Τι λέει η ΓΣΕΕ για ωράρια και απασχόληση σε πολλούς εργοδότες

Δυστυ­χώς για μία ακόμα φορά και σε συνέ­χεια των κακών πρα­κτι­κών του παρελ­θό­ντος (μνη­μο­νια­κών και μετα­μνη­μο­νια­κών), ενη­με­ρω­νό­μα­στε μέσω στο­χευ­μέ­νων «διαρ­ροών» και δηλώ­σεων στον Τύπο για το περιε­χό­μενο εργα­τι­κού νομο­σχε­δίου και μάλιστα εν μέσω θέρους, όπου είναι γνωστό ότι οι ετήσιες άδειες των εργα­ζο­μέ­νων δεν επι­τρέ­πουν την προ­σή­κουσα συμ­με­τοχή στην απαι­τού­μενη θεσμική δια­βού­λευση, δίνο­ντας έτσι ένα ψευ­δο­ε­πι­χεί­ρημα «μη ενα­ντί­ω­σης» και συνεπώς «απο­δο­χής» των προ­ω­θού­με­νων, αγνώ­στου ακρι­βούς περιε­χο­μέ­νου, ρυθ­μί­σεων, σημειώ­νει σε ανα­κοί­νωσή της η ΓΣΕΕ.

Οπως ανα­φέ­ρει, η προ­σπά­θεια μάλιστα προ­ε­τοι­μα­σίας της κοινής γνώμης ότι το Υπουρ­γείο Εργα­σίας προωθεί με δική του πρω­το­βου­λία νομο­θε­σία «προ­στα­τευ­τική» για τους εργα­ζό­με­νους, ως προς το δικαί­ωμά τους να γνω­ρί­ζουν τους όρους εργα­σίας τους, δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, καθώς ουσια­στικά πρό­κει­ται για δια­τά­ξεις Οδηγίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (2019/1152), για την οποία έχει αρχίσει από τον Νοέμβρη του 2022 δια­δι­κα­σία επι­βο­λής κυρώ­σεων από τα ευρω­παϊκά όργανα, λόγω καθυ­στέ­ρη­σης στην ενσω­μά­τωσή της στην εθνική νομο­θε­σία. Η Οδηγία αυτή αντι­κα­θι­στά παλαιό­τερη Οδηγία του 1991, οι δια­τά­ξεις της οποίας περιέ­χο­νται στο ΠΔ 156/1994 για την υπο­χρέ­ωση του εργο­δότη να ενη­με­ρώ­νει τον εργα­ζό­μενο για τους όρους που διέπουν τη σύμβαση ή τη σχέση εργα­σίας.

Είναι μάλιστα αξιο­ση­μεί­ωτο, ότι ενώ η Κυβέρ­νηση είχε ήδη προει­δο­ποι­η­θεί επίσημα για τη σοβαρή καθυ­στέ­ρηση στην ενσω­μά­τωση της Οδηγίας, το ίδιο διά­στημα προ­χώ­ρησε στην κωδι­κο­ποί­ηση του ατο­μι­κού εργα­τι­κού δικαίου (ΠΔ 80/2022), στο οποίο έχει εντα­χθεί σειρά αντερ­γα­τι­κών δια­τά­ξεων, ανάμεσα στις οποίες και αυτές που όφειλαν να τρο­πο­ποι­η­θούν λόγω της νέας Οδηγίας, όπως και αυτές που έχουν ήδη κριθεί παρά­νο­μες με απο­φά­σεις εθνικών και διεθνών οργάνων.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης είναι η αναγ­γε­λία του Υπουρ­γείου Εργα­σίας για προ­ώ­θηση διά­τα­ξης για τη μείωση της δοκι­μα­στι­κής περιό­δου από 12 σε 6 μήνες, όπως ρυθ­μί­ζει κατ’ ανώτατο όριο η νέα Οδηγία. Κι αυτό γιατί η 12μηνη δοκι­μα­στική περί­ο­δος (από 2 μήνες που ίσχυε) μαζί με την κατάρ­γηση της απο­ζη­μί­ω­σης των εργα­ζο­μέ­νων εάν απο­λυ­θούν κατά το διά­στημα αυτό, είναι μνη­μο­νιακή διάταξη που έχει κριθεί παρά­νομη με απόφαση το 2017 του αρμό­διου ελεγ­κτι­κού οργάνου του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, ύστερα από την Προ­σφυγή της ΓΣΕΕ το 2014 για την παρα­βί­αση του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νω­νι­κού Χάρτη. Από το 2017 και μετά, όλες οι Κυβερ­νή­σεις δεν κατάρ­γη­σαν τη διάταξη αυτή, ενώ από τον Ιούλιο του 2019 έως και τον Αύγου­στο του 2022, που όφειλε η Κυβέρ­νηση να ενσω­μα­τώ­σει τη νέα Οδηγία, πολλοί εργα­ζό­με­νοι (υπάλ­λη­λοι και εργα­το­τε­χνί­τες λόγω της εξο­μοί­ω­σής τους ως προς την απο­ζη­μί­ωση από­λυ­σης τον Ιούνιο του 2021), εκτε­θει­μέ­νοι στην εργο­δο­τική αυθαι­ρε­σία, έχασαν την απο­ζη­μί­ωσή τους από την πρα­κτική καταγ­γε­λίας της σύμ­βα­σής τους μέσα στη δοκι­μα­στική περίοδο.

Ως προς τις συμ­βά­σεις μηδε­νι­κών ωρών ή μη γνωστού ωραρίου, στις οποίες γίνεται αναφορά, η ΓΣΕΕ τονίζει ότι στην εθνική μας νομο­θε­σία αυτή τη στιγμή, οι βασικοί όροι εργα­σίας, ανάμεσα στους οποίους η ειδι­κό­τητα, ο τόπος και ο χρόνος εργα­σίας, οι απο­δο­χές, η ΣΣΕ που καλύ­πτει τη συγκε­κρι­μένη εργασία οφεί­λουν να αναρ­τη­θούν από τους εργο­δό­τες υπο­χρε­ω­τικά στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ το αργό­τερο έως και την ίδια ημέρα της πρό­σλη­ψης και πάντως πριν από την ανάληψη υπη­ρε­σίας από τον εργα­ζό­μενο. Συνεπώς, η εθνική νομο­θε­σία αυτή τη στιγμή ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ την έναρξη της απα­σχό­λη­σης των εργα­ζο­μέ­νων χωρίς να είναι εξαρχής σαφείς και γνωστοί οι βασικοί όροι εργα­σίας τους, με την απειλή κυρώ­σεων στους εργο­δό­τες που απα­σχο­λούν αδή­λω­τους ή ψευδώς δηλω­μέ­νους εργα­ζό­με­νους. Για αυτά τα στοι­χεία μπορούν να ενη­με­ρω­θούν οι εργα­ζό­με­νοι μέσω της πρό­σβασή τους στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ (my ERGANI).

Η ΓΣΕΕ επι­ση­μαί­νει ότι η Οδηγία περιέ­χει ρητή διάταξη για την απα­γό­ρευση υπο­βάθ­μι­σης της προ­στα­σίας που παρέ­χε­ται ήδη στο εθνικό δίκαιο κάθε Κράτους Μέλους και της ισχύος ευνοϊ­κό­τε­ρων δια­τά­ξεων και ανα­φέ­ρει ότι «1. Η παρούσα οδηγία δεν απο­τε­λεί επαρκή αιτιο­λο­γία για την υπο­βάθ­μιση του γενικού επι­πέ­δου της προ­στα­σίας που ήδη παρέ­χε­ται στους εργα­ζο­μέ­νους εντός των κρατών μελών». Συνεπώς η ισχύ­ουσα εθνική νομο­θε­σία για την ενη­μέ­ρωση των εργα­ζο­μέ­νων ως προς τους όρους εργα­σίας τους, μπορεί και πρέπει να απο­κτή­σει συνοχή και να ενι­σχυ­θεί μόνο ως προς την προ­στα­σία που παρέχει στους εργα­ζό­με­νους στην Ελλάδα και όχι να απορ­ρυθ­μί­σει περαι­τέρω τα ενα­πο­μεί­να­ντα, δυστυ­χώς, εργα­σιακά δικαιώ­ματα, με πρό­σχημα την ενσω­μά­τωση της Οδηγίας 2019/1152/ΕΕ.

Υπεν­θυ­μί­ζουμε στο Υπουρ­γείο Εργα­σίας ότι οι βασικές υπο­χρε­ώ­σεις των εργο­δο­τών για τη γνω­στο­ποί­ηση των όρων εργα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων, εντάσ­σο­νται σε ένα ιδιαί­τερα απορ­ρυθ­μι­σμένο πλαίσιο προ­στα­σίας τους, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλ­λο­γικό επίπεδο, το οποίο ευνοεί την εργο­δο­τική αυθαι­ρε­σία και παρα­βα­τι­κό­τητα ως προς τους βασι­κούς όρους εργα­σίας, με πρό­σφα­τες τις αντερ­γα­τι­κές ρυθ­μί­σεις του ν. 4808/2021, όπως για τη δυνα­τό­τητα ατο­μι­κής συμ­φω­νίας διευ­θέ­τη­σης του χρόνου εργα­σίας και το τεκ­μή­ριο παροχής ανε­ξάρ­τη­της εργα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων στις ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες. Το απο­ρυθ­μι­σμένο αυτό πλαίσιο απο­δε­δειγ­μένα οδηγεί στην έξαρση της αδή­λω­της και της ψευδώς δηλω­μέ­νης εργα­σίας, όπως με στοι­χεία και συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις σε Οδικό Χάρτη κατέ­δειξε πολύ­χρονη τεχνική βοήθεια της Διε­θνούς Οργά­νω­σης Εργα­σίας προς την Ελλάδα, όπου υπήρξε τρι­με­ρής συμ­με­τοχή και δέσμευση (Υπουρ­γείο Εργα­σίας μαζί με την Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας, ΓΣΕΕ, εθνικές εργο­δο­τι­κές οργα­νώ­σεις).

Όσο για τις ανή­κου­στες ανα­κοι­νώ­σεις για το χρόνο εργα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων, που φαί­νε­ται να «σέβο­νται» το 8ωρο, αλλά να το διπλα­σιά­ζουν μέσα στην ημέρα με πρό­σχημα τη «θέληση» των εργα­ζο­μέ­νων, υπεν­θυ­μί­ζουμε ότι η ανθρώ­πινη ζωή και αξιο­πρέ­πεια δεν είναι φόντο σε δημό­σιες δηλώ­σεις και φωτο­γρα­φί­σεις.

Η υπο­χρε­ω­τική ανά­παυση των εργα­ζο­μέ­νων είναι υπο­χρε­ω­τικά 11 ώρες στο 24ωρο, προ­στα­τεύ­ε­ται από την ευρω­παϊκή και την εθνική νομο­θε­σία, στην οποία είναι νωπή η μνη­μο­νιακή παρέμ­βαση για τη μείωσή της (ήταν 12 ώρες), με βάση τα τραγικά στοι­χεία των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των και των επαγ­γελ­μα­τι­κών ασθε­νειών. Οι βασικοί κανόνες για το χρόνο εργα­σίας και την υγεία και την ασφά­λεια των εργα­ζο­μέ­νων δεν είναι επι­κοι­νω­νιακό παι­χνίδι, για να «τσι­μπή­σει» η δημο­σιό­τητα και μετά να ανα­κλη­θούν οι όποιες δηλώ­σεις, ως φιλερ­γα­τική υπο­χώ­ρηση της Κυβέρ­νη­σης.

Για όλα αυτά, όπως και για την επεί­γουσα απο­κα­τά­σταση των συνε­πειών της από­σχι­σης της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας από το Υπουρ­γείο Εργα­σίας, σε βάρος της συντο­νι­σμέ­νης παρα­κο­λού­θη­σης της εφαρ­μο­γής της εργα­τι­κής νομο­θε­σίας (όση έχει απο­μεί­νει), με σκοπό την προ­στα­σία των εργα­ζο­μέ­νων, η ΓΣΕΕ έχει συγκε­κρι­μέ­νες θέσεις και προ­τά­σεις, που οφείλει το Υπουρ­γείο Εργα­σίας να λάβει υπόψη στο πλαίσιο της απαι­τού­με­νης δια­φά­νειας και έγκαι­ρης ενη­μέ­ρω­σης κατά την προ­ώ­θηση εργα­σια­κών ρυθ­μί­σεων.

Η εργα­τική νομο­θε­σία και η προ­στα­σία των εργα­ζο­μέ­νων δεν είναι επι­κοι­νω­νιακό παι­χνίδι. Το Υπουρ­γείο Εργα­σίας οφείλει να προ­χω­ρή­σει σε νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις με δια­φά­νεια και αποδοχή των αιτη­μά­των των εργα­ζο­μέ­νων, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τους αγώνες τους για την κατάρ­γηση αντερ­γα­τι­κών ρυθ­μί­σεων και την απο­κα­τά­σταση της εργα­τι­κής προ­στα­σίας, κατα­λή­γει το συν­δι­κάτο.