Κλιματική αλλαγή: Η ξηρασία απειλεί την Ελλάδα – Δυσοίωνες προβλέψεις για δύο περιοχές

Τάση αύξησης της ξηρα­σίας – όχι όμως υψηλού κιν­δύ­νου – τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα δια­φαί­νε­ται από τα επι­στη­μο­νικά μοντέλα που εφαρ­μό­ζο­νται και τις μελέτες που γίνο­νται στην Ευρω­παϊκή Ένωση με βάση την αύξηση των θερ­μο­κρα­σιών και την ελάτ­τωση των βροχών τα τελευ­ταία χρόνια.

«Αυτό που βιώ­νουμε τα τελευ­ταία χρόνια είναι η άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας και η αύξηση της ξηρα­σίας, παράλ­ληλα με τη μείωση των βρο­χο­πτώ­σεων και αυτός ο συν­δυα­σμός οδηγεί στις ξηρο­θερ­μι­κές συν­θή­κες που παρα­τη­ρούμε.

Οι πυρ­κα­γιές είναι απο­τέ­λε­σμα αυτής της ξηρο­θερ­μι­κής κατά­στα­σης καθώς όσο μεγα­λύ­τερη ξηρασία υπάρχει, τόσο ευκο­λό­τερο είναι να εξα­πλω­θούν οι φωτιές. Αν οι συν­θή­κες αυτές συνε­χι­στούν, τότε θα μπο­ρού­σαν να υπάρ­χουν περιο­χές στην Ελλάδα που θα αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα, όπως οι Κυκλά­δες και η ανα­το­λική Κρήτη, που ήδη δέχο­νται μικρά ποσοστά βροχής» επι­ση­μαί­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ανα­πλη­ρώ­τρια καθη­γή­τρια του Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας στο Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, Χρι­στίνα Ανα­γνω­στο­πού­λου.

Η ίδια διευ­κρι­νί­ζει ότι «δεν βρι­σκό­μα­στε ακόμη στο κομμάτι της ερη­μο­ποί­η­σης» καθώς, όπως λέει, «ο όρος «ερη­μο­ποί­ηση» παρα­πέ­μπει στην υπο­βάθ­μιση της γης σε άνυδρες και ξηρές περιο­χές τόσο από βιο­λο­γι­κής πλευράς όσο και από πλευράς οικο­νο­μι­κής παρα­γω­γι­κό­τη­τας».

Εξη­γώ­ντας τον τρόπο με τον οποίο επη­ρε­ά­ζε­ται το κλίμα, σημειώ­νει ότι παρά­γο­ντας – κλειδί είναι οι βρο­χο­πτώ­σεις. «Ούτως ή άλλως, βλέ­πο­ντας το πώς κατα­νέ­με­ται η βρο­χό­πτωση στην περιοχή της Ελλάδας δια­πι­στώ­νουμε ότι υπάρχει ένα δίπολο βροχής.

Στη δυτική ηπει­ρω­τική Ελλάδα, το Ιόνιο, την Ήπειρο και τη δυτική Πελο­πόν­νησο σημειώ­νο­νται βροχές γιατί από εκεί έρχο­νται όλα τα συστή­ματα που φέρνουν βρο­χο­πτώ­σεις. Ακο­λου­θεί η ομβρο­σκιά της Πίνδου και καθώς τα συστή­ματα αυτά έχουν δώσει όλη την υγρασία δυτικά, περ­νώ­ντας την Πίνδο δεν έχουν τόσο βροχή, γι’ αυτό και κατα­γρά­φο­νται λιγό­τε­ρες βρο­χο­πτώ­σεις σε ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές που βρί­σκο­νται πιο ανα­το­λικά. Όσο περνούν πάλι, πάνω από το Αιγαίο οι αέριες μάζες εμπλου­τί­ζο­νται με υδρα­τμούς, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν βρο­χο­πτώ­σεις στη Σάμο, τη Χίο, τα Δωδε­κά­νησα, όπου τελικά υπάρχει υγρασία και γι’ αυτό η βιο­ποι­κι­λό­τητα σε αυτές τις περιο­χές είναι πιο πλούσια από ό,τι στις Κυκλά­δες» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Σε κάθε περί­πτωση τονίζει ότι η κατά­σταση αυτή δεν επη­ρε­ά­ζε­ται από τις κινή­σεις των τεκτο­νι­κών πλακών αλλά από την κίνηση των αέριων μαζών, ενώ σε ό,τι αφορά το μέλλον επι­ση­μαί­νει τις δυσκο­λίες που υπάρ­χουν στην πρό­βλεψη καθώς ο παρά­γο­ντας «βρο­χό­πτωση» είναι δύσκολο να εντο­πι­στεί και να περι­γρα­φεί πολύ καλά από τα κλι­μα­τικά μοντέλα. «Είναι άλλο να γνω­ρί­ζουμε ότι θα έχουμε έξι μήνες ανομ­βρία και άλλο ότι θα βρέξει ενδιά­μεσα στους επό­με­νους μήνες. Τα δύο αυτά ενδε­χό­μενα έχουν δια­φο­ρε­τι­κές επι­πτώ­σεις στην αγρο­τική παρα­γωγή και οικο­νο­μία, στον του­ρι­σμό και σε όλους τους άλλους τομείς και αυτό είναι δύσκολο να εντο­πι­στεί» προ­σθέ­τει.

Για τα βήματα που θα ήταν καλό να ακο­λου­θη­θούν υπο­γραμ­μί­ζει ότι «χρειά­ζε­ται πολύ καλός προ­γραμ­μα­τι­σμός από τους φορείς ώστε να μην χάνεται νερό, απαι­τεί­ται η λήψη μέτρων δια­χεί­ρι­σης υδάτων και περιο­ρι­σμού της σπα­τά­λης νερού κατά τις αρδεύ­σεις στον αγρο­τικό τομέα και θα ήταν χρήσιμη η αξιο­ποί­ηση του νερού από τους βιο­λο­γι­κούς καθα­ρι­σμούς για αγρο­τι­κές χρήσεις».

«Το νερό είναι αυτό που μπο­ρούμε εμείς να αλλά­ξουμε. Αν αυξηθεί η θερ­μο­κρα­σία αυτό δεν μπο­ρούμε να το ελέγ­ξουμε, αν όμως υπάρ­χουν απο­θέ­ματα νερού του­λά­χι­στον αυτό θα βοη­θή­σει για να μην φτά­σουμε στα χει­ρό­τερα» συμπλη­ρώ­νει. Επι­πλέον σημειώ­νει ότι τέτοιου είδους μέτρα θα μπο­ρέ­σουν να μειώ­σουν το απο­τύ­πωμα του ανθρώ­που στα πράγ­ματα και αυτό, όπως λέει, θα φανεί όχι άμεσα, δηλαδή μέσα στην επόμενη δεκα­ε­τία αλλά σε βάθος χρόνου. «Για παρά­δειγμα, με την υπε­ρά­ντληση υδάτων λόγω γεω­τρή­σεων πέφτει ο υδρο­φό­ρος ορί­ζο­ντας. Ακόμη και αν οι γεω­τρή­σεις στα­μα­τή­σουν να αντλούν νερό, ο υδρο­φό­ρος ορί­ζο­ντας και πάλι θα χρεια­στεί πολλά χρόνια για να επα­νέλ­θει στα ίδια επίπεδα. Είναι άλλωστε πολυ­πα­ρα­γο­ντικό το θέμα και εξαρ­τά­ται και από άλλους παρά­γο­ντες, όπως οι χιο­νο­πτώ­σεις» τονίζει.

Σε επίπεδο μέτρων ατο­μι­κής προ­στα­σίας συνιστά, τέλος, την προ­σαρ­μογή του πλη­θυ­σμού σε πιο ξηρο­θερ­μι­κές συν­θή­κες. Όπως επι­ση­μαί­νει, «θα πρέπει να σκε­φτούμε πώς ζουν οι άνθρω­ποι στην Κύπρο ή στη βόρεια Αφρική, όχι βέβαια τόσο άμεσα. Αυτό θα μας βοη­θή­σει να προ­ε­τοι­μα­στούμε για να είμαστε έτοιμοι για τέτοιες συν­θή­κες, σε συν­δυα­σμό πάντα με έναν καλό προ­γραμ­μα­τι­σμό στις χρήσεις του νερού»

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ