πυρήνα των δήμων, στην αιτιο­λο­γική έκθεση του σχεδίου νόμου υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι η βελ­τί­ωση του μοντέ­λου οργά­νω­σης των δήμων, μέσω της κατάρ­γη­σης των νομικών προ­σώ­πων δημο­σίου δικαίου αυτών, καθώς και των κοι­νω­φε­λών επι­χει­ρή­σεων και σχο­λι­κών επι­τρο­πών, επέρ­χε­ται προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λι­σθούν οικο­νο­μίες κλί­μα­κας, καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και συνε­κτι­κό­τερη οικο­νο­μική και διοι­κη­τική δια­χεί­ριση.

Σήμερα με βάση τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, υπάρ­χουν 488 ΝΠΔΔ και κοι­νω­φε­λείς επι­χει­ρή­σεις δήμων και 631 σχο­λι­κές επι­τρο­πές. Σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα οικο­νο­μικά δεδο­μένα, από τα 488 νομικά πρόσωπα τα 133 (ποσοστό 27% επί του συνόλου) έχουν μέσο ετήσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό την τελευ­ταία πεντα­ε­τία μικρό­τερο των 500.000 ευρώ, δηλαδή, μικρό­τερο από 41.600 ευρώ σε μηνιαία βάση. Ισά­ριθμα είναι τα νομικά πρόσωπα με μέσο όρο ετήσιου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού μεγα­λύ­τερο από 2.000.000 ευρώ, δηλαδή, περίπου 167.000 ευρώ σε μηνιαία βάση.

Το συνο­λικό τους μέγεθος (με όρους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού) ανέρ­χε­ται περίπου στα 870.000.000 ευρώ και αντι­στοι­χεί περίπου στο 6% του συνο­λι­κού μεγέ­θους των 271 δήμων που τα έχουν συστή­σει (14,1 δισ. ευρώ). Για τους 75 εξ αυτών, η ανα­λο­γία είναι μικρό­τερη του 3%, ενώ για 44 δήμους η ανα­λο­γία είναι μεγα­λύ­τερη του 10%. Επι­πλέον, σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία προ­σω­πι­κού, σήμερα υπη­ρε­τούν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα 16.978 υπάλ­λη­λοι (μόνιμοι, ιδιω­τι­κού δικαίου αορί­στου χρόνου, με συμ­βά­σεις μίσθω­σης έργου, βάσει δικα­στι­κών απο­φά­σεων κλπ). Από τους συγκε­κρι­μέ­νους, 7.860, ήτοι ποσοστό 46% επί του συνόλου, είναι τακτικό προ­σω­πικό. Τα 127 ΝΠΔΔ έχουν έως 5 μόνι­μους εργα­ζό­με­νους, τα 81 έχουν μεταξύ 6 και 10 ατόμων, ενώ μόλις σε 7 νομικά πρόσωπα υπη­ρε­τούν πάνω από 100 εργα­ζό­με­νοι. Αν αφαι­ρε­θούν τα 7 μεγα­λύ­τερα σε προ­σω­πικό νομικά πρόσωπα, στα υπό­λοιπα 481 υπη­ρε­τούν κατά μέσο όρο 12 εργα­ζό­με­νοι. «Αυτός ο αριθμός προ­σω­πι­κού δεν κρί­νε­ται επαρκής για να υπο­στη­ρί­ξει τις εξόχως σημα­ντι­κές αρμο­διό­τη­τες που έχουν ανα­τε­θεί σε αυτές τις οντό­τη­τες, και αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα ο δήμος να υπο­χρε­ώ­νε­ται, συχνά, να δια­θέ­τει προ­σω­πικό σε αυτά, προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η άσκηση των αρμο­διο­τή­των τους», σημειώ­νε­ται στην ειση­γη­τική έκθεση του σχεδίου νόμου του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών.

Επι­ση­μαί­νε­ται εξάλλου, ανα­φο­ρικά με την οργά­νωσή τους, ότι κάθε ένα από τα 488 νομικά πρόσωπα οφείλει να δια­θέ­τει αφενός οικο­νο­μική υπη­ρε­σία επαρκώς στε­λε­χω­μένη και εφο­δια­σμένη με τους απα­ραί­τη­τους πόρους -κυρίως σε επίπεδο πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των και γνώσης- προ­κει­μέ­νου να είναι εφικτή η ορθή εφαρ­μογή των κανόνων χρηστής οικο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης και λει­τουρ­γίας που προ­βλέ­πο­νται στις ισχύ­ου­σες δημο­σιο­νο­μι­κές δια­τά­ξεις και στην κείμενη νομο­θε­σία περί δημο­σίων συμ­βά­σεων, και αφε­τέ­ρου ειδική οργα­νική μονάδα για τη δια­χεί­ριση του προ­σω­πι­κού τους. Επι­πλέον, οφεί­λουν να εφαρ­μό­ζουν το σύνολο των δια­τά­ξεων του Κώδικα Κατά­στα­σης Δημο­τι­κών και Κοι­νο­τι­κών Υπαλ­λή­λων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δια­τά­ξεων του Κώδικα Κατά­στα­σης Δημο­σίων Πολι­τι­κών Διοι­κη­τι­κών Υπαλ­λή­λων και Υπαλ­λή­λων ΝΠΔΔ, σχετικά με την επιλογή προϊ­στα­μέ­νων οργα­νι­κών μονάδων.

Με το νομο­σχέ­διο θεσπί­ζο­νται επίσης δημό­σιοι δείκτες ποιό­τη­τας και από­δο­σης των ΟΤΑ και βραβεία για τις βέλ­τι­στες επι­δό­σεις αυτών, με σκοπό τη χάραξη, την παρα­κο­λού­θηση και την υλο­ποί­ηση απο­τε­λε­σμα­τι­κών και στο­χευ­μέ­νων πολι­τι­κών της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης. Η θέσπιση δεικτών ποιό­τη­τας και από­δο­σης των ΟΤΑ, απο­φα­σί­στηκε προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί δυνατή η δημόσια απει­κό­νιση κρί­σι­μων δεδο­μέ­νων των δήμων και των περι­φε­ρειών, βασι­σμέ­νων σε διεθνή πρότυπα. Με τον τρόπο αυτό, ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει κρίσιμα δεδο­μένα για τη λει­τουρ­γία των ΟΤΑ και να συγκρί­νει τις επι­δό­σεις τους, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ειση­γη­τική έκθεση του σχεδίου νόμου.

Λια­κούλη: Μόνη απο­δε­κτή λύση, η από­συρση

«Θεσμικό και πολι­τικό ατόπημα ύψιστης επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, που ασεβεί στον πιο ιερό χρόνο της τοπικής δημο­κρα­τίας, την προ­ε­κλο­γική περίοδο», χαρα­κτή­ρισε το Νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών για την «ανα­μόρ­φωση του συστή­μα­τος δια­κυ­βέρ­νη­σης των Ο.Τ.Α. και την κατάρ­γηση Νομικών Προ­σώ­πων», η Γραμ­μα­τέας της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ – Κινή­μα­τος Αλλαγής και Υπεύ­θυνη ΚΤΕ Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, Βου­λευ­τής Λάρισας Ευαγ­γε­λία Λια­κούλη, ως Ειδική Αγο­ρή­τρια κατά την πρώτη συνε­δρί­αση της αρμό­διας Επι­τρο­πής της Βουλής.

«Αυτό δεν είναι “ανα­μόρ­φωση”, όπως επι­κοι­νω­νιακά δια­φη­μί­ζετε στον τίτλο του Νομο­σχε­δίου, αυτό είναι παρα­μόρ­φωση», καυ­τη­ρί­ασε η Λαρι­σαία Βου­λευ­τής και επα­νέ­λαβε το αίτημα από­συρ­σης, που το ΠΑΣΟΚ είχε δια­τυ­πώ­σει μετ’ επι­τά­σεως ήδη πριν μία εβδο­μάδα, προτού κατα­τε­θεί το Νομο­σχέ­διο.

Ανα­πτύσ­σο­ντας ανα­λυ­τικά την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της σε δια­δο­χι­κές παρα­μέ­τρους τεκ­μη­ρί­ω­σης, κατα­λό­γισε «μικρο­κομ­μα­τική σκο­πι­μό­τητα στην Κυβέρ­νηση», κάνο­ντας λόγο για «”πυρο­τέ­χνημα” απο­προ­σα­να­το­λι­σμού του προ­ε­κλο­γι­κού δια­λό­γου, παλαιο­κομ­μα­τικό “δωράκι” σε γαλά­ζιους υπο­ψή­φιους να μοι­ρά­ζουν αφειδώς υπο­σχέ­σεις σωτη­ρίας δημο­τι­κών δομών από την κατάρ­γηση, ή το αντί­στροφο, ανα­λό­γως του ακρο­α­τη­ρίου».

Η Ε. Λια­κούλη υπο­γράμ­μισε πως «για εμάς, για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, την Παρά­ταξη που γέννησε τη σημε­ρινή Τοπική Αυτο­διοί­κηση μέσα από ιστο­ρι­κές τολ­μη­ρές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, τα πράγ­ματα είναι απλά και ξεκά­θαρα. Στε­κό­μα­στε απέ­να­ντι και σας ζητάμε να απο­συρ­θούν:

– Η ορι­ζό­ντια, υπο­χρε­ω­τική, αυτο­δί­καιη κατάρ­γηση των περίπου 1.200 Νομικών Προ­σώ­πων Δημο­σίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) των Δήμων, Δημο­τι­κών Κοι­νω­φε­λών Επι­χει­ρή­σεων, Σχο­λι­κών Επι­τρο­πών.

– Το πλήθος επι­κίν­δυ­νων ρυθ­μί­σεων που “παίζουν στα ζάρια” την ομαλή άσκηση αρμο­διο­τή­των και την εξυ­πη­ρέ­τηση ανα­ρίθ­μη­των συμπο­λι­τών μας.

– Το ντρο­πια­στικό “εργο­στά­σιο παρα­γω­γής ρου­σφε­τιών” που στήνετε, δίνο­ντας εξουσία στους εαυτούς σας να κρατάτε στη ζωή, ή όχι, όποιο Νομικό Πρόσωπο βολεύει τη Ν.Δ.

– Η λήψη καθο­ρι­στι­κών για το μέλλον μακρο­πρό­θε­σμων απο­φά­σεων πολι­τι­κής βαρύ­τη­τας από Δημο­τι­κές Αρχές που ενδε­χο­μέ­νως θα έχουν ηττηθεί στις εκλογές.

– Οι αυταρ­χι­κές ρυθ­μί­σεις που συρ­ρι­κνώ­νουν τον δημο­κρα­τικό διάλογο, την πολυ­φω­νία, τη συμ­με­το­χική λει­τουρ­γία και λήψη απο­φά­σεων, με τις ανα­τρο­πές στα όργανα δια­κυ­βέρ­νη­σης των Ο.Τ.Α.

– Οι «δια περι­φο­ράς» συνε­δριά­σεις.

– Οι τζάμπα Αντι­δή­μαρ­χοι δύο ταχυ­τή­των.

– Ο περιο­ρι­σμός δικαιω­μά­των των παρα­τά­ξεων.

– Ο εμπαιγ­μός με το ψευδές κυβερ­νη­τικό ενδια­φέ­ρον περί δήθεν λογο­δο­σίας, τη στιγμή που ταυ­τό­χρονα, σε δύο άρθρα, περιο­ρί­ζετε ακόμα περισ­σό­τερο, έως καταρ­γείτε, το δικαί­ωμα των επι­κε­φα­λής παρα­τά­ξεων να θέτουν προ ημε­ρη­σίας θέματα.

– Η επι­κοι­νω­νιακή κοροϊ­δία της Κυβέρ­νη­σης, περί δήθεν εισα­γω­γής δεικτών επι­δό­σεων, τη στιγμή που εισά­γετε μόνο ένα γενι­κό­λογο ευχο­λό­γιο, όπου παρα­πέ­μπετε τα πάντα αόριστα σε υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις, σαν να ζητάτε από εμάς τους Βου­λευ­τές να βάλουμε υπο­γραφή σε λευκή σελίδα.

– Οι ρυθ­μί­σεις που παγιώ­νουν τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια σε δια­κο­σμη­τικό ρόλο “μαριο­νέ­τας”.

– Οι δημο­σιο­νο­μι­κές δια­τά­ξεις, που μονι­μο­ποιούν, ως δεδο­μένη κανο­νι­κό­τητα την οικο­νο­μική μιζέρια των Δήμων, τα ανα­πο­τε­λε­σμα­τικά “μπα­λώ­ματα” της αυτο­διοι­κη­τι­κής ανέ­χειας.

– Κάθε αορι­στο­λο­γία που αφήνει περι­θώ­ριο να επι­βα­ρυν­θούν οι Κ.Α.Π. των Ο.Τ.Α».

«Χθες βράδυ, πάλι η θεσ­σα­λική γη βίωσε μια νύχτα τρόμου. Ο Τόπος μας, είναι ακόμα “ναυα­γι­σμέ­νος” στη λάσπη, εγκλω­βι­σμέ­νος σε μια απε­ρί­γρα­πτη τρα­γω­δία. Οι συντο­πί­τες μου τρέμουν από το φόβο μπροστά στον επι­κεί­μενο χειμώνα. Αυτή τη στιγμή της κατα­στρο­φής και της από­γνω­σης, λοιπόν, η Κυβέρ­νηση, με αυτό το Νομο­σχέ­διο, μας καλεί να συμ­φω­νή­σουμε ότι πάνω στην κορύ­φωση του χειμώνα, την Πρω­το­χρο­νιά, πρέπει να αλλάξει χέρια η αρμο­διό­τητα καθα­ριό­τη­τας του οδικού δικτύου, των παρά­πλευ­ρων οδών και των πρανών, μια αρμο­διό­τητα άμεσα συσχε­τι­ζό­μενη με πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα σε περί­πτωση πλημ­με­λούς άσκησης, ώστε όπου σήμερα ανήκει στις Περι­φέ­ρειες, να περάσει στους Δήμους. Οι Δήμοι σας τεκ­μη­ρί­ω­σαν τις επι­φυ­λά­ξεις τους, αλλά εσείς επι­μέ­νετε, “ντε και σώνει”, με το ζόρι, να αλλάξει η αρμο­διό­τητα στο πιο επι­κίν­δυνο χρονικό σημείο, μες στο χειμώνα και μάλιστα ακριβώς τη στιγμή που θα αλλάζει η “σκυτάλη” των παλιών και των νέων Δημο­τι­κών Αρχών. Βρί­σκε­στε “εκτός τόπου και χρόνου”», επι­σή­μανε η Ε. Λια­κούλη.

Η Γραμ­μα­τέας της Κ.Ο. ανέ­δειξε εκτενώς την αγωνία που γεννά ο αιφ­νί­διος “θάνατος” εκα­το­ντά­δων Νομικών Προ­σώ­πων των ΟΤΑ, με ενδει­κτικά παρα­δείγ­ματα -και από τη Λάρισα και πανελλαδικά- για «Φορείς με κοι­νω­νικό έργο, που αγκα­λιά­ζουν τις τοπικές κοι­νω­νίες σε κάθε κρίση», κρού­ο­ντας τον “κώδωνα του κιν­δύ­νου” για «πολύ­πλευ­ρες καθυ­στε­ρή­σεις και παρά­πλευ­ρες επι­πτώ­σεις στη λει­τουρ­γία των Δήμων, με τελικό αντί­κτυπο στην καθη­με­ρι­νό­τητα της κοι­νω­νίας». «Επι­τέ­λους, αν η Κυβέρ­νηση δεν μπορεί να λύνει τα προ­βλή­ματα του Ελλη­νι­κού Λαού, του­λά­χι­στον ας μην προ­σθέ­τει νέα. Αν δεν θέλει να στη­ρί­ξει την Τοπική Αυτο­διοί­κηση, του­λά­χι­στον ας μην βάζει “τρι­κλο­πο­διές” στη λει­τουρ­γία της», τόνισε με έμφαση.

Πηγή: Reporter.gr