Αναβλήθηκε για τον Απρίλιο του 2027 η δίκη των κ.κ. Παναγιώτη Δημητρά και Τόμι Όλσεν για διακίνηση μεταναστών

• Για τις 6 Απρι­λί­ου 2027 με­τα­τέ­θη­κε η εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σης με 4 κα­τη­γο­ρου­μέ­νους, ανά­με­σά τους ο εκ­πρό­σω­πος του Ελ­λη­νι­κού Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου των Συμ­φω­νιών του Ελ­σίν­κι και ο ιδρυ­τής της Aegean Boat Report. Η Διε­θνής Αμνη­στία κάνει λόγο για κα­τα­χρη­στι­κές κα­τη­γο­ρί­ες και η Human Rights Watch ζητά την από­συρ­σή τους.

Δεν ξε­κί­νη­σε τε­λι­κά η δίκη που είχε στρέ­ψει πάνω της την προ­σο­χή ορ­γα­νώ­σε­ων για τα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα από όλη την Ευ­ρώ­πη. Η υπό­θε­ση ει­σή­χθη για πρώτη φορά στο ακρο­α­τή­ριο του Τρι­με­λούς Εφε­τεί­ου Κα­κουρ­γη­μά­των την Τρίτη 6 Οκτω­βρί­ου 2026 και ανα­βλή­θη­κε. Νέα δι­κά­σι­μος ορί­στη­κε η 6 Απρι­λί­ου 2027.

Πρώ­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος είναι ο κ. Πα­να­γιώ­της Δη­μη­τράς, εκ­πρό­σω­πος του Ελ­λη­νι­κού Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου των Συμ­φω­νιών του Ελ­σίν­κι, ορ­γά­νω­σης που κα­τα­γρά­φει με­τα­ξύ άλλων πε­ρι­στα­τι­κά ρα­τσι­στι­κής βίας και επα­να­προ­ω­θή­σε­ων. Δεύ­τε­ρος είναι ο Νορ­βη­γός κ. Τόμι Όλσεν, ο οποί­ος ίδρυ­σε το 2017 την Aegean Boat Report με αντι­κεί­με­νο την πα­ρα­κο­λού­θη­ση των αφί­ξε­ων στα ελ­λη­νι­κά νησιά. Οι άλλοι 2 είναι υπή­κο­οι Κα­με­ρούν, οι οποί­οι κατά το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο διέ­με­ναν σε κέ­ντρο υπο­δο­χής και ταυ­το­ποί­η­σης.

Ο τρί­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος αντι­με­τω­πί­ζει την κα­τη­γο­ρία της διεύ­θυν­σης εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης, ενώ στους υπό­λοι­πους 3 απο­δί­δε­ται συ­γκρό­τη­ση και έντα­ξη σε αυτήν. Ο τέ­ταρ­τος κα­τη­γο­ρεί­ται επι­πλέ­ον για πα­ρά­νο­μη με­τα­φο­ρά πο­λι­τών τρί­των χωρών ως κυ­βερ­νή­της πλω­τού μέσου. Στους 3 πρώ­τους κα­τα­λο­γί­ζε­ται διευ­κό­λυν­ση ει­σό­δου στο ελ­λη­νι­κό έδα­φος, πράξη που φέ­ρε­ται να τε­λέ­στη­κε από κοι­νού, κατ’ επάγ­γελ­μα, κατά συρ­ροή και εκ κερ­δο­σκο­πί­ας. Οι κ.κ. Δη­μη­τράς και Όλσεν κα­τη­γο­ρού­νται και για διευ­κό­λυν­ση πα­ρά­νο­μης δια­μο­νής.

Η λέμ­βος με τους 8 επι­βαί­νο­ντες

Όλα ξε­κι­νούν από το πρωί στις 13 Ιου­λί­ου 2021. Κατά την κα­τη­γο­ρία, ο τέ­ταρ­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος χει­ρι­ζό­ταν πνευ­στή λέμβο μή­κους πε­ρί­που 8 μέ­τρων με εξω­λέμ­βιο κι­νη­τή­ρα, η οποία ανα­χώ­ρη­σε από τα τουρ­κι­κά πα­ρά­λια και έφτα­σε σε νησί των Δω­δε­κα­νή­σων. Σε αυτήν επέ­βαι­ναν 8 αλ­λο­δα­ποί από τη Λαϊκή Δη­μο­κρα­τία του Κον­γκό, το Μπε­νίν, το Κα­με­ρούν, το Τόγκο και την Γκάνα, ηλι­κί­ας τότε από 16 έως 35 ετών. Φέ­ρε­ται να ενήρ­γη­σε ένα­ντι αμοι­βής, το ύψος της οποί­ας δεν κα­τέ­στη δυ­να­τό να προσ­διο­ρι­στεί.

Ο τρί­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος εμ­φα­νί­ζε­ται ως το πρό­σω­πο που ορ­γά­νω­νε και συ­ντό­νι­ζε τις με­τα­φο­ρές και κα­θο­δη­γού­σε τους υπό­λοι­πους για το πώς θα απο­φεύ­γουν τον έλεγ­χο των αρχών. Στο ίδιο σχήμα το­πο­θε­τεί­ται και άγνω­στο πρό­σω­πο που βρι­σκό­ταν στην Τουρ­κία, γνω­στό μόνο με ψευ­δώ­νυ­μο, το οποίο φέ­ρε­ται να εντό­πι­ζε όσους ήθε­λαν να πε­ρά­σουν στην Ελ­λά­δα.

Τα μη­νύ­μα­τα προς τις αρχές και οι αι­τή­σεις ασύ­λου

Για τους κ.κ. Δη­μη­τρά και Όλσεν, η κα­τη­γο­ρία στη­ρί­ζε­ται στην επι­κοι­νω­νία που φέ­ρο­νται να είχαν με τον τρίτο κα­τη­γο­ρού­με­νο μέσω εφαρ­μο­γής ανταλ­λα­γής μη­νυ­μά­των. Τους απο­δί­δε­ται ότι ζή­τη­σαν και έλα­βαν τα πλήρη στοι­χεία των 8 αλ­λο­δα­πών, φω­το­γρα­φί­ες τους και το ακρι­βές ση­μείο όπου βρί­σκο­νταν. Στη συ­νέ­χεια, πάντα κατά το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, ενη­μέ­ρω­σαν με ηλε­κτρο­νι­κό τα­χυ­δρο­μείο τις ελ­λη­νι­κές αρχές, ώστε οι αλ­λο­δα­ποί να εντο­πι­στούν και να υπα­χθούν στη δια­δι­κα­σία ασύ­λου, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντας και τις αι­τή­σεις για λο­γα­ρια­σμό τους.

Ανα­φέ­ρε­ται ακόμη ότι έδι­ναν οδη­γί­ες για τη με­τά­βα­ση στο κέ­ντρο υπο­δο­χής, όπως η από­κρυ­ψη κι­νη­τών τη­λε­φώ­νων. Στον κ. Όλσεν απο­δί­δε­ται επι­πλέ­ον ότι προ­έ­βαι­νε σε κα­ταγ­γε­λί­ες σε βάρος των ελ­λη­νι­κών αρχών. Η ει­σαγ­γε­λι­κή αρχή δέ­χε­ται ότι με τον τρόπο αυτό διευ­κό­λυ­ναν εν γνώ­σει τους την εί­σο­δο και την πα­ρα­μο­νή των αλ­λο­δα­πών στη χώρα, με σκοπό τον πο­ρι­σμό ει­σο­δή­μα­τος.

Οι ίδιοι αρ­νού­νται τις κα­τη­γο­ρί­ες. Ο κ. Δη­μη­τράς έχει δη­λώ­σει ότι η δίωξη είχε ως μόνο σκοπό να πε­ριο­ρί­σει το έργο της κα­τα­γρα­φής πα­ρα­βιά­σε­ων στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα, ότι τον στιγ­μά­τι­σε και ότι τον εμπο­δί­ζει να τα­ξι­δέ­ψει στο εξω­τε­ρι­κό για πε­ρισ­σό­τε­ρα από 3 χρό­νια. Ο κ. Όλσεν υπο­στη­ρί­ζει ότι η υπό­θε­ση στέλ­νει μή­νυ­μα σιω­πής σε όσους ασχο­λού­νται με το ίδιο αντι­κεί­με­νο, την ώρα που, όπως λέει, οι επα­να­προ­ω­θή­σεις συ­νε­χί­ζο­νται ατι­μώ­ρη­τα.

Αντι­δρά­σεις από το εξω­τε­ρι­κό

Τις πα­ρα­μο­νές της δίκης το­πο­θε­τή­θη­καν δη­μό­σια 3 διε­θνείς ορ­γα­νώ­σεις. Η ανα­πλη­ρώ­τρια πε­ρι­φε­ρεια­κή διευ­θύ­ντρια της Διε­θνούς Αμνη­στί­ας για την Ευ­ρώ­πη κ. Dinushika Dissanayake χα­ρα­κτή­ρι­σε τις κα­τη­γο­ρί­ες κα­τά­χρη­ση της νο­μο­θε­σί­ας κατά της δια­κί­νη­σης και υπο­στή­ρι­ξε ότι δεν στη­ρί­ζο­νται σε απο­δει­κτι­κά στοι­χεία. Κατά την ίδια, είναι η πρώτη φορά που ακτι­βι­στές για τα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα πα­ρα­πέ­μπο­νται σε δίκη επει­δή βο­ή­θη­σαν αν­θρώ­πους να έχουν πρό­σβα­ση στο άσυλο.

Η ανώ­τε­ρη ερευ­νή­τρια της Human Rights Watch για την Ευ­ρώ­πη κ. Εύα Κοσέ ζή­τη­σε από τους ει­σαγ­γε­λείς να απο­σύ­ρουν ορι­στι­κά την υπό­θε­ση, την οποία θε­ω­ρεί πο­λι­τι­κά υπο­κι­νού­με­νη. Το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο για την Προ­στα­σία των Υπε­ρα­σπι­στών των Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των, κοινό σχήμα της Πα­γκό­σμιας Ορ­γά­νω­σης κατά των Βα­σα­νι­στη­ρί­ων και της Διε­θνούς Ομο­σπον­δί­ας για τα Αν­θρώ­πι­να Δι­καιώ­μα­τα, κάνει λόγο για δι­κα­στι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση. Οι ορ­γα­νώ­σεις ανα­φέ­ρουν ότι σε πε­ρί­πτω­ση κα­τα­δί­κης οι ποι­νές μπο­ρεί να φτά­σουν τα 20 έτη.

Το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης

Η ποι­νι­κή έρευ­να ξε­κί­νη­σε το 2022. Από το 2023 έχουν επι­βλη­θεί στον κ. Δη­μη­τρά πε­ριο­ρι­στι­κοί όροι, δη­λα­δή απα­γό­ρευ­ση εξό­δου από τη χώρα, εμ­φά­νι­ση σε αστυ­νο­μι­κό τμήμα κάθε 15 ημέ­ρες και εγ­γυο­δο­σία 10.000 ευρώ.

Ο κ. Όλσεν συ­νε­λή­φθη στη Νορ­βη­γία στις 16 Μαρ­τί­ου 2026, με ευ­ρω­παϊ­κό ένταλ­μα σύλ­λη­ψης που είχαν εκ­δώ­σει οι ελ­λη­νι­κές αρχές. Κρα­τή­θη­κε και αφέ­θη­κε ελεύ­θε­ρος στις 20 Μαρ­τί­ου 2026. Στις 15 Μαΐου 2026 νορ­βη­γι­κό εφε­τείο απέρ­ρι­ψε το αί­τη­μα πα­ρά­δο­σής του στην Ελ­λά­δα. Έκρι­νε ότι οι πρά­ξεις για τις οποί­ες διώ­κε­ται δεν είναι αξιό­ποι­νες κατά το νορ­βη­γι­κό δί­καιο και ότι υπάρ­χει πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος για την ελευ­θε­ρία της έκ­φρα­σής του. Το ένταλ­μα, όπως ανα­φέ­ρει το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο, πα­ρα­μέ­νει σε ισχύ.

Όσο για τους 2 υπη­κό­ους Κα­με­ρούν, ο ένας φέ­ρε­ται να είναι το πρό­σω­πο που απευ­θύν­θη­κε στους κ.κ. Δη­μη­τρά και Όλσεν ζη­τώ­ντας βο­ή­θεια για να υπο­βά­λει αί­τη­μα ασύ­λου. Σύμ­φω­να με όσα έχουν δη­μο­σιευ­θεί, είχε προη­γου­μέ­νως επα­να­προ­ω­θη­θεί 2 φορές.