«Η Ρόδος μπορεί να ανταποκριθεί γρήγορα και αποτελεσματικά σε περιόδους ακραίας αβεβαιότητας»

Η Ρόδος απέ­δειξε ότι μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί γρήγορα και απο­τε­λε­σμα­τικά σε συν­θή­κες ακραίας αβε­βαιό­τη­τας, γεγονός που συνε­τέ­λεσε στη σημα­ντική επι­τυ­χία που σημεί­ωσε φέτος στον του­ρι­σμό, δήλωσε σε συνέ­ντευξή του προς την «δ», ο γνωστός ξενο­δό­χος και εντε­ταλ­μέ­νος σύμ­βου­λος βιώ­σι­μου του­ρι­σμού & περι­βαλ­λο­ντι­κών θεμάτων της ΕΞΡ, κ. Αλέ­ξαν­δρος Πασ­σά­λης.

Το 2021-έστω και με το 60% των εσόδων του 2019-δεν παύει, σύμφωνα με τον κ. Πασσάλη, να είναι μια ακόμα αρνη­τική χρονιά για τα οικο­νο­μικά των ξενο­δο­χείων. Κατά συνέ­πεια θα απαι­τη­θούν μέτρα ενί­σχυ­σης της ρευ­στό­τη­τάς τους.

Ακο­λου­θεί η συνέ­ντευξη του κ. Αλέ­ξαν­δρου Πασσάλη ανα­λυ­τικά:

• Κύριε Πασσάλη, πόσο καλή ήταν τελικά η φετινή του­ρι­στική σεζόν για τη Ρόδο και τον ξενο­δο­χειακό κλάδο;

Ναι, όσον αφορά στις αφίξεις, είχαμε ένα απο­τέ­λε­σμα καλύ­τερο του ανα­με­νό­με­νου, ειδικά αν λάβουμε υπ’ όψη μας τις συν­θή­κες αβε­βαιό­τη­τας υπό τις οποίες ξεκί­νησε η σεζόν. Αλλά και το βαθύ κόκκινο της Ρόδου στον ECDC τον Αύγου­στο, που ενέ­τεινε την αβε­βαιό­τητα, οδη­γώ­ντας σε ακυ­ρώ­σεις, κυρίως από οικο­γέ­νειες. Από τον Σεπτέμ­βριο είχαμε και πάλι ομα­λο­ποί­ηση της υγειο­νο­μι­κής κατά­στα­σης. Κατα­γρά­φηκε έτσι μια μετα­τό­πιση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, με έναν πολύ δυνατό Οκτώβρη.

Το μεγα­λύ­τερο κέρδος όμως ήταν ότι απο­δεί­ξαμε ότι μπο­ρούμε να αντα­πο­κρι­θούμε γρήγορα και απο­τε­λε­σμα­τικά σε περιό­δους ακραίας αβε­βαιό­τη­τας. Γιατί ακόμα και οι πιο αισιό­δο­ξοι, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι βρι­σκό­μα­στε σε μία περίοδο πρω­τό­γνω­ρης αστά­θειας, όχι μόνο υγειο­νο­μι­κής, τις μακρο­πρό­θε­σμες συνέ­πειες και τη διάρ­κεια της οποίας είναι αδύνατο αυτή τη στιγμή να υπο­λο­γί­σουμε με ακρί­βεια.

• Ποιες αγορές …έσωσαν τη φετινή σεζόν και ποιες έκαναν την έκπληξη; Θα συνε­χι­σθεί η ανοδική τάση των αφίξεων από τη Γερ­μα­νία το 2022;

Η Γερ­μα­νία ανα­δεί­χθηκε στη μεγα­λύ­τερη και στα­θε­ρό­τερη αγορά τις 2 τελευ­ταίες σεζόν για το νησί μας. Υπήρξαν και αγορές που έκαναν την έκπληξη τη φετινή σεζόν, όπως η Πολωνία η Γαλλία και η Τσεχία. Ενώ ανάσες… πλη­ρό­τη­τας δόθηκαν και από μικρό­τε­ρες αγορές, όπως η Ρου­μα­νία και η Ουκρα­νία που παρου­σί­α­σαν άνοδο σε ποσοστό αφίξεων και σε σχέση με το 2019. Η ανοδική τάση των αφίξεων από τη Γερ­μα­νία θα μπο­ρούσε να συνε­χι­στεί, κυρίως, λόγω της ισχυρής συσ­σω­ρευ­μέ­νης ζήτησης και λόγω των κατα­θέ­σεων μετρη­τών των νοι­κο­κυ­ριών που παρα­μέ­νουν σε ιστο­ρικά υψηλά. Δια­πι­στώ­σαμε φέτος, ότι όταν αίρο­νται οι περιο­ρι­σμοί της παν­δη­μίας στους προ­ο­ρι­σμούς, οι παρά­γο­ντες αυτοί απο­τυ­πώ­νο­νται στη ζήτηση. Παρα­τη­ρεί­ται επίσης σύμφωνα με τα στοι­χεία των μεγάλων γερ­μα­νι­κών ταξι­διω­τι­κών οργα­νι­σμών μια μικρή αυξη­τική τάση του μέσου όρου παρα­μο­νής στους προ­ο­ρι­σμούς (όχι μόνο τους ελλη­νι­κούς) που είχε μειωθεί στα τελευ­ταία χρόνια. Από την άλλη είναι πολύ πιθανό τα ξενο­δο­χεία μας το 2022 να λει­τουρ­γή­σουν σε συν­θή­κες πολύ σκλη­ρό­τε­ρου αντα­γω­νι­σμού, με όλους τους μεσο­γεια­κούς προ­ο­ρι­σμούς ανοι­χτούς. Σε κάθε περί­πτωση είναι πολύ νωρίς για προ­βλέ­ψεις.

• Ποια είναι γενι­κό­τερα τα μηνύ­ματα για τη σεζόν του 2022; Πότε πιστεύ­ετε ότι μπορεί να ανοίξει η νέα σεζόν;

Είναι πολύ νωρίς για να κάνουμε μια εκτί­μηση για την καλο­και­ρινή σεζόν του 2022 Διατηρώ την αισιο­δο­ξία μου, καθώς τη φετινή του­ρι­στική σεζόν η Ρόδος κατά­φερε να δημιουρ­γή­σει πολύ ασφα­λείς και αξιό­πι­στες συν­θή­κες για την επα­νέ­ναρξη των ταξι­διών. Και πλέον είμαστε όλοι, δημό­σιος και ιδιω­τι­κός τομέας, καλύ­τερα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι.

Κάποια θετικά μηνύ­ματα ήρθαν από το Λονδίνο στο πλαίσιο της WTM σχετικά με αύξηση των αερο­πο­ρι­κών θέσεων σε ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς το 2022, σε σχέση με το 2019, όπως στην περί­πτωση της Jet2. Όμως, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των αερο­πο­ρι­κών θέσεων, μπορεί ν ’αλλάξει ανά πάσα στιγμή…

Λογικά η πραγ­μα­τική περί­ο­δος των δια­κο­πών εξαρ­τά­ται από την περαι­τέρω εξέλιξη της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού, στους επό­με­νους τέσ­σε­ρις μήνες.

• Θα απαι­τη­θούν τελικά μέτρα για τη στήριξη του κλάδου της ξενο­δο­χίας, όπως επι­ση­μάν­θηκε και στη ΓΣ της ΕΞΡ;

Το 2021, έστω και με το 60% των εσόδων του 2019, δεν παύει να είναι μια ακόμα αρνη­τική χρονιά στα οικο­νο­μικά στοι­χεία των ξενο­δο­χείων μας. Σε καμία περί­πτωση δεν επαρ­κούν για να καλύ­ψουμε υπο­χρε­ώ­σεις που συσ­σω­ρεύ­τη­καν κατά τη διάρ­κεια των δύο ετών της παν­δη­μίας. Ας μην ξεχνάμε ότι οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις, με εξαί­ρεση την επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή, έλαβαν ενι­σχύ­σεις μόνο με τη μορφή δανείων, η απο­πλη­ρωμή των οποίων ξεκι­νάει άμεσα.

Κατά συνέ­πεια θα απαι­τη­θούν μέτρα ενί­σχυ­σης της ρευ­στό­τη­τας των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων, όπως η παρά­ταση της περιό­δου απο­πλη­ρω­μής των δανείων που έχουν χορη­γη­θεί μέσω του ΕΤΕΑΝ (ΤΕΠΙΧ και Ταμείο Εγγυο­δο­σίας). Και βέβαια πάγιο αίτημα της ΕΞΡ είναι η μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή και των εργο­δο­τι­κών εισφο­ρών. Επα­να­λαμ­βά­νουμε ξανά και ξανά ότι στην Ελλάδα εφαρ­μό­ζο­νται οι υψη­λό­τε­ροι συντε­λε­στές ΦΠΑ σε σχέση με τις αντα­γω­νι­στι­κές χώρες, τόσο στην εστίαση όσο και στη διαμονή στα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα.

• Κλεί­νο­ντας κύριε Πασσάλη, η παν­δη­μία συνε­χί­ζει να δημιουρ­γεί προ­κλή­σεις στον του­ρι­σμό. Τί γίνεται όμως με τη βιω­σι­μό­τητα που βρί­σκε­ται πλέον ψηλά στην ατζέντα των του­ρι­στι­κών οργα­νι­σμών ενώ απο­τε­λεί βασικό κρι­τή­ριο για μεγάλη μερίδα υπο­ψή­φιων του­ρι­στών;

Είναι σαφές πως οι επεν­δύ­σεις μας για τη μείωση του απο­τυ­πώ­μα­τος του του­ρι­σμού στο περι­βάλ­λον θα πρέπει να εντα­θούν ώστε να μη χαθεί η ευκαι­ρία που ανα­δύ­ε­ται από την αυξη­μένη περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­το­ποί­ηση των ευρω­παίων επι­σκε­πτών. Πρέπει επίσης να λάβουμε υπ’ όψη μας και τα νέα τρα­πε­ζικά κρι­τή­ρια χρη­μα­το­δο­τή­σεων, που περι­λαμ­βά­νουν αυστη­ρούς δείκτες αει­φο­ρίας και επι­δό­σεων ESG (environmental, social, governance – αρχές περι­βαλ­λο­ντι­κής και κοι­νω­νι­κής εται­ρι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης). Κυρίως θα πρέπει όμως να μας απα­σχο­λεί η ευη­με­ρία των τοπικών κοι­νω­νιών και του τοπικού περι­βάλ­λο­ντος.

Ό,τι κάνουμε δηλαδή να το κάνουμε για μας και για τον τόπο μας κι όχι απλά απο­σκο­πώ­ντας σε κάποια πιστο­ποί­ηση. Στο σημείο αυτό, πρέπει να τονί­σουμε ό,τι τα ξενο­δο­χεία της Ρόδου πρω­το­στα­τούν σε δράσεις για το περι­βάλ­λον (καθα­ρι­σμός παρα­λιών, ανα­δα­σώ­σεις κ.α.). Συμ­με­τέ­χουν ενεργά στη δια­χεί­ριση κρίσεων. Όπως για παρά­δειγμα στην περί­πτωση των πυρ­κα­γιών που κλή­θη­καν να φιλο­ξε­νή­σουν σημα­ντικό αριθμό συμπο­λι­τών μας και πυρο­σβέ­στες από άλλες περιο­χές.

Τώρα, σχετικά με τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις που προ­α­νέ­φερα, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο τα ξενο­δο­χεία μας, οικο­γε­νεια­κές και μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις στην πλειο­ψη­φία τους, είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν στην ανάγκη αυτή. Ιδίως σε συν­θή­κες αβε­βαιό­τη­τας και έλλει­ψης ρευ­στό­τη­τας. Το Ταμείο Ανά­καμ­ψης είναι μια ευκαι­ρία. Θα χρεια­στεί όμως πολλή και συστη­μα­τική δουλειά ώστε τα ευρω­παϊκά αυτά κεφά­λαια να δια­τε­θούν για τη στήριξη του βιώ­σι­μου του­ρι­σμού, την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση και την ψηφιο­ποί­ηση ενός μεγάλου φάσμα­τος ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων.