Το Ελληνικό Δημόσιο διεκδικεί την κυριότητα της Μεγάλης Παναγιάς του Κάστρου Σύμης

Ενώπιον του Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για την 7η Απρι­λίου 2022 η συζή­τηση της αγωγής ανα­γνώ­ρι­σης κυριό­τη­τας του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου κατά της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Ρόδου και της Ενορίας Μεγάλης Πανα­γίας Κάστρου Σύμης της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Σύμης.

Συγκε­κρι­μένα, το Ελλη­νικό Δημόσιο ισχυ­ρί­ζε­ται στην αγωγή του ότι το υπό κρίσιν ακίνητο εμβαδού 5.978 τ.μ. που βρί­σκε­ται στη Σύμη και συνιστά το κάστρο της Σύμης (Αρχαία Ακρό­πολη), στο βορειο­α­να­το­λικό άκρο του οικι­σμού και περι­βάλ­λε­ται από λείψανα του Μεσαιω­νι­κού Φρου­ρίου τα οποία έχουν κηρυ­χθεί ιστο­ρικά δια­τη­ρη­τέα μνημεία, έχει κατα­χω­ρη­θεί στα Κτη­μα­το­λο­γικά βιβλία του Κτη­μα­το­λο­γίου Σύμης ως ανήκον κατά κυριό­τητα στην Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου με αιτία κτήσης την χρη­σι­κτη­σία. Η παρα­πάνω εγγραφή σύμφωνα με το Ελλη­νικό Δημόσιο τυγ­χά­νει όμως ανα­κρι­βής και ως εκ τούτου θα πρέπει να διορ­θω­θεί.

Επι­πλέον το Ελλη­νικό Δημόσιο υπο­στη­ρί­ζει πως το επίδικο ακίνητο δεν βρί­σκε­ται εντός πόλεως, κωμο­πό­λεως ή χωριού ώστε να συνιστά ακίνητο ελεύ­θε­ρης ιδιο­κτη­σίας επί του οποίου θα ήταν δυνατή η από­κτηση κυριό­τη­τας με χρη­σι­κτη­σία, ούτε συνι­στούσε δημόσια γαία λόγω της μορ­φο­λο­γίας του καθώς δεν ήταν δεκτικό καλ­λιέρ­γειας. Έτσι, το Ελλη­νικό Δημόσιο θεωρεί σύμφωνα με το Οθω­μα­νικό Δίκαιο και τον Κτη­μα­το­λο­γικό Κανο­νι­σμό ότι για τους παρα­πάνω λόγους δεν κατέ­χο­νται ούτε εξου­σιά­ζο­νται από κανέναν, ανήκουν δε στην κυριό­τητα του Δημο­σίου καθώς πρό­κει­ται για δημόσια γαία της κατη­γο­ρίας νεκρών γαιών στην οποία περι­λαμ­βά­νο­νται οι πετρώ­δεις εκτά­σεις, τα βράχια κλπ.

Έτσι, η Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου ήταν αδύνατο να απο­κτή­σει την κυριό­τητα του ακι­νή­του με χρη­σι­κτη­σία καθώς δεν επλη­ρού­ντο οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις των νόμων που ίσχυαν τότε.

Για τους λόγους αυτούς ζήτησε να ανα­γνω­ρι­στεί η κυριό­τητά του επί του επί­δι­κου ακι­νή­του και να διορ­θω­θεί η αρχική εγγραφή στο Κτη­μα­το­λο­γικό Βιβλίο. Επί αυτής της αγωγής άσκησε κύρια παρέμ­βαση η Ενορία Μεγάλης Πανα­γίας Κάστρου Σύμης της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Σύμης η οποία υπο­στή­ριξε πως θα πρέπει να απορ­ρι­φθεί η αγωγή του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου ελλεί­ψει ενερ­γη­τι­κής νομι­μο­ποί­η­σης. Ειδι­κό­τερα, υπο­στή­ριξε πως το ακίνητο ανήκει στην Ορθό­δοξη του Χριστού Εκκλη­σία ως Ναός με τον τίτλο «Η Μεγάλη Παναγιά του Κάστρου Σύμης» και απο­τε­λεί το κέντρο και το σύμβολο του ελλη­νορ­θό­δο­ξου χαρα­κτήρα της Σύμης από τους πρω­το­χρι­στια­νι­κούς χρόνους μέχρι σήμερα ευρι­σκό­με­νος στην πλήρη και αδια­φι­λο­νί­κητη απο­κλει­στική κυριό­τητα, νομή και διανοία κύριας κατοχής της λει­τουρ­γώ­ντας, επι­σκευά­ζο­ντας και συντη­ρώ­ντας απο­κλει­στικά όλη την έκταση.

Πρό­κει­ται για τον πρώτο και αρχαιό­τερο από τους δέκα ενο­ρια­κούς ναούς της άνω πόλεως Σύμης που ιδρύ­θηκε, πέριξ του ημι­κα­τε­στραμ­μέ­νου σήμερα κάστρου εξ ου και η επω­νυ­μία του και επί μεγάλου Θόλου, γνωστού με το όνομα «ο Θόλος της Πανα­γίας» δηλαδή πρό­κει­ται για τον πρώτο ορθό­δοξο Ενο­ριακό Ναό της Σύμης. Συγκε­κρι­μένα ανε­γέρ­θηκε επί προ­ϋ­πάρ­χο­ντος αρχαίου ναού που χρο­νο­λο­γεί­ται πριν το 1453. Έκτοτε, με διαρκή φρο­ντίδα της ομώ­νυ­μης Ενορίας απο­τέ­λεσε τον πρώτο Ενο­ριακό Ναό της Σύμης.

Ωστόσο, αν και στις 24-9-1944 στο τέλος του Β’ Παγκο­σμίου Πολέμου ανα­τι­νά­χθηκε και κατα­στρά­φηκε ο ναός αυτός, από την επόμενη μέρα κιόλας ο Ενο­ρια­κός Ναός μετα­σκη­νώ­θηκε στη διπλανή Εκκλη­σία, δηλαδή στο Ναό του Αγίου Γεωρ­γίου και έκτοτε εκεί μέχρι σήμερα συντη­ρεί­ται και λει­τουρ­γεί σ’ αυτόν ο Ενο­ρια­κός Ναός της ο οποίος και μετο­νο­μά­σθηκε σε Ναό της Μεγάλης Πανα­γίας Κάστρου Σύμης.

Έτσι, η εγγραφή του ακι­νή­του υπέρ της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Ρόδου είναι ανα­κρι­βής και προ­σβάλ­λει το δικαί­ωμα κυριό­τη­τάς της, το οποίο ουδέ­ποτε αμφι­σβη­τή­θηκε από κανέναν και ως εκ τούτου θα πρέπει να απορ­ρι­φθεί η αγωγή του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και να ανα­γνω­ρι­στεί η απο­κλει­στική κυριό­τητα, νομή και κατοχή επί αυτού και να διορ­θω­θεί ως ανα­κρι­βής η εγγραφή υπέρ της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Σύμης και συγκε­κρι­μένα της «Ενορίας Μεγάλης Πανα­γίας Κάστρου Σύμης».

Το Ελλη­νικό Δημόσιο εκπρο­σω­πεί­ται από τη νομική σύμ­βουλο του Κράτους κ. Μαρία Ελευ­θε­ρίου, η Ιερά Μητρό­πολη από τον δικη­γόρο κ. Aγγελο Μπόνη και η Ενορία από τον δικη­γόρο κ. Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου.