Ενοίκια: Έχουν αυξηθεί μέχρι και 30% – Γολγοθάς για τους φοιτητές να βρουν σπίτι

Τα ενοίκια έχουν πάρει «φωτιά» δυσκο­λεύ­ο­ντας ακόμα την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών που προ­σπα­θούν να αντα­πε­ξέλ­θουν στην ακρί­βεια. Δύσκολα θα είναι τα πράγ­ματα και για τους φοι­τη­τές που θα ανα­ζη­τή­σουν νέα στέγη σε κάποια πόλη, καθώς τόσο οι υψηλές τιμές όσο και η έλλειψη δια­θε­σι­μό­τη­τας ακι­νή­των περιο­ρί­ζουν κατά πολύ τις επι­λο­γές τους.

Η μάχη για μια την ανεύ­ρευση μιας σχετικά προ­σω­ρι­νής κατοι­κίας δεν αφορά μόνο τους φοιητές, αλλά και τους μετα­κι­νού­με­νους εργα­ζό­με­νους που είτε πρέπει να κατοι­κή­σουν σε του­ρι­στι­κές περιο­χές για να δου­λέ­ψουν «σεζόν» ή ανήκουν σε ομάδες εκπαι­δευ­τι­κών, ιατρών και νοση­λευ­τών που διο­ρί­ζο­νται μακριά από την οικο­γε­νειακή εστία.

Το «ethnos.gr» μίλησε με τα μέλη της ερευ­νη­τι­κής ομάδας του Eteron – Ινστι­τούτο για την Έρευνα και την Κοι­νω­νική Αλλαγή Δήμητρα Σια­τί­τσα, Δρ. αρχι­τε­κτο­νι­κής – πολε­ο­δο­μίας, ερευ­νή­τρια σε θέματα κατοι­κίας και πόλης, Στε­φα­νία Γυφτο­πού­λου, αρχι­τέ­κτων – πολε­ο­δό­μος, Δημή­τρης Μπα­λα­μπα­νί­δης, Δρ. πολε­ο­δό­μος – γεω­γρά­φος, ερευ­νη­τής σε θέματα κατοι­κίας και μετα­νά­στευ­σης και Εύα Παπα­τζανή, Υπ. Δρ. & ερευ­νή­τρια σε θέματα μετα­νά­στευ­σης και μελέτης της πόλης, σε μια προ­σπά­θεια να ρίξει φως στην αχαρ­το­γρά­φητη αυτή μορφή της ενοι­κια­ζό­με­νης κατοι­κίας και τις στρε­βλώ­σεις που έχουν δια­μορ­φω­θεί.

Οπως εξηγούν, ο ρόλος της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης στη δυσκο­λία εύρεσης φοι­τη­τι­κής στέγης, αλλά και στέγης για επαγ­γελ­μα­τίες, οι οποίοι χρειά­ζε­ται να μετα­κι­νού­νται είναι κρί­σι­μος καθώς μέσω της διά­δο­σης των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων, ένα σημα­ντικό τμήμα του δια­θέ­σι­μου οικι­στι­κού απο­θέ­μα­τος απο­σύ­ρε­ται από την συμ­βα­τική αγορά της μακρο­χρό­νιας μίσθω­σης. Οικι­στικά ακίνητα (επι­μέ­ρους δια­με­ρί­σματα ή και ολό­κληρα κτίρια) που χρη­σι­μο­ποιού­νταν προη­γου­μέ­νως για μόνιμη κατοι­κία, εισέρ­χο­νται πλέον μαζικά σε ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες (τύπου Airbnb) εξυ­πη­ρε­τώ­ντας του­ρί­στες ή άλλους προ­σω­ρι­νούς επι­σκέ­πτες.

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να μειώ­νε­ται η προ­σφορά των δια­θέ­σι­μων προς μακρο­χρό­νια μίσθωση ακι­νή­των ενώ η ζήτηση είναι μάλλον αυξα­νό­μενη κατα­γρά­φο­ντας αντί­στροφη πορεία, με συνέ­πεια να περιο­ρί­ζε­ται όλο και περισ­σό­τερο η δυνα­τό­τητα κάλυψης – με προ­σι­τές τιμές και σε αξιο­πρε­πής συν­θή­κες – των στε­γα­στι­κών αναγκών μεγάλου τμή­μα­τος του μόνιμου πλη­θυ­σμού, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των φοι­τη­τών/τριών αλλά και του μετα­κι­νού­με­νου εργα­ζο­μέ­νου πλη­θυ­σμού.

Φαί­νε­ται όμως ότι η δυσκο­λία στην αρχική ανεύ­ρεση στέγης δεν είναι το μονα­δικό πρό­βλημα: «Εχει παρα­τη­ρη­θεί συχνά το φαι­νό­μενο της έξωσης ενοι­κια­στών και ειδικά φοι­τη­τών/τριών κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες του έτους ώστε οι ιδιο­κτή­τες να δια­θέ­σουν το ακίνητο στην βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση, γεγονός που επίσης εντεί­νει τη στε­γα­στική επι­σφά­λεια των ενοι­κια­στών/τριών λόγω των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων. Ειδικά στις περιο­χές με μεγάλη του­ρι­στική κίνηση η κατά­σταση είναι απελ­πι­στική πλέον όλο το χρόνο», σημειώ­νουν χαρα­κτη­ρι­στικά οι ερευ­νη­τές.

Παρά το γεγονός ότι δεν έχει μετρη­θεί συνο­λικά το ποσοστό των φοι­τη­τών και των μετα­κι­νού­με­νων για κάποια χρόνια εργα­ζο­μέ­νων που μένουν σε ενοι­κια­ζό­μενη κατοι­κία, δεν είναι καθόλου αμε­λη­τέο.

Για το λόγο αυτό το ζήτημα των ακριβών ενοι­κίων, της κακής κατά­στα­σης των δια­θέ­σι­μων δια­με­ρι­σμά­των και των δυσκο­λιών που αντι­με­τω­πί­ζουν οι προ­σω­ρινά δια­μέ­νο­ντες, ανα­δει­κνύ­ε­ται όλο και περισ­σό­τερο στον δημόσιο διάλογο. «Ιδιαί­τερα οι νέοι/ες και οι επο­χιακά εργα­ζό­με­νοι/ες, ανα­γκά­ζο­νται συχνά να απο­δε­χτούν τη δια­βί­ωση σε κακές στε­γα­στι­κές συν­θή­κες και με πολύ αυξη­μέ­νες τιμές, ελλεί­ψει άλλης εναλ­λα­κτι­κής».

Τα επι­δό­ματα

Ανα­φο­ρικά με τα παρε­χό­μενα επι­δό­ματα, από το Υπ. Παι­δείας παρέ­χε­ται το στε­γα­στικό φοι­τη­τικό επίδομα σε φοι­τη­τές και φοι­τή­τριες που φοιτούν σε άλλη πόλη από τη γονεϊκή κατοι­κία, από οικο­γέ­νειες με ετήσιο οικο­γε­νειακό εισό­δημα έως 30.000€, προ­σαυ­ξη­μένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε επι­πλέον παιδί. Περι­λαμ­βά­νει μια εφάπαξ ετήσια επι­δό­τηση 1.000 ευρώ, και αφορά περίπου 50.000 φοι­τη­τές/ριες τον χρόνο.

Μετά το 2019, αρκετοί νέοι και νέες με μηδε­νικό ή πολύ χαμηλό εισό­δημα ωφε­λού­νται από το επίδομα ενοι­κίου. Στην έρευνα του Eteron φάνηκε πως ένας στους πέντε νέους και νέες λαμ­βά­νει το στε­γα­στικό επίδομα. Το επίδομα ενοι­κίου αφορά πολύ χαμηλά εισο­δή­ματα, ανε­παρκή για αξιο­πρεπή δια­βί­ωση έως 530€/μήνα για ένα άτομο (7.000€ ετησίως), με επι­δό­τηση 70€/μήνα για ένα άτομο και προ­σαύ­ξηση 30€ για κάθε επι­πλέον μέλος του νοι­κο­κυ­ριού έως και 210€/μήνα. Τον Μάρτιο του 2022 αφο­ρούσε 278.796 δικαιού­χους (δαπάνη 33,8 εκατ. ευρώ) για επίδομα στέ­γα­σης, βάσει των στοι­χείων του υπουρ­γείου Εργα­σίας.

Τα ΣΔΙΤ και οι φοι­τη­τι­κές εστίες

Προ­σφά­τως εισήχθη στο δημόσιο διάλογο και το μοντέλο κατα­σκευής φοι­τη­τι­κών εστιών με Συμπρά­ξεις Δημό­σιου Ιδιω­τι­κού Τομέα (ΣΔΙΤ), ενώ ο Πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης σε συνά­ντησή του με ομάδα φοι­τη­τών σημεί­ωσε ότι η φοι­η­τική στέγη δε χρειά­ζε­ται να είναι κατ΄α­νά­γκη δωρεάν, κάτι το οποίο ξεσή­κωσε πλήθος αντι­δρά­σεων.

Σχο­λιά­ζο­ντας το μοντέλο των ΣΔΙΤ στη φοι­τη­τική στέγη, η ομάδα του Eteron τη χαρα­κτη­ρί­ζει ως μία λύση χρη­μα­το­δό­τη­σης και δια­χεί­ρι­σης δημό­σιων υπο­δο­μών που μπορεί να λει­τουρ­γή­σει, αλλά υπό πρου­πο­θέ­σεις, όπως η δια­μόρ­φωση ενός ειδικού πλαι­σίου.

Για τη συμβολή τους στο οικι­στικό ζήτημα σημειώ­νουν ότι «εξαρ­τά­ται από τους όρους με τους οποίους υλο­ποιού­νται και την προ­τε­ραιο­ποί­ηση της δια­σφά­λι­σης του δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος έναντι του κέρδους των ιδιωτών. Όπως έχει δείξει η διεθνής εμπει­ρία, οι πολι­τι­κές που βασί­ζο­νται σε ΣΔΙΤ, όπως αυτές που εξαγ­γέλ­θη­καν πρό­σφατα, χωρίς την δια­μόρ­φωση ενός ειδικού πλαι­σίου, συνήθως δεν πετυ­χαί­νουν να παρά­σχουν χαμηλού κόστους κατοι­κία καθώς επι­βα­ρύ­νο­νται από τα ποσοστά κέρδους των εργο­λά­βων και άλλα βάρη που προ­κύ­πτουν στην πορεία. Αυτά είτε καλύ­πτο­νται από τον δημόσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό περιο­ρί­ζο­ντας τις μονάδες φοι­τη­τι­κής κατοι­κίας που μπορούν να παρα­χθούν, είτε μετα­κυ­λί­ο­νται στους ενοι­κια­στές», τονί­ζουν.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από το  ethnos.gr