Σερβίρει απαγγέλλοντας Καβάφη σε ταβέρνα στην Κάρπαθο

Ο φι­λέλ­λη­νας Ιτα­λός ηθο­ποιός Τζου­ζέ­πε Τσε­ντέρ­να μιλά απο­κλει­στι­κά στην ΕΡΤ

Αντα­πό­κρι­ση από την Ιτα­λία για την ΕΡΤ: Κρί­στιαν Μαυ­ρής

Νω­ρί­τε­ρα τον Ιού­λιο ο Ιτα­λι­κός Τύπος είχε δεί­ξει με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον για το γε­γο­νός πως ο Ιτα­λός ηθο­ποιός Τζου­ζέ­πε Τσε­ντέρ­να, ο οποί­ος είχε πρω­τα­γω­νι­στή­σει στην οσκα­ρι­κή ται­νία Mediterraneo μαζί με την Ελ­λη­νί­δα ηθο­ποιό Βάνα Μπάρ­μπα, βρέ­θη­κε να ερ­γά­ζε­ται σε τα­βέρ­να στην Κάρ­πα­θο, όπου βοηθά μια οι­κο­γέ­νεια φίλων – μια εί­δη­ση που ανέ­δει­ξε και η ΕΡΤ.

Λίγες μέρες αρ­γό­τε­ρα (στις 12 Ιου­λί­ου) ο αντα­πο­κρι­τής της ΕΡΤ, Κρί­στιαν Μαυ­ρής, συ­νο­μί­λη­σε απο­κλει­στι­κά με τον Ιταλό ηθο­ποιό. Προ­έ­κυ­ψε μια πολύ όμορ­φη και θερμή συ­ζή­τη­ση, την οποία και σας προ­τεί­νου­με.

Διε­ρω­τό­με­νος για το πως ‘έφτα­σε’ μέχρι την Κάρ­πα­θο, ο Τσε­ντέρ­να απα­ντά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πως “με­ρι­κές φορές τα πράγ­μα­τα δεν συμ­βαί­νουν τυ­χαία, όπως και δεν πη­γαί­νω τυ­χαία στην Ελ­λά­δα – το κάνω γιατί δεν μπορώ χωρίς!”

“Τον Ιού­νιο, όπως πάντα, ακυ­ρώ­νω κάθε δου­λειά (εκτός αν δεν μπο­ρούν να ακυ­ρω­θούν) και για 20 μέρες, ένα μήνα, ενά­μι­ση μήνα με την σύ­ντρο­φό μου πάω στην Ελ­λά­δα” λέει ο Ιτα­λός ηθο­ποιός. “Μία, δύο φορές το χρόνο, πρέ­πει να πη­γαί­νω στη Με­σό­γειο, πρέ­πει να μυ­ρί­ζω την Ελ­λά­δα, πρέ­πει να ακούω τον ήχο της ελ­λη­νι­κής γλώσ­σας”.

Μά­λι­στα, ανα­φε­ρό­με­νος στην ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα, ο Ιτα­λός ηθο­ποιός ξα­νοί­γε­ται και σχε­τι­κά με το με­γά­λο του απο­θη­μέ­νο – “πόνο και προ­σω­πι­κή θλίψη”, όπως το χα­ρα­κτη­ρί­ζει ο ίδιος: το γε­γο­νός πως δεν μι­λά­ει ελ­λη­νι­κά. “Το λέω ψι­θυ­ρι­στά γιατί είναι γρου­σου­ζιά” το­νί­ζει ο Τσε­ντέρ­να “αλλά φέτος θα κάνω μια προ­σπά­θεια να βρω έναν καλό δά­σκα­λο ο οποί­ος, με υπο­μο­νή, θα μου δι­δά­ξει να μιλάω του­λά­χι­στον τα βα­σι­κά της ελ­λη­νι­κής γλώσ­σας”.

Η αγάπη του για την Ελ­λά­δα είναι βαθιά και δια­χρο­νι­κή, όπως δι­η­γεί­ται ο Τσε­ντέρ­να.

“Ήρθα στην Ελ­λά­δα με τα αδέλ­φια μου, με τη μη­τέ­ρα μου. Έγινα 60 ετών πριν από λίγα χρό­νια. Τότε η σύ­ντρο­φός μου, που με αγα­πά­ει και ξέρει την αγάπη μου για την Ελ­λά­δα, μου έδωσε μια ιδέα – να ορ­γα­νώ­σω τα γε­νέ­θλιά μου στην Ελ­λά­δα, σε ένα νησί ξε­χω­ρι­στό για τη ζωή και τη δου­λειά μου. Έτσι λοι­πόν, για τα γε­νέ­θλιά μου, πή­γα­με στο Κα­στε­λό­ρι­ζο – το νησί όπου δια­δρα­μα­τί­στη­κε η ται­νία Mediterraneo – με 30 φί­λους, όλη την οι­κο­γέ­νειά μου, αδέρ­φια, ανί­ψια, πρώην συ­ζύ­γους, αλλά κυ­ρί­ως με τη μη­τέ­ρα μου που ήταν 93 ετών τότε. Η μη­τέ­ρα μου πήρε τρία αε­ρο­πλά­να για να έρθει στο Κα­στε­λό­ρι­ζο. Αυτό ση­μαί­νει αγάπη για την Ελ­λά­δα”.

Μια αγάπη η οποία προ­έρ­χε­ται “από την ται­νία, αλλά και από πολύ νω­ρί­τε­ρα” εφό­σον ο πα­τέ­ρας του Ιτα­λού ηθο­ποιού “ήταν αρ­χαιο­λό­γος με εξει­δί­κευ­ση στην κλα­σι­κή αρ­χαιό­τη­τα, ελ­λη­νι­κή και ρω­μαϊ­κή. Από μι­κροί πη­γαί­να­με στην Αθήνα, στην Ακρό­πο­λη, στην Κρήτη, στην Ολυ­μπία, στους Δελ­φούς”.

“Όταν πας στην Ελ­λά­δα – συ­νε­χί­ζει ο Τσε­ντέρ­να – ερω­τεύ­ε­σαι συ­γκε­κρι­μέ­να μέρη. Υπάρ­χει το πα­γκό­σμιο του­ρι­στι­κό παι­χνί­δι (‘πήγα εδώ, πήγα εκεί’) αλλά αυτό το παι­χνί­δι κά­ποια στιγ­μή με κού­ρα­σε και έψα­χνα ‘το νησί της αγά­πης’ – ας πούμε, το νησί της καρ­διάς. Το Κα­στε­λό­ρι­ζο, φυ­σι­κά, χάρη στην ται­νία και όπου επέ­στρε­ψα 16 φορές, γιατί έχω φί­λους”.

Ο Ιτα­λός ηθο­ποιός Giuseppe Cederna (δεξιά) μαζί με την Ελ­λη­νί­δα ηθο­ποιό Βάνα Μπάρ­μπα (αρι­στε­ρά) στην οσκα­ρι­κή ται­νία Mediterraneo (πηγή Cinema Amore Mio/Facebook)

Όμως, ανά­με­σα στα διά­φο­ρα τα­ξί­δια, κά­ποια στιγ­μή ο Τζου­ζέ­πε Τσε­ντέρ­να έτυχε να με­τα­βεί και στην Κάρ­πα­θο, ένα νησί το οποίο ενώ­νει “δύο ανα­φο­ρές των προ­γό­νων μου και της γε­νε­τι­κής μου – η Με­σό­γειος και τα βουνά, εφό­σον ένας προ­πάπ­πους μου από τις Ιτα­λι­κές Άλ­πεις ήταν με­γά­λος ορει­βά­της, εξε­ρευ­νη­τής, έχτι­ζε ορει­νές κα­λύ­βες τον 19ο αιώνα”.

“Τα βουνά είναι στο αίμα μου” συ­νε­χί­ζει ο Ιτα­λός ηθο­ποιός “και στην Κάρ­πα­θο υπάρ­χει αυτό το με­γά­λο βουνό που χω­ρί­ζει το νησί στα δύο. Το κάνει – λένε – ήπει­ρο. Πλού­σια, ποι­κι­λό­μορ­φη, δύ­σκο­λη ακόμη, σκλη­ρή, πε­τρώ­δης”.

Το δέ­σι­μο με το ορει­νό Ελ­λη­νι­κό νησί ήταν ου­σια­στι­κά ακα­ριαίο. “Δεν είναι τυ­χαίο πως, μετά από ένα προ­σκύ­νη­μα του Αγίου Ιω­άν­νη στις 29 Αυ­γού­στου, συ­νει­δη­το­ποιώ­ντας ότι υπάρ­χει μια πολύ πα­ρα­δο­σια­κή κοι­νω­νία, η οποία δια­τη­ρεί τις πα­ρα­δό­σεις της, η οποία δεν μπο­ρεί παρά να ζει κατ’αυτόν τον τρόπο σε τούτο τον τόπο κ.λ.π., δέ­θη­κα με έναν εξαι­ρε­τι­κό τρόπο – και με συ­γκι­νεί και μόνο που το σκέ­φτο­μαι – με μια οι­κο­γέ­νεια από τη βό­ρεια Κάρ­πα­θο” λέει ο Τσε­ντέρ­να.

“Εί­μα­σταν ακόμα του­ρί­στες, αλλά σιγά σιγά μας έχουν με­τα­τρέ­ψει σε οι­κο­γέ­νεια, σχε­δόν σαν ξα­δέρ­φια που έρ­χο­νται κάθε χρόνο. Κρα­τά­με επα­φές, στέλ­νου­με μη­νύ­μα­τα, και μια χρο­νιά, πριν από τέσ­σε­ρα χρό­νια, αυτή η οι­κο­γέ­νεια μου ζή­τη­σε να γίνω κου­μπά­ρος στο γάμο του γιου τους, του Γιώρ­γου. Από τότε δεν εί­μα­στε πλέον του­ρί­στες” το­νί­ζει συ­γκι­νη­μέ­νος ο Ιτα­λός ηθο­ποιός.

“Αυτό ση­μαί­νει ότι πρέ­πει να αντα­πο­δί­δου­με την αγάπη, τη φι­λο­ξε­νία, τα πάντα. Πως όμως; Με τι μπο­ρεί­τε να αντα­πο­δώ­σε­τε τη φι­λο­ξε­νία, την κα­λο­σύ­νη, το κα­λω­σό­ρι­σμα, αν όχι με την ερ­γα­σία σας;” δι­η­γεί­ται ο Τσε­ντέρ­να.

“Ξε­κι­νή­σα­με δειλά δειλά στην αρχή, σχε­δόν σαν να ήταν ένα αστείο, επει­δή ξε­κι­νούν τη δου­λειά στις 5:30. Σιγά σιγά όμως μας έμα­θαν πώς να κό­βου­με το σι­τά­ρι, πώς να μα­ζεύ­ου­με κο­λο­κυ­θο­αν­θούς χωρίς να τους κα­τα­στρέ­φου­με, ντο­μά­τες” υπο­γράμ­μι­σε ο  Ιτα­λός ηθο­ποιός της οσκα­ρι­κής Mediterraneo. “Η σύ­ντρο­φός μου, Αλε­σά­ντρα, έχει γίνει πολύ καλή στο να τα­κτο­ποιεί και να πλέ­νει τα πιάτα. Μαζί της έγινα πολύ καλός στο να στε­γνώ­νω τα πιάτα, χωρίς να τα σπάω” το­νί­ζει στορ­γι­κά και προ­σθέ­τει πως πρό­κει­ται περί “μιάς ανταλ­λα­γής που βα­σί­ζε­ται στην αγάπη”.

“Εν μέρει για πλάκα, εν μέρει στ΄α­λή­θεια, βοη­θάω στα τρα­πέ­ζια. Οι Ιτα­λοί του­ρί­στες με ανα­γνω­ρί­ζουν, αρ­χί­ζουν να χα­μο­γε­λούν, αλλά όταν δου­λεύ­εις, πρέ­πει να δου­λεύ­εις. Εμείς οι του­ρί­στες τρώμε πολύ” το­νί­ζει με ευ­χα­ρί­στη­ση ο Τσε­ντέρ­να. “(Οι του­ρί­στες) θέ­λουν ελιές, θέ­λουν ντολ­μα­δά­κια, κο­τό­που­λο με πα­τά­τες φούρ­νου, και μετά πα­τά­τες τη­γα­νη­τές”.

“Κάθε φορά που φτάνω σε αυτή την τα­βέρ­να, σε αυτή την κοι­λά­δα της Καρ­πά­θου μα­κριά από τη θά­λασ­σα, κάθε φορά που φτάνω ανα­ρω­τιέ­μαι: πραγ­μα­τι­κά μου συμ­βαί­νει αυτό το πράγ­μα;” λέει ο Τσε­ντέρ­να. “Κοι­τά­ζω τον ου­ρα­νό, κοι­τά­ζω τους κο­ρυ­δαλ­λούς, τα που­λιά και τα ζώα εκεί. Δεν υπάρ­χει τί­πο­τα, είναι ο αχυ­ρώ­νας του νη­σιού. Το βλέπω στα πρό­σω­πά τους (των φίλων του), από το χα­μό­γε­λό τους – δεν το επι­νό­η­σα επει­δή είμαι ηθο­ποιός”.

Πα­ρό­λη τη βο­ή­θεια στην τα­βέρ­να, όμως ο Ιτα­λός ηθο­ποιός δεν παύει να είναι ένας ηθο­ποιός εκ πρώ­της φύ­σε­ως. “Κάνω κι­νη­μα­το­γρά­φο και τη­λε­ό­ρα­ση, αλλά πάνω απ’ όλα κάνω θέ­α­τρο, και το κα­λο­καί­ρι κάνω πα­ρα­στά­σεις στις οποί­ες λέω τα ποι­ή­μα­τα του κό­σμου που με κά­νουν να νιώθω ζω­ντα­νός”, υπο­γραμ­μί­ζει ο ίδιος. Γι’αυτό το λόγο “έχω λοι­πόν πάντα μαζί μου ποι­ή­μα­τα, δια­βά­ζω και λέω ιστο­ρί­ες”. Έτσι λοι­πόν “στο τέλος αυτών των γευ­μά­των, σαν δώρο, σαν ‘γλυκό του κου­τα­λιού’, σαν γλυκό στα­φύ­λι με για­ούρ­τι ή περ­γα­μό­ντο, το γλυκό μου που προ­σφέ­ρω στους Ιτα­λούς του­ρί­στες είναι 1-2 ποι­ή­μα­τα του Κα­βά­φη”.

“Λα­τρεύω τον Κων­στα­ντί­νο Κα­βά­φη” συ­νε­χί­ζει ο ηθο­ποιός. “Έχω με­λε­τή­σει τη ζωή του, έχω πάει στον τάφο του στην Αλε­ξάν­δρεια” το­νί­ζει ο Ιτα­λός ηθο­ποιός. Οι Ιτα­λοί του­ρί­στες που εντό­πι­σαν τον Τσε­ντέρ­να στην τα­βέρ­να στην Κάρ­πα­θο “με τί­μη­σαν με όλη την οι­κο­γέ­νεια να ακού­ει, κα­τά­λα­βαν ότι ήταν λίγο ιδιαί­τε­ρη στιγ­μή, και τους διά­βα­σα δύο ποι­ή­μα­τα του Κα­βά­φη”.

Μια πλή­ρης εμπει­ρία, για τους του­ρί­στες, οι οποί­οι “σί­γου­ρα τρώνε καλά, σε ένα εξαι­ρε­τι­κό και ιδιαί­τε­ρο μέρος, και έχουν και σερ­βι­τό­ρο/ηθο­ποιό που τους δια­βά­ζει ένα ποί­η­μα. Μια σιωπή που δη­μιουρ­γεί­ται μετά το γεύμα, όταν ως έκ­πλη­ξη, ως δώρο, χωρίς να φα­ντά­ζε­σαι ότι όχι μόνο θα έχεις φάει καλά, αλλά θα έχεις αφιε­ρώ­σει και αυτά τα πέντε λεπτά σιγής για να ακού­σεις τα λόγια ενός με­γά­λου Έλ­λη­να ποι­η­τή”.

“Αυτός είναι ο δικός μου τρό­πος να είμαι σερ­βι­τό­ρος – ολο­κλη­ρώ­νει ο Τσε­ντέρ­να – το κα­λο­καί­ρι, όταν έχω την τύχη να βρί­σκο­μαι στο νησί της καρ­διάς μου” – την Κάρ­πα­θο.

Πηγή ertnews.gr