ΔΝΤ: Η Ευρώπη να μετακυλήσει την αύξηση στην τιμή της ενέργειας στους καταναλωτές

Να με­τα­κυ­λή­σουν την αύ­ξη­ση στην τιμή της ενέρ­γειας στους κα­τα­να­λω­τές προ­έ­τρε­ψε το Διε­θνές Νο­μι­σμα­τι­κό Τα­μείο τις ευ­ρω­παϊ­κές κυ­βερ­νή­σεις για να εν­θαρ­ρύ­νουν την «εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας» και τη στρο­φή προς την πρά­σι­νη ενέρ­γεια, προ­στα­τεύ­ο­ντας πα­ράλ­λη­λα τα φτω­χό­τε­ρα νοι­κο­κυ­ριά.

Οι ευ­ρω­παϊ­κές κυ­βερ­νή­σεις, οι οποί­ες έχουν προ­σπα­θή­σει να προ­στα­τεύ­σουν τα νοι­κο­κυ­ριά από την εκτί­να­ξη του κό­στους  της ενέρ­γειας με ελέγ­χους τιμών, μειώ­σεις φόρων και επι­δο­τή­σεις, «θα πρέ­πει να επι­τρέ­ψουν η πλή­ρης αύ­ξη­ση του κό­στους των καυ­σί­μων να πε­ρά­σει στους τε­λι­κούς χρή­στες για να εν­θαρ­ρύ­νουν την εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας και τη με­τά­βα­ση από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα», ση­μειώ­νει η υπο­διευ­θύ­ντρια στο ευ­ρω­παϊ­κό τμήμα του ΔΝΤ, Όγια Κε­λά­σουν.

Η μη με­τα­κύ­λι­ση στις τιμές λια­νι­κής, όπως επι­ση­μαί­νει το στέ­λε­χος του Τα­μεί­ου, απλώς κα­θυ­στε­ρεί την ανα­γκαία προ­σαρ­μο­γή στο ενερ­γεια­κό σοκ, μειώ­νο­ντας τα κί­νη­τρα για τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις για την εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας. Επι­πλέ­ον,δια­τη­ρεί την πα­γκό­σμια ζή­τη­ση ενέρ­γειας και τις τιμές υψη­λό­τε­ρες από ό,τι θα ήταν δια­φο­ρε­τι­κά.

Πα­ράλ­λη­λα το αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος των μέ­τρων στή­ρι­ξης συ­μπιέ­ζει τον πε­ριο­ρι­σμέ­νο δη­μο­σιο­νο­μι­κό χώρο των οι­κο­νο­μιών, καθώς οι υψη­λές τιμές πα­ρα­μέ­νουν. Σε πολ­λές χώρες το κό­στος θα ξε­πε­ρά­σει το 1,5% της οι­κο­νο­μι­κής πα­ρα­γω­γής φέτος, κυ­ρί­ως λόγω των ευ­ρέ­ων μέ­τρων κα­τα­στο­λής των τιμών.

Μέτρα για την ανα­κού­φι­ση των ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών

Γρά­φο­ντας σε ανάρ­τη­ση στο blog του ΔΝΤ την Τε­τάρ­τη, η Κε­λά­σουν πρό­σθε­σε ότι την ίδια στιγ­μή οι κυ­βερ­νή­σεις θα πρέ­πει να θέ­σουν σε εφαρ­μο­γή μέτρα ανα­κού­φι­σης για τη στή­ρι­ξη των νοι­κο­κυ­ριών με χα­μη­λό ει­σό­δη­μα, τα οποία είναι λι­γό­τε­ρο ικανά να αντι­με­τω­πί­σουν την εκτί­να­ξη των τιμών της ενέρ­γειας.

Οι τιμές ενέρ­γειας αυ­ξά­νο­νται με ετή­σιο ρυθμό σχε­δόν 40% στην ευ­ρω­ζώ­νη και 57% στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, αντα­να­κλώ­ντας την εκτί­να­ξη των τιμών χον­δρι­κής πώ­λη­σης του φυ­σι­κού αε­ρί­ου και του πε­τρε­λαί­ου μετά την ει­σβο­λή της Ρω­σί­ας στην Ου­κρα­νία. Αυτό ση­μαί­νει ότι τα νοι­κο­κυ­ριά βλέ­πουν το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μά τους να μειώ­νε­ται δρα­στι­κά. Iδιαί­τε­ρα για τα φτω­χό­τε­ρα νοι­κο­κυ­ριά, τα οποία δα­πα­νούν με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των χρη­μά­των τους για ηλε­κτρι­κό ρεύμα και φυ­σι­κό αέριο.

Σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις του ΔΝΤ το μέσο ευ­ρω­παϊ­κό νοι­κο­κυ­ριό θα δει αύ­ξη­ση πε­ρί­που 7% στο κό­στος ζωής του φέτος σε σχέση με τις εκτι­μή­σεις στις αρχές του 2021. Αυτό αντα­να­κλά την άμεση επί­δρα­ση των υψη­λό­τε­ρων τιμών της ενέρ­γειας καθώς και τη με­τα­κύ­λι­σή τους σε άλλα αγαθά και υπη­ρε­σί­ες. Οι με­γά­λες δια­φο­ρές στον αντί­κτυ­πο με­τα­ξύ των χωρών αντα­να­κλούν τις δια­φο­ρε­τι­κές ρυθ­μί­σεις, τις πο­λι­τι­κές αντι­δρά­σεις, τις δομές της αγο­ράς και τις πρα­κτι­κές σύ­να­ψης συμ­βά­σε­ων. Η εκτί­να­ξη του κό­στους ζωής θα μπο­ρού­σε να επι­δει­νω­θεί σε πε­ρί­πτω­ση δια­κο­πής των προ­μη­θειών φυ­σι­κού αε­ρί­ου από τη Ρωσία.

Στο­χευ­μέ­νες πο­λι­τι­κές ανα­κού­φι­σης

Οι κυ­βερ­νή­σεις θα πρέ­πει να στρα­φούν απο­φα­σι­στι­κά από τα μέτρα ευ­ρεί­ας βάσης σε στο­χευ­μέ­νες πο­λι­τι­κές ανα­κού­φι­σης, εξη­γεί η Κε­λά­σουν, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ει­σο­δη­μα­τι­κής στή­ρι­ξης για τους πιο ευά­λω­τους. Για πα­ρά­δειγ­μα, η πλή­ρης αντι­στάθ­μι­ση της αύ­ξη­σης του κό­στους δια­βί­ω­σης για το κα­τώ­τε­ρο 20% των νοι­κο­κυ­ριών θα κό­στι­ζε στις κυ­βερ­νή­σεις 0,4% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο για ολό­κλη­ρο το 2022. Η πλή­ρης αντι­στάθ­μι­ση του κα­τώ­τε­ρου 40% θα κό­στι­ζε 0,9 τοις εκατό του ΑΕΠ.

Ορι­σμέ­νες κυ­βερ­νή­σεις στη­ρί­ζουν επί­σης τις επι­χει­ρή­σεις. Αυτό εν­δεί­κνυ­ται μόνο εάν μια βρα­χυ­πρό­θε­σμη αύ­ξη­ση των τιμών θα οδη­γού­σε σε πτώ­χευ­ση κατά τα άλλα βιώ­σι­μες επι­χει­ρή­σεις. Μια σο­βα­ρή πε­ρί­πτω­ση στή­ρι­ξης, όπως γρά­φει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, θα ήταν εάν η Ευ­ρώ­πη αντι­με­τώ­πι­ζε πλήρη δια­κο­πή της ροής φυ­σι­κού αε­ρί­ου και οι χώρες έπρε­πε να χο­ρη­γή­σουν προ­σω­ρι­νά δελ­τίο φυ­σι­κού αε­ρί­ου στη βιο­μη­χα­νία. Οι εται­ρεί­ες που δια­δρα­μα­τί­ζουν κρί­σι­μο ρόλο στην ει­σα­γω­γή και δια­νο­μή ενέρ­γειας μπο­ρεί επί­σης να χρειά­ζο­νται στή­ρι­ξη όταν οι τιμές εκτο­ξεύ­ο­νται.

Στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις, κα­τα­λή­γει, ωστό­σο, είναι δύ­σκο­λο να εφαρ­μο­στεί ένα καλά στο­χευ­μέ­νο σύ­στη­μα στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σε­ων χωρίς να δη­μιουρ­γη­θούν στρε­βλώ­σεις και να αμ­βλυν­θούν τα κί­νη­τρα για εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας. Δε­δο­μέ­νου ότι οι τιμές ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­μεί­νουν υψη­λές για αρ­κε­τά χρό­νια, η πε­ρί­πτω­ση στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σε­ων είναι γε­νι­κά αδύ­να­μη.

Πηγή: ΟΤ