Ενεργειακό ντόμινο «φουσκώνει» τον λογαριασμό του χειμώνα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Οι τιμές του πε­τρε­λαί­ου, του φυ­σι­κού αε­ρί­ου και της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δη­μιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για έναν ιδιαί­τε­ρα ακρι­βό χει­μώ­να, με το ενερ­γεια­κό κό­στος να πιέ­ζει ταυ­τό­χρο­να τη θέρ­μαν­ση, τις με­τα­κι­νή­σεις και τους λο­γα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος. Η νέα κλι­μά­κω­ση στη Μέση Ανα­το­λή ανα­ζω­πυ­ρώ­νει την ανη­συ­χία ότι το διε­θνές ράλι δεν θα είναι πρό­σκαι­ρο, με­τα­φέ­ρο­ντας το βάρος στους οι­κο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς λίγο πριν αρ­χί­σει η πε­ρί­ο­δος θέρ­μαν­σης.

Με το Brent να κλεί­νει χθες στα 106 δο­λά­ρια το βα­ρέ­λι, το πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης ανα­μέ­νε­ται να ξε­κι­νή­σει στις 15 Οκτω­βρί­ου κοντά στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο, από πε­ρί­που 1,10 ευρώ πέ­ρυ­σι. Πρό­κει­ται για αύ­ξη­ση της τάξης του 64-70% η οποία απει­λεί να κάνει την πρώτη προ­μή­θεια του χει­μώ­να απα­γο­ρευ­τι­κή για πολλά νοι­κο­κυ­ριά.

Την ίδια στιγ­μή, η μέση πα­νελ­λα­δι­κή τιμή της αμό­λυ­βδης στις 13 Σε­πτεμ­βρί­ου δια­μορ­φώ­θη­κε στα 2,149 ευρώ το λίτρο και του ντί­ζελ κί­νη­σης στα 2,108 ευρώ, δια­τη­ρώ­ντας την πίεση σε οδη­γούς, με­τα­φο­ρές και επι­χει­ρή­σεις. Το ενερ­γεια­κό ντό­μι­νο επε­κτεί­νε­ται πλέον σε όλη την οι­κο­νο­μία: από το κό­στος θέρ­μαν­σης και τις με­τα­κι­νή­σεις έως την πα­ρα­γω­γή, τη με­τα­φο­ρά προ­ϊ­ό­ντων και, τε­λι­κά, τις τιμές στο ράφι.

Ακρι­βό αέριο, ακρι­βό­τε­ρο ρεύμα

Την ίδια στιγ­μή, η τιμή του φυ­σι­κού αε­ρί­ου στον ευ­ρω­παϊ­κό κόμβο συ­ναλ­λα­γών TTF έκλει­σε χθες κοντά στα 82 ευρώ ανά με­γα­βα­τώ­ρα, προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας έναν πολύ ακρι­βό­τε­ρο χει­μώ­να και για τα νοι­κο­κυ­ριά που θερ­μαί­νο­νται με αέριο. Με βάση τις ση­με­ρι­νές τιμές, η επι­βά­ρυν­ση σε σχέση με πέ­ρυ­σι εκτι­μά­ται ότι μπο­ρεί να φτά­σει του­λά­χι­στον το 40%. Το ακρι­βό αέριο με­τα­φέ­ρε­ται ανα­πό­φευ­κτα και στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γή. Για σή­με­ρα, 15 Σε­πτεμ­βρί­ου, η τιμή στην αγορά επό­με­νης ημέ­ρας δια­μορ­φώ­νε­ται στα 170,25 ευρώ ανά με­γα­βα­τώ­ρα, από 186,76 ευρώ χθες. Παρά τη μικρή απο­κλι­μά­κω­ση, η αγορά πα­ρα­μέ­νει εγκλω­βι­σμέ­νη σε ένα ανο­δι­κό σερί εξαι­ρε­τι­κά υψη­λών τιμών.

Η μέση τιμή του Σε­πτεμ­βρί­ου κι­νεί­ται ήδη γύρω στα 160 ευρώ ανά με­γα­βα­τώ­ρα, πε­ρί­που 20% υψη­λό­τε­ρα από τον Αύ­γου­στο. Η Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να εμ­φα­νί­ζει χα­μη­λό­τε­ρη χον­δρε­μπο­ρι­κή τιμή από αρ­κε­τές ευ­ε­ρω­παϊ­κές αγο­ρές, όμως αυτό δεν αναι­ρεί την πίεση που δη­μιουρ­γεί­ται στη λια­νι­κή. Εάν οι τιμές του φυ­σι­κού αε­ρί­ου και της χον­δρε­μπο­ρι­κής πα­ρα­μεί­νουν σε αυτά τα επί­πε­δα, οι προ­μη­θευ­τές δύ­σκο­λα θα απο­φύ­γουν ανα­τι­μή­σεις στα κυ­μαι­νό­με­να, «πρά­σι­να» τι­μο­λό­για των επό­με­νων μηνών.

Η κα­μπά­να για το LNG

Στον ήδη επι­βα­ρυ­μέ­νο λο­γα­ρια­σμό προ­στί­θε­ται και η ανη­συ­χία για την επό­με­νη ημέρα του φυ­σι­κού αε­ρί­ου στην Ευ­ρώ­πη. Επι­χει­ρη­μα­τί­ες του κλά­δου, προει­δο­ποιούν ότι η επι­κεί­με­νη πλή­ρης απα­γό­ρευ­ση ει­σα­γω­γών ρω­σι­κού φυ­σι­κού αε­ρί­ου από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση μπο­ρεί να επι­δει­νώ­σει την ενερ­γεια­κή κρίση και να ωθή­σει πε­ραι­τέ­ρω τις τιμές προς τα πάνω.

Όπως επι­σή­μα­νε ο επι­κε­φα­λής της Metlen Ευάγ­γε­λος Μυ­τι­λη­ναί­ος την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα στο Bloomberg, η κα­τά­στα­ση στην αγορά LNG γί­νε­ται ολο­έ­να πιο κρί­σι­μη και αρ­χί­ζει να θυ­μί­ζει τις συν­θή­κες που επι­κρα­τού­σαν στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2023, όταν κο­ρυ­φώ­θη­κε η προη­γού­με­νη ενερ­γεια­κή κρίση.

Η προει­δο­ποί­η­ση απο­κτά με­γα­λύ­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα καθώς κυ­βερ­νή­σεις και επι­χει­ρή­σεις πε­ριό­ρι­σαν τις αγο­ρές φυ­σι­κού αε­ρί­ου το κα­λο­καί­ρι, με απο­τέ­λε­σμα οι ευ­ρω­παϊ­κές απο­θή­κες να βρί­σκο­νται σή­με­ρα μόλις στο 67% της χω­ρη­τι­κό­τη­τάς τους. Η Ευ­ρώ­πη κα­λεί­ται πλέον να εξα­σφα­λί­σει ση­μα­ντι­κές πρό­σθε­τες πο­σό­τη­τες ενό­ψει του χει­μώ­να, σε μια αγορά όπου η Μέση Ανα­το­λή δια­τη­ρεί το πε­τρέ­λαιο και το LNG υπό διαρ­κή γε­ω­πο­λι­τι­κή πίεση.

Υπό αυτές τις συν­θή­κες, ανα­λυ­τές δεν απο­κλεί­ουν οι ευ­ρω­παϊ­κές τιμές να υπερ­βούν εκ νέου τα 100 ευρώ ανά με­γα­βα­τώ­ρα. Ένα τέ­τοιο σε­νά­ριο θα επι­βά­ρυ­νε όχι μόνο τους λο­γα­ρια­σμούς των νοι­κο­κυ­ριών, αλλά και την ενερ­γεια­κή ασφά­λεια και την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα της ευ­ρω­παϊ­κής βιο­μη­χα­νί­ας.

Η πίεση από τη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία

Στο φόντο του νέου γύρου ανα­τι­μή­σε­ων βρί­σκε­ται η πε­ριο­ρι­σμέ­νη λει­τουρ­γία του αγω­γού Ανα­το­λής–Δύσης της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, μετά το πρό­σφα­το πλήγ­μα σε κρί­σι­μη εγκα­τά­στα­ση. Ο αγω­γός είναι η βα­σι­κή εναλ­λα­κτι­κή οδός για τη με­τα­φο­ρά πε­τρε­λαί­ου από τον Περ­σι­κό Κόλπο προς τα λι­μά­νια της Ερυ­θράς Θά­λασ­σας, όταν η διέ­λευ­ση από τα Στενά του Ορ­μούζ κα­θί­στα­ται επι­σφα­λής.

Οι ζη­μιές ανα­μέ­νε­ται να απαι­τή­σουν εβδο­μά­δες για να απο­κα­τα­στα­θούν, αυ­ξά­νο­ντας τον κίν­δυ­νο απώ­λειας έως και του 4% της πα­γκό­σμιας προ­σφο­ράς πε­τρε­λαί­ου εάν δεν επα­νέλ­θει σύ­ντο­μα η εξα­γω­γι­κή δυ­να­τό­τη­τα του Ριάντ. Οι επι­σκευ­ές μπο­ρεί να διαρ­κέ­σουν έως πέντε εβδο­μά­δες.

Την πίεση εντεί­νει η εδραί­ω­ση της πα­ρου­σί­ας των Χούθι, που υπο­στη­ρί­ζο­νται από το Ιράν, σε κομ­βι­κά ση­μεία γύρω από το στενό του Μπαμπ ελ Μα­ντέμπ. Η εξέ­λι­ξη απει­λεί και τη δυ­τι­κή θα­λάσ­σια δια­δρο­μή των σα­ου­δα­ρα­βι­κών εξα­γω­γών, προ­σθέ­το­ντας έναν δεύ­τε­ρο μοχλό πί­ε­σης στις ενερ­γεια­κές ροές, πέρα από τα Στενά του Ορ­μούζ.

Επι­δο­τή­σεις στο τρα­πέ­ζι

Οι συν­θή­κες αυτές επα­να­φέ­ρουν στο προ­σκή­νιο την ανά­γκη κρα­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης. Οι πρα­τη­ριού­χοι ζη­τούν επι­δό­τη­ση απευ­θεί­ας στην αντλία για το πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, ώστε να πε­ριο­ρι­στεί η επι­βά­ρυν­ση από την πρώτη κιό­λας αγορά.

Ο υπουρ­γός Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών Κυ­ριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης πα­ρέ­πεμ­ψε χθες τη σχε­τι­κή συ­ζή­τη­ση στον Οκτώ­βριο, δη­λώ­νο­ντας ότι η κυ­βέρ­νη­ση θα στα­θεί δίπλα στους πο­λί­τες εφό­σον χρεια­στεί. «Αυτή τη στιγ­μή, θυ­μί­ζω ότι το ντί­ζελ επι­δο­τεί­ται στην αντλία. Αρα τον Οκτώ­βριο, όταν θα φτά­σου­με στη συ­ζή­τη­ση για το πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, εδώ θα εί­μα­στε και θα την κά­νου­με – και από άλλη θέση ως χώρα», δη­λώ­νο­ντας ότι η κυ­βέρ­νη­ση θα στη­ρί­ξει τους πο­λί­τες με κάθε τρόπο.

Με τον χει­μώ­να να πλη­σιά­ζει, στο κυ­βερ­νη­τι­κό επι­τε­λείο αξιο­λο­γεί­ται η συ­νέ­χι­ση της επι­δό­τη­σης στο ντί­ζελ κί­νη­σης μετά τη λήξη της τον Σε­πτέμ­βριο, καθώς και η δια­τή­ρη­ση των εκ­πτώ­σε­ων που προ­σφέ­ρουν τα δύο δι­υ­λι­στή­ρια σε βεν­ζί­νη και πε­τρέ­λαιο κί­νη­σης.

Στο ίδιο πλαί­σιο εξε­τά­ζε­ται και νέα αρ­χι­τε­κτο­νι­κή για το επί­δο­μα θέρ­μαν­σης, ώστε να διευ­ρυν­θεί η πε­ρί­με­τρος των δι­καιού­χων και να αυ­ξη­θεί η ενί­σχυ­ση. Πέ­ρυ­σι, το επί­δο­μα κυ­μαι­νό­ταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ στις πε­ριο­χές με ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες μπο­ρού­σε να φτά­σει έως 1.200 ευρώ. Ανοι­χτό έχει αφή­σει και ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύ­ρος Πα­πα­σταύ­ρου το εν­δε­χό­με­νο επι­δο­τή­σε­ων σε καύ­σι­μα και ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια, εάν οι εξε­λί­ξεις το κα­τα­στή­σουν ανα­γκαίο. Όπως έχει δη­λώ­σει, «τα μέτρα που ίσχυαν τον Αύ­γου­στο και τον Σε­πτέμ­βριο θα εξε­τα­στούν και πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νου­με κά­ποιες εξε­λί­ξεις». Πε­ρι­γρά­φο­ντας τη λο­γι­κή των πα­ρεμ­βά­σε­ων, ο κ. Πα­πα­σταύ­ρου τό­νι­σε ότι η Ελ­λά­δα δεν μπο­ρεί να αλ­λά­ξει τις γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις που δια­μορ­φώ­νουν την τιμή του πε­τρε­λαί­ου, μπο­ρεί όμως να δη­μιουρ­γή­σει «ανά­χω­μα» και να πε­ριο­ρί­σει τις επι­πτώ­σεις τους για όλους τους πο­λί­τες.

Πηγή: newmoney.gr