Γ. Καββαθάς: «Η τιμή του ρεύματος έχει εξελιχθεί σε βαρίδι για τον ανταγωνισμό»

Κύριε Καββαθά, το κύμα ακρί­βειας το οποίο γιγα­ντώ­νε­ται μέρα με τη μέρα, λόγω του ενερ­γεια­κού κόστους, «σαρώνει» κυριο­λε­κτικά τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις δημιουρ­γώ­ντας κλίμα έντονης ανη­συ­χίας σε όλους. Τι θα πρέπει να γίνει –άμεσα- κατά την άποψή σας;

Το ενερ­γειακό κόστος έχει ξεφύγει πέρα από κάθε έλεγχο. Για να έχουν οι ανα­γνώ­στες μας μια εικόνα της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας θα σας περι­γράψω την τιμή χον­δρε­μπο­ρι­κής του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Τον Ιανουά­ριο και Φεβρουά­ριο του 2022 η τιμή της μεγα­βα­τώ­ρας ανερ­χό­ταν σε 251,38 και 230,71 ευρώ αντί­στοιχα, όταν μόλις ένα χρόνο πριν το 2022 στοί­χιζε αντί­στοιχα 63,91 και 62,57 ευρώ. Μιλάμε για τετρα­πλα­σια­σμό της τιμής μέσα σε 12 μήνες!

Το φαι­νό­μενο αυτό δημιουρ­γεί εκρη­κτι­κές, αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις στην αγορά.

Στην πρό­σφατη έρευνα του Ινστι­τού­του Μικρών Επι­χει­ρή­σεων της ΓΣΕΒΕΕ το 52% δήλωσε ότι δαπά­νησε περισ­σό­τερα για θέρ­μανση το 2021 σε σχέση με το 2020. Τούτου δοθέ­ντος τι πιο φυσιο­λο­γικό από την μείωση στη συνέ­χεια όλων των κατα­να­λω­τι­κών δαπανών; Από τις δαπάνες για εξόδους κατά 51% μέχρι τις δαπάνες για ένδυση και υπόδηση κατά 43%;

Μάλιστα, βάσει της ίδιας έρευνας το 50% απά­ντησε ότι θεωρεί τις αυξή­σεις των τιμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας την κατη­γο­ρία που έχει την μεγα­λύ­τερη αρνη­τική επί­δραση στο εισό­δημά του, ενώ το 45% απά­ντησε ότι έχει επη­ρε­α­στεί αρνη­τικά από τις ανα­τι­μή­σεις.

Η ΓΣΕΒΕΕ έχει κατα­θέ­σει ένα ολο­κλη­ρω­μένο πλαίσιο προ­τά­σεων. Ποιες είναι αυτές οι προ­τά­σεις;

Προ­τεί­νουμε τα εξής:

*Πλήρης κάλυψη του επι­πλέον ενερ­γεια­κού κόστους για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά.

*Πλαφόν στις τιμές ενέρ­γειας και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατα­νά­λω­σης στα καύσιμα.

*Μείωση του ΦΠΑ στο 6% στην εστίαση και σε όλα τα τρόφιμα, με εξαί­ρεση τα είδη πολυ­τε­λείας.

*Αύξηση του μέρους των ενι­σχύ­σεων που ανα­λο­γεί για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις και τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους, από το σύνολο των επι­δο­τή­σεων. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει εκτός από την εξει­δί­κευση της 1ης παρέμ­βα­σης που ανα­κοί­νωσε ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών και την αύξηση του συνο­λι­κού ποσού (640 εκ. €). *Έλεγχος της αγοράς σε όλη την κλίμακα (και όχι μόνο στο εμπόριο) για να εξα­κρι­βω­θούν φαι­νό­μενα αισχρο­κέρ­δειας και να βεβαιω­θεί κατά πόσο υπάρ­χουν αδι­καιο­λό­γη­τες ανα­τι­μή­σεις.

*Μετα­τροπή των Επι­στρε­πτέων σε Μη Επι­στρε­πτέες Προ­κα­τα­βο­λές για το σύνολο των οφειλών. Η περαι­τέρω αύξηση της περιό­δου απο­πλη­ρω­μής (από 60 σε 96 δόσεις) ανα­γνω­ρί­ζει το πρό­βλημα αλλά δεν το επιλύει. Απλώς για μια ακόμη φορά το μετα­θέ­τει.

*Πάγωμα των οφειλών προς το Δημόσιο που δημιουρ­γή­θη­καν κατά την διάρ­κεια της παν­δη­μίας.

Ειδι­κό­τερα σε ό,τι αφορά στην ενέρ­γεια οι λύσεις πρέπει να είναι πιο βαθιές γιατί πλέον δια­κυ­βεύ­ε­ται η τύχη της βιο­μη­χα­νίας και των επι­χει­ρή­σεων. Με τετρα­πλά­σιο κόστος ρεύ­μα­τος ποια επι­χεί­ρηση μπορεί να αντε­πε­ξέλ­θει στον αντα­γω­νι­σμό; Να τονίσω μάλιστα ότι η Ελλάδα έχει συστη­μα­τικά ακρι­βό­τερο ρεύμα από όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρώπης.

Την Παρα­σκευή 18 Μαρτίου χαρα­κτη­ρι­στικά η τιμή της μεγα­βα­τώ­ρας στην αγορά της επό­με­νης ημέρας για την Ελλάδα έφτασε στα 240,32 ευρώ όταν για την Γαλλία ήταν 233,8 ευρώ, για την Γερ­μα­νία 228,9 ευρώ, για την Δανία 215,61 ευρώ, για την Πολωνία 161,52 ευρώ και για την Τουρκία 108,2 κοκ. Επι­ση­μαίνω ότι η τιμή τους ρεύ­μα­τος έχει εξε­λι­χθεί σε βαρίδι για τον αντα­γω­νι­σμό. Πώς να πετύχει η ελλη­νική μετα­ποί­ηση αντα­γω­νι­στικά επίπεδα τιμών, όταν στη βόρεια Ευρώπη παρά­γουν με το μισό κόστος ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος;

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει έστω και τώρα, που πολλές λιγνι­τι­κές μονάδες έκλει­σαν χωρίς να είναι απα­ραί­τητο λόγω του χρόνου λει­τουρ­γίας τους, η πολι­τεία να ξανα­σκε­φτεί την ανα­γκαιό­τητα απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης.

Η τιμή του ρεύ­μα­τος στην Ελλάδα εκτι­νά­χθηκε λόγω της αυξη­μέ­νης συμ­με­το­χής του εισα­γό­με­νου φυσικού αερίου στο ενερ­γειακό μίγμα, που αντι­κα­τέ­στησε τον εγχώρια παρα­γό­μενο λιγνίτη.

Η Ελλάδα μπορεί κάλ­λι­στα να υλο­ποι­ή­σει τους ευρω­παϊ­κούς στόχους για την μείωση των επι­κίν­δυ­νων αερίων και ειδι­κό­τερα του διο­ξει­δίου του άνθρακα, βάζο­ντας στην παρα­γωγή τις λιγνι­τι­κές μονάδες.

Η διεκ­δί­κηση μάλιστα προ­σω­ρι­νού έστω παγώ­μα­τος των επι­βα­ρύν­σεων που προ­κύ­πτουν από το χρη­μα­τι­στή­ριο ρύπων, όσο για παρά­δειγμα διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρα­νία και η ενερ­γειακή αβε­βαιό­τητα, θα οδη­γούσε σε ακόμη χαμη­λό­τε­ρες τιμές ρεύ­μα­τος.

Έτσι, θα εξα­σφα­λί­ζαμε ότι οι ελλη­νι­κές εξα­γω­γές δεν πρό­κει­ται να δεχτούν θανά­σιμο πλήγμα από τις τιμές της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Θα μπο­ρούσε η κυβέρ­νηση να προ­χω­ρή­σει σε διευ­κο­λύν­σεις στην απο­πλη­ρωμή χρεών των επι­χει­ρή­σεων που θα έδιναν μια σημα­ντική «ανάσα» στην αγορά; Και ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών σε αυτό;

Πρέπει να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι η κυβέρ­νηση έχει εξα­ντλή­σει το περι­θώ­ριο των διευ­κο­λύν­σεων. Αυτό που πλέον απαι­τεί­ται δεν είναι διευ­κο­λύν­σεις, αλλά δια­γραφή χρέους, όπως προ­τεί­νουμε.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση, όπως έκαναν και άλλες κυβερ­νή­σεις στην Ευρώπη, ανα­κοί­νωσε γεν­ναιό­δωρα μέτρα μετά­θε­σης της πλη­ρω­μής υπο­χρε­ώ­σεων προς ασφα­λι­στικά ταμεία και εφορία, που διέ­πο­νταν από μια παρα­δοχή, ελαφρώς αυθαί­ρετη: Ότι η επι­στροφή στον κανο­νι­κό­τητα θα συνο­δευ­τεί από μία έκρηξη κατα­να­λω­τι­κής ζήτησης. Ήταν η θεωρία του συμπιε­σμέ­νου ελα­τη­ρίου.

Επρό­κειτο για αστή­ρι­χτο υπο­λο­γι­σμό καθώς ούτε το εισό­δημα των πολιτών θα αύξανε τόσο πολύ, ούτε οι πραγ­μα­τι­κές ανάγκες μπο­ρού­σαν να υπο­στη­ρί­ξουν την κάλυψη σε έναν ή δύο μήνες ελλι­πούς ζήτησης δύο ετών.

Πόσους καφέδες να πιει ένας άνθρω­πος και πόσες φορές να πάει στην ταβέρνα; Τα πράγ­ματα ωστόσο εξε­λί­χθη­σαν πολύ χει­ρό­τερα επειδή τα μέτρα απα­γό­ρευ­σης για τους ανεμ­βο­λί­α­στους έδιωξαν από την εστίαση ένα μέρος των πελατών της, η ανάθεση στους επαγ­γελ­μα­τίες της υπο­χρέ­ω­σης τήρησης των μέτρων αύξησε το κόστος και μετά ήρθε ο πόλεμος και οι κυρώ­σεις κατά της Ρωσίας…

Επι­κα­λού­νται βέβαια πολλοί την αύξηση των κατα­θέ­σεων.

Και πράγ­ματι έχει κατα­γρα­φεί ρεκόρ δεκα­ε­τίας, παρότι το φθι­νό­πωρο είδαμε για πρώτη φορά σημάδια κόπωσης και στις κατα­θέ­σεις των νοι­κο­κυ­ριών και των επι­χει­ρή­σεων. Παρόλα αυτά η αύξηση των κατα­θέ­σεων για την ΓΣΕΒΕΕ ήταν ένδειξη ενός άστοχου επι­με­ρι­σμού των μέτρων στή­ρι­ξης.

Όσοι χρειά­ζο­νταν την κρατική αρωγή δεν την είδαν ποτέ κι όσοι δεν την χρειά­ζο­νταν ευνο­ή­θη­καν από αυτήν και το απο­τέ­λε­σμά της το είδαμε στα τρα­πε­ζικά υπό­λοιπα.

Η αύξηση των κατα­θέ­σεων ωστόσο, ανε­ξαρ­τή­τως του λόγου για τον οποίο συνέβη, εκθέτει τις τρά­πε­ζες.

Αν στο παρελ­θόν είχαν ως αιτιο­λο­γία για την πολι­τική των κλει­στών θυρών στα θησαυ­ρο­φυ­λά­κια τους την έλλειψη κατα­θέ­σεων, τώρα τι μπορούν να πουν;

Οι του­ρι­στι­κές περιο­χές περι­μέ­νουν με αγωνία το άνοιγμα της νέας σεζόν. Εκτι­μάτε πως θα μπο­ρέ­σει φέτος η χώρα, παρά τις εξε­λί­ξεις, να στη­ρι­χτεί στον του­ρι­σμό;

Η Ελλάδα, καλώς ή κακώς, εκ παρα­δό­σεως στη­ρί­ζε­ται στον του­ρι­σμό. Κι έχουμε κατ’ επα­νά­ληψη δει καλές του­ρι­στικά χρονιές να οδηγούν σε άνοδο του ΑΕΠ.

Μέχρι στιγμής τα πρώτα μηνύ­ματα από την αγορά είναι θετικά, με την πλη­ρό­τητα να κατα­γρά­φει άνοδο σε σχέση με πέρυσι.

Υπό καλύ­τε­ρες συν­θή­κες πλη­σιά­ζουμε προς την ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και των ρυθμών ανά­πτυ­ξης ή έχουμε πολύ δρόμο ακόμη μπροστά μας;

Το 2022 έχει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις να εξε­λι­χθεί πολύ καλύ­τερα από το 2021. Αν θυμη­θούμε τις απα­γο­ρεύ­σεις που ίσχυαν πέρυσι τέτοια περίοδο και την αβε­βαιό­τητα που καθή­λωνε την αγορά, εκτιμώ ότι μπο­ρούμε να είμαστε αισιό­δο­ξοι.

Ωστόσο, η δική μας προ­σπά­θεια εστιά­ζε­ται στην εξα­σφά­λιση ευνοϊ­κών, εννοώ ανε­μπό­δι­στων και τίποτε παρα­πάνω, συν­θη­κών για την άσκηση των οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρη­μα­τιών.

Οι δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κής φύσης σε σχέση με τις μεγάλες επι­χει­ρή­σεις και απαι­τούν προ­σαρ­μο­γές, είτε μιλάμε για το ενερ­γειακό κόστος είτε μιλάμε για την ανα­γκαία ψηφιο­ποί­ηση.

Ως ΓΣΕΒΕΕ, με την βοήθεια του ερευ­νη­τι­κού μας βρα­χί­ονα του Ινστι­τού­του Μικρών Επι­χει­ρή­σεων, έχουμε επε­ξερ­γα­στεί ένα ολο­κλη­ρω­μένο πλαίσιο προ­τά­σεων προς την πολι­τεία για την διευ­κό­λυνση ίδρυσης συνερ­γα­τι­κών σχη­μα­τι­σμών. Κατα­νο­ούμε απο­λύ­τως ότι η αντα­πό­κριση στις απαι­τή­σεις της τέταρ­της βιο­μη­χα­νι­κής επα­νά­στα­σης (είτε αφορά στην δια­χεί­ριση των μεγάλων δεδο­μέ­νων είτε στην υιο­θέ­τηση ψηφια­κών λύσεων στο καθη­με­ρινό περι­βάλ­λον εργα­σίας και προ­σέγ­γι­σης των πελατών) είναι πολύ πιο άμεση και απο­τε­λε­σμα­τική από μια συστάδα επι­χει­ρή­σεων παρά από μια μεμο­νω­μένη επι­χεί­ρηση. Το κόστος είναι πολύ μεγάλο για να το σηκώσει μόνη της.

Η λύση ωστόσο δεν είναι να κλείσει, όπως πρόβαλε το Σχέδιο Πισ­σα­ρίδη, και να οδη­γη­θούμε στον γιγα­ντι­σμό.

Ένα οικο­σύ­στημα μικρών και δια­συν­δε­δε­μέ­νων επι­χει­ρή­σεων εγγυά­ται την απα­σχό­ληση και την προ­σαρ­μογή στις αλλαγές της αγοράς.

Η υπο­στή­ριξη ανά­λο­γων συνερ­γα­τι­κών δράσεων, από κοινού με την τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση και τα ερευ­νη­τικά κέντρα, απο­τε­λεί για τη ΓΣΕΒΕΕ το μέλλον της ελλη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.