Ακρίβεια: Νέο κύμα ανατιμήσεων σε βασικά προϊόντα από το 2023

Μπορεί με μία πρώτη ανά­γνωση να προ­κύ­πτει ότι το τέρας του πλη­θω­ρι­σμού συγκρα­τεί­ται, ωστόσο με μία δεύτερη βρι­σκό­μα­στε στο δεύτερο κύμα ακρί­βειας, που φαντά­ζει πιο ισχυρό και κυρίως πιο δρα­στικό.

Η αγορά ανα­μέ­νει νέες ανα­τι­μή­σεις σε βασικά προ­ϊ­ό­ντα από τις αρχές του 2023 κάτι το οποίο προ­κα­λεί έντονη ανη­συ­χία στους κατα­να­λω­τές.

Ο πλη­θω­ρι­σμός τον Νοέμ­βριο περιο­ρί­στηκε στο 8,5% από 9,1% τον Οκτώ­βριο και 12,1% τον Ιούνιο, η ακρί­βεια όμως παρα­μέ­νει και είναι σε πλήρη εξέλιξη. Παρά τη μείωση του πλη­θω­ρι­σμού η ακρί­βεια καλ­πά­ζει καθώς το πρό­βλημα δια­χέ­ε­ται με ολοένα και μεγα­λύ­τερη ένταση σε όλη την οικο­νο­μία με τις τιμές βασικών τρο­φί­μων να κατα­γρά­φουν ετήσια αύξηση από 11,3% έως και 25,3% ( ψωμί, δημη­τριακά, κρέατα, γαλα­κτο­κο­μικά , έλαια, καφές).

Η ακρί­βεια στο ράφι των σούπερ μάρκετ όχι μόνο δεν μετριά­ζε­ται, αλλά, με βάση τα αυξη­μένα τιμο­λό­για χον­δρι­κής που έχουν φθάσει στα λογι­στή­ρια των αλυ­σί­δων από τους προ­μη­θευ­τές, οι όποιες απο­πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις θα καθυ­στε­ρή­σουν αρκετά να φανούν στις τσέπες των κατα­να­λω­τών.

Και ο λόγος είναι τα απο­θέ­ματα των προ­ϊ­ό­ντων που παρή­χθη­σαν με σημα­ντικά υψη­λό­τερο κόστος. Έτσι, ακόμη και στην περί­πτωση που η απο­κλι­μά­κωση στον πλη­θω­ρι­σμό της ενέρ­γειας συνε­χι­στεί (σε «τεχνικό», ή μη, επίπεδο),  το στοκ των ακρι­βό­τε­ρων κατα­να­λω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων δεν αφήνει περι­θώ­ρια μειώ­σεων στις τιμές για αρκετό διά­στημα.

Συνεχής άνοδος

Με βάση τις έρευνες οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, οι επι­χει­ρή­σεις που δήλωσαν ότι αύξησαν τις τιμές τους διαρκώς αυξά­νο­νται καθώς από 6,6% που ήταν το 2ο εξάμηνο του 2020, ανήλθαν στο 23,6% το 1ο εξάμηνο του 2021, στο 34,8% το 2ο εξάμηνο του 2021 και στο 59,2% το 1ο εξάμηνο του 2022.

Αντί­στοιχα την ίδια περίοδο βλέ­πουμε να μειώ­νο­νται σημα­ντικά οι επι­χει­ρή­σεις οι οποίες δήλωσαν ότι μείωσαν τις τιμές τους καθώς και όσες τις δια­τή­ρη­σαν στα­θε­ρές.

Οι μεγα­λύ­τε­ρες συγκε­ντρώ­σεις επι­χει­ρή­σεων οι οποίες αύξησαν τις τιμές τους κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021 παρα­τη­ρή­θη­καν στις εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις (43,8%) και τις μετα­ποι­η­τι­κές επι­χει­ρή­σεις (50%).

Από την άλλη μεριά, οι επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον τομέα των υπη­ρε­σιών φαί­νε­ται ότι, σε γενικές γραμμές, συγκρά­τη­σαν τις τιμές τους, καθώς το 16,7% αυτών προ­χώ­ρησε σε αυξή­σεις τιμών, έναντι του 10,9% που μείωσε τις τιμές του και του 72% που τις δια­τή­ρησε στα­θε­ρές.

Το πρώτο εξάμηνο του 2022, σε κλαδικό επίπεδο, οι επι­χει­ρή­σεις στο εμπόριο και στη μετα­ποί­ηση δήλωσαν σε μεγα­λύ­τερο ποσοστό ότι αύξησαν τις τιμές τους (66,2% και 66,3% αντί­στοιχα) σε σχέση με τις επι­χει­ρή­σεις στον ευρύ­τερο τομέα των υπη­ρε­σιών (47,9%).

«Καμπα­νάκι» από την ΤτΕ

Την ίδια στιγμή, η ενδιά­μεση έκθεση της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (ΤτΕ) δείχνει συνέ­χιση της ακρί­βειας για του­λά­χι­στον 2 χρόνια ακόμη.

Όπως προ­κύ­πτει από τα όσα ανα­λύ­ο­νται, ο πλη­θω­ρι­σμός θα παρα­μεί­νει σε πολύ υψηλό επίπεδο και το 2023, ενώ το 2024 ανα­μέ­νε­ται να είναι σχεδόν διπλά­σιο από το όριο που θέτει η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα. Έτσι, η ακρί­βεια στην Ελλάδα αποκτά χαρα­κτη­ρι­στικά μονι­μο­ποί­η­σης, σε μια περίοδο που τα νοι­κο­κυ­ριά «βλέπουν» το πραγ­μα­τικό τους εισό­δημα να πέφτει στα τάρταρα.

Με βάση τα όσα προ­βλέ­πει η ΤτΕ, ο εναρ­μο­νι­σμέ­νος δείκτης τιμών κατα­να­λωτή από 9,4% φέτος σε μέσα επίπεδα, θα κατε­βά­σει ταχύ­τητα στο 5,8% το 2023 και περαι­τέρω στο 3,6% το 2024 κυρίως λόγω της εκτι­μώ­με­νης απο­κλι­μά­κω­σης των τιμών της ενέρ­γειας, αλλά και της αρνη­τι­κής επί­δρα­σης της βάσης σύγκρι­σης. Με άλλα λόγια, κατά τα επόμενα δύο χρόνια ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­σουν να πλήτ­τουν την ελλη­νική οικο­νο­μία.

Πηγή ΟΤ