Δύο σπουδαία ιστορικά ενθύμια από το πολύνεκρο ναυάγιο του “OPIA” παραδόθηκαν στη Λέρο

Δύο σπου­δαία ιστο­ρι­κά εν­θύ­μια, μίας από τις με­γα­λύ­τε­ρες ναυ­τι­κές τρα­γω­δί­ες που πα­ρα­μέ­νει ευ­ρέ­ως άγνω­στη, του ναυα­γί­ου του «Ορια» βρί­σκο­νται πλέον στη Λέρο, χάρις στην ευαι­σθη­σία και την αν­θρω­πιά του δύτη Αρι­στο­τέ­λη Ζερ­βού­δη.

Στο προ­τε­λευ­ταίο έτος του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου, η Ιτα­λία έχει συν­θη­κο­λο­γή­σει (8 Σε­πτεμ­βρί­ου 1943) και οι Γερ­μα­νοί κα­τέ­χουν πλέον τα Δω­δε­κά­νη­σα. Η ιτα­λι­κή φρου­ρά έχει πα­ρα­δο­θεί και βρί­σκε­ται υπό κα­θε­στώς αιχ­μα­λω­σί­ας.

Τις απο­γευ­μα­τι­νές ώρες της 11ης Φε­βρουα­ρί­ου 1944, 4.046 Ιτα­λοί στρα­τιω­τι­κοί στοι­βά­χτη­καν στα αμπά­ρια του νορ­βη­γι­κού πλοί­ου «Όρια» (Oria), που είχε επι­τα­χθεί από τις γερ­μα­νι­κές αρχές. Το μόλις 2.127 τόνων πλοίο ήταν φορ­τη­γό και είχε ναυ­πη­γη­θεί στην Αγ­γλία το 1920.

Το «Όρια» απέ­πλευ­σε τις πρώ­τες βρα­δι­νές ώρες από τη Ρόδο με άσχη­μο καιρό και κα­τεύ­θυν­ση τον Πει­ραιά. Κατά τη διάρ­κεια της δια­δρο­μής του δέ­χθη­κε επί­θε­ση από αγ­γλι­κά πλοία και από το ολ­λαν­δι­κό υπο­βρύ­χιο «Ντολ­φάιν», αλλά κα­τά­φε­ρε να ξε­φύ­γει με τη βο­ή­θεια των τριών ελα­φρών αντι­τορ­πι­λι­κών που το συ­νό­δευαν.

Τις βρα­δι­νές ώρες της 12ης Φε­βρουα­ρί­ου το κα­τά­φορ­το με τους Ιτα­λούς πλοίο προ­σέ­κρου­σε στον βράχο Με­δί­να κοντά στη νη­σί­δα Πά­τρο­κλος σε από­στα­ση 25 μι­λί­ων ΝΑ του λι­μα­νιού του Πει­ραιά. Το πλοίο πήρε κλίση και άρ­χι­σε να βυ­θί­ζε­ται. Η θά­λασ­σα της πε­ριο­χής έγινε ο υγρός τάφος για χι­λιά­δες Ιτα­λούς που ήταν στοι­βαγ­μέ­νοι στα αμπά­ρια του.

Συ­νο­λι­κά, 4.074 άν­θρω­ποι έχα­σαν τη ζωή τους. Οι δια­σω­θέ­ντες ανήλ­θαν σε μόλις 28 (21 Ιτα­λοί, 6 Γερ­μα­νοί και ο Έλ­λη­νας μη­χα­νι­κός του πλοί­ου). H σχε­δόν αύ­ταν­δρη βύ­θι­ση του «Όρια» δεν οφεί­λε­ται μόνο στην κα­κο­και­ρία και τους κα­κούς χει­ρι­σμούς του Νορ­βη­γού πλοιάρ­χου, αλλά κυ­ρί­ως στον ασφυ­κτι­κό εγκλω­βι­σμό χι­λιά­δων αν­θρώ­πων στ’ αμπά­ρια ενός μι­κρού και πα­μπά­λαιου σκά­φους.

Ο δύτης που βρήκε και ταυ­το­ποί­η­σε το τρα­γι­κό αυτό ναυά­γιο, ήταν ο κ. Αρι­στο­τέ­λης Ζερ­βού­δης, ο οποί­ος φρό­ντι­σε πολ­λές από τις κα­ρα­βά­νες που βρήκε στο ναυά­γιο να επι­στρα­φούν στις οι­κο­γέ­νειες των νε­κρών στην Ιτα­λία, ως εν­θύ­μιο των δικών τους αν­θρώ­πων που χά­θη­καν στον υγρό τάφο το 1944.

Φέτος, ο κ. Αρ. Ζερ­βού­δης, τα­ξί­δε­ψε στη Λέρο, με δυο κα­ρα­βά­νες Ιτα­λών στρα­τιω­τών που πνί­γη­καν στο ναυά­γιο του πλοί­ου «ΟΡΙΑ»…. Οι κα­ρα­βά­νες ως έπρε­πε, πα­ρα­δό­θη­καν η μια στο Δη­μο­τι­κό Μου­σείο της Με­ρι­κιάς και η άλλη στο ιδιω­τι­κό μου­σείο του αει­μνή­στου Ιω­άν­νη Πα­ρα­πο­νιά­ρη, τι­μώ­ντας με τον τρόπο αυτό και τους 21 Ελ­λη­νες του πλη­ρώ­μα­τος που χά­θη­καν στο ναυά­γιο.

Η συ­γκλο­νι­στι­κή αυτή ιστο­ρία, ήρθε στη δη­μο­σιό­τη­τα μέσα από τον προ­σω­πι­κό λο­γα­ρια­σμό του κ. Frantsesko DiPierro, ο οποί­ος υπο­δέ­χθη­κε στη Λέρο, τον δύτη με την με­γά­λη καρ­διά κ. Αρ. Ζερ­βού­δη. Μά­λι­στα, για τη συ­νει­σφο­ρά του στη διε­ρεύ­νη­ση του ναυα­γί­ου του Όρια, ο κ. Ζερ­βού­δης ανα­κη­ρύ­χθη­κε στα τέλη του 2017 Cavaliere dell’Ordine della Stella d’Italia (Ιπ­πό­της του Τάγ­μα­τος του Αστέ­ρος της Ιτα­λί­ας) από τον Πρό­ε­δρο της Ιτα­λι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας. Η απο­νο­μή έγινε από τον πρέ­σβη της Ιτα­λί­ας στην Ελ­λά­δα Λουί­τζι Μάρ­ρας σε ει­δι­κή τε­λε­τή τον Ιού­νιο του 2018.

Στην ανάρ­τη­σή του ο κ. κ. Frantsesko DiPierro ανα­φέ­ρει με­τα­ξύ άλλων τα εξής:

[…] Τα χρό­νια πέ­ρα­σαν και φέτος ο Αρι­στο­τέ­λης Ζερ­βού­δης επι­σκέ­φθη­κε το νησί μας με δυο κα­ρα­βά­νες Ιτα­λών στρα­τιω­τών που πνί­γη­καν στο ναυά­γιο του πλοί­ου «Όρια»…. Οι κα­ρα­βά­νες ως έπρε­πε, πα­ρα­δο­θή­καν η μια στο Δη­μο­τι­κό Μου­σείο της Με­ρι­κιάς και η άλλη στο ιδιω­τι­κό μου­σείο του αει­μνή­στου Ιω­άν­νη Πα­ρα­πο­νιά­ρη. Έτσι ο ευ­γε­νής δύτης ένοιω­σε ότι εκτέ­λε­σε το ιερό και ηθικό κα­θή­κον να πα­ρα­δώ­σει στο νησί της Λέρου τα δυο αυτά ενα­πο­μεί­να­ντα ιστο­ρι­κά στοι­χεία. Ο φίλος πλέον για μένα δύτης, ένας δια­κρι­τι­κός, ήρε­μος και ευ­γε­νής άν­θρω­πος, δεν ήθελε να ανα­φέ­ρει τί­πο­τε απ’ όλα όσα έχει πε­τύ­χει σε όλη την διάρ­κεια της κα­ριέ­ρας του, γιατί δεν του επι­τρέ­πει ο χα­ρα­κτή­ρας του να κο­μπά­ζει. Έτσι ο Έλ­λη­νας Αρ. Ζερ­βού­δης ήρθε και έφυγε αθό­ρυ­βα σή­με­ρα από το νησί μας, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το στοι­χείο που είναι άρ­ρη­κτα δε­μέ­νο μαζί του και δεν είναι άλλο από την θά­λασ­σα. Αγα­πη­τέ Αρι­στο­τέ­λη, νοιώ­θω την ανά­γκη να σε ευ­χα­ρι­στή­σω για την ήρεμη πα­ρου­σία σου στο νησί. Σου εύ­χο­μαι καλό τα­ξί­δι και ελ­πί­ζω ότι θα ξα­νάρ­θεις στο νησί για ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρες ανα­ζη­τή­σεις! Να ξέ­ρεις ότι αφή­νεις πίσω σου έναν φίλο…!

Πηγή φω­το­γρα­φιών: fb/Frantsesko DiPierro