Ενεργειακό ντόμινο «φουσκώνει» τον λογαριασμό του χειμώνα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Οι τιμές του πετρε­λαίου, του φυσικού αερίου και της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δημιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για έναν ιδιαί­τερα ακριβό χειμώνα, με το ενερ­γειακό κόστος να πιέζει ταυ­τό­χρονα τη θέρ­μανση, τις μετα­κι­νή­σεις και τους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος. Η νέα κλι­μά­κωση στη Μέση Ανατολή ανα­ζω­πυ­ρώ­νει την ανη­συ­χία ότι το διεθνές ράλι δεν θα είναι πρό­σκαιρο, μετα­φέ­ρο­ντας το βάρος στους οικο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς λίγο πριν αρχίσει η περί­ο­δος θέρ­μαν­σης.

Με το Brent να κλείνει χθες στα 106 δολάρια το βαρέλι, το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει στις 15 Οκτω­βρίου κοντά στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο, από περίπου 1,10 ευρώ πέρυσι. Πρό­κει­ται για αύξηση της τάξης του 64-70% η οποία απειλεί να κάνει την πρώτη προ­μή­θεια του χειμώνα απα­γο­ρευ­τική για πολλά νοι­κο­κυ­ριά.

Την ίδια στιγμή, η μέση πανελ­λα­δική τιμή της αμό­λυ­βδης στις 13 Σεπτεμ­βρίου δια­μορ­φώ­θηκε στα 2,149 ευρώ το λίτρο και του ντίζελ κίνησης στα 2,108 ευρώ, δια­τη­ρώ­ντας την πίεση σε οδηγούς, μετα­φο­ρές και επι­χει­ρή­σεις. Το ενερ­γειακό ντόμινο επε­κτεί­νε­ται πλέον σε όλη την οικο­νο­μία: από το κόστος θέρ­μαν­σης και τις μετα­κι­νή­σεις έως την παρα­γωγή, τη μετα­φορά προ­ϊ­ό­ντων και, τελικά, τις τιμές στο ράφι.

Ακριβό αέριο, ακρι­βό­τερο ρεύμα

Την ίδια στιγμή, η τιμή του φυσικού αερίου στον ευρω­παϊκό κόμβο συναλ­λα­γών TTF έκλεισε χθες κοντά στα 82 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα, προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας έναν πολύ ακρι­βό­τερο χειμώνα και για τα νοι­κο­κυ­ριά που θερ­μαί­νο­νται με αέριο. Με βάση τις σημε­ρι­νές τιμές, η επι­βά­ρυνση σε σχέση με πέρυσι εκτι­μά­ται ότι μπορεί να φτάσει του­λά­χι­στον το 40%. Το ακριβό αέριο μετα­φέ­ρε­ται ανα­πό­φευ­κτα και στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή. Για σήμερα, 15 Σεπτεμ­βρίου, η τιμή στην αγορά επό­με­νης ημέρας δια­μορ­φώ­νε­ται στα 170,25 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα, από 186,76 ευρώ χθες. Παρά τη μικρή απο­κλι­μά­κωση, η αγορά παρα­μέ­νει εγκλω­βι­σμένη σε ένα ανοδικό σερί εξαι­ρε­τικά υψηλών τιμών.

Η μέση τιμή του Σεπτεμ­βρίου κινεί­ται ήδη γύρω στα 160 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα, περίπου 20% υψη­λό­τερα από τον Αύγου­στο. Η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζει χαμη­λό­τερη χον­δρε­μπο­ρική τιμή από αρκετές ευε­ρω­παϊ­κές αγορές, όμως αυτό δεν αναιρεί την πίεση που δημιουρ­γεί­ται στη λιανική. Εάν οι τιμές του φυσικού αερίου και της χον­δρε­μπο­ρι­κής παρα­μεί­νουν σε αυτά τα επίπεδα, οι προ­μη­θευ­τές δύσκολα θα απο­φύ­γουν ανα­τι­μή­σεις στα κυμαι­νό­μενα, «πράσινα» τιμο­λό­για των επό­με­νων μηνών.

Η καμπάνα για το LNG

Στον ήδη επι­βα­ρυ­μένο λογα­ρια­σμό προ­στί­θε­ται και η ανη­συ­χία για την επόμενη ημέρα του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Επι­χει­ρη­μα­τίες του κλάδου, προει­δο­ποιούν ότι η επι­κεί­μενη πλήρης απα­γό­ρευση εισα­γω­γών ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρω­παϊκή Ένωση μπορεί να επι­δει­νώ­σει την ενερ­γειακή κρίση και να ωθήσει περαι­τέρω τις τιμές προς τα πάνω.

Όπως επι­σή­μανε ο επι­κε­φα­λής της Metlen Ευάγ­γε­λος Μυτι­λη­ναίος την περα­σμένη εβδο­μάδα στο Bloomberg, η κατά­σταση στην αγορά LNG γίνεται ολοένα πιο κρίσιμη και αρχίζει να θυμίζει τις συν­θή­κες που επι­κρα­τού­σαν στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2023, όταν κορυ­φώ­θηκε η προη­γού­μενη ενερ­γειακή κρίση.

Η προει­δο­ποί­ηση αποκτά μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα καθώς κυβερ­νή­σεις και επι­χει­ρή­σεις περιό­ρι­σαν τις αγορές φυσικού αερίου το καλο­καίρι, με απο­τέ­λε­σμα οι ευρω­παϊ­κές απο­θή­κες να βρί­σκο­νται σήμερα μόλις στο 67% της χωρη­τι­κό­τη­τάς τους. Η Ευρώπη καλεί­ται πλέον να εξα­σφα­λί­σει σημα­ντι­κές πρό­σθε­τες ποσό­τη­τες ενόψει του χειμώνα, σε μια αγορά όπου η Μέση Ανατολή δια­τη­ρεί το πετρέ­λαιο και το LNG υπό διαρκή γεω­πο­λι­τική πίεση.

Υπό αυτές τις συν­θή­κες, ανα­λυ­τές δεν απο­κλεί­ουν οι ευρω­παϊ­κές τιμές να υπερ­βούν εκ νέου τα 100 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα. Ένα τέτοιο σενάριο θα επι­βά­ρυνε όχι μόνο τους λογα­ρια­σμούς των νοι­κο­κυ­ριών, αλλά και την ενερ­γειακή ασφά­λεια και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ευρω­παϊ­κής βιο­μη­χα­νίας.

Η πίεση από τη Σαου­δική Αραβία

Στο φόντο του νέου γύρου ανα­τι­μή­σεων βρί­σκε­ται η περιο­ρι­σμένη λει­τουρ­γία του αγωγού Ανα­το­λής–Δύσης της Σαου­δι­κής Αραβίας, μετά το πρό­σφατο πλήγμα σε κρίσιμη εγκα­τά­σταση. Ο αγωγός είναι η βασική εναλ­λα­κτική οδός για τη μετα­φορά πετρε­λαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασ­σας, όταν η διέ­λευση από τα Στενά του Ορμούζ καθί­στα­ται επι­σφα­λής.

Οι ζημιές ανα­μέ­νε­ται να απαι­τή­σουν εβδο­μά­δες για να απο­κα­τα­στα­θούν, αυξά­νο­ντας τον κίνδυνο απώ­λειας έως και του 4% της παγκό­σμιας προ­σφο­ράς πετρε­λαίου εάν δεν επα­νέλ­θει σύντομα η εξα­γω­γική δυνα­τό­τητα του Ριάντ. Οι επι­σκευές μπορεί να διαρ­κέ­σουν έως πέντε εβδο­μά­δες.

Την πίεση εντεί­νει η εδραί­ωση της παρου­σίας των Χούθι, που υπο­στη­ρί­ζο­νται από το Ιράν, σε κομβικά σημεία γύρω από το στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η εξέλιξη απειλεί και τη δυτική θαλάσ­σια δια­δρομή των σαου­δα­ρα­βι­κών εξα­γω­γών, προ­σθέ­το­ντας έναν δεύτερο μοχλό πίεσης στις ενερ­γεια­κές ροές, πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.

Επι­δο­τή­σεις στο τραπέζι

Οι συν­θή­κες αυτές επα­να­φέ­ρουν στο προ­σκή­νιο την ανάγκη κρα­τι­κής παρέμ­βα­σης. Οι πρα­τη­ριού­χοι ζητούν επι­δό­τηση απευ­θείας στην αντλία για το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, ώστε να περιο­ρι­στεί η επι­βά­ρυνση από την πρώτη κιόλας αγορά.

Ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης παρέ­πεμψε χθες τη σχετική συζή­τηση στον Οκτώ­βριο, δηλώ­νο­ντας ότι η κυβέρ­νηση θα σταθεί δίπλα στους πολίτες εφόσον χρεια­στεί. «Αυτή τη στιγμή, θυμίζω ότι το ντίζελ επι­δο­τεί­ται στην αντλία. Αρα τον Οκτώ­βριο, όταν θα φτά­σουμε στη συζή­τηση για το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, εδώ θα είμαστε και θα την κάνουμε – και από άλλη θέση ως χώρα», δηλώ­νο­ντας ότι η κυβέρ­νηση θα στη­ρί­ξει τους πολίτες με κάθε τρόπο.

Με τον χειμώνα να πλη­σιά­ζει, στο κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο αξιο­λο­γεί­ται η συνέ­χιση της επι­δό­τη­σης στο ντίζελ κίνησης μετά τη λήξη της τον Σεπτέμ­βριο, καθώς και η δια­τή­ρηση των εκπτώ­σεων που προ­σφέ­ρουν τα δύο διυ­λι­στή­ρια σε βενζίνη και πετρέ­λαιο κίνησης.

Στο ίδιο πλαίσιο εξε­τά­ζε­ται και νέα αρχι­τε­κτο­νική για το επίδομα θέρ­μαν­σης, ώστε να διευ­ρυν­θεί η περί­με­τρος των δικαιού­χων και να αυξηθεί η ενί­σχυση. Πέρυσι, το επίδομα κυμαι­νό­ταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ στις περιο­χές με ιδιαί­τερα χαμηλές θερ­μο­κρα­σίες μπο­ρούσε να φτάσει έως 1.200 ευρώ. Ανοιχτό έχει αφήσει και ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου το ενδε­χό­μενο επι­δο­τή­σεων σε καύσιμα και ηλε­κτρική ενέρ­γεια, εάν οι εξε­λί­ξεις το κατα­στή­σουν ανα­γκαίο. Όπως έχει δηλώσει, «τα μέτρα που ίσχυαν τον Αύγου­στο και τον Σεπτέμ­βριο θα εξε­τα­στούν και πρέπει να περι­μέ­νουμε κάποιες εξε­λί­ξεις». Περι­γρά­φο­ντας τη λογική των παρεμ­βά­σεων, ο κ. Παπα­σταύ­ρου τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αλλάξει τις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις που δια­μορ­φώ­νουν την τιμή του πετρε­λαίου, μπορεί όμως να δημιουρ­γή­σει «ανάχωμα» και να περιο­ρί­σει τις επι­πτώ­σεις τους για όλους τους πολίτες.

Πηγή: newmoney.gr