Οικονομία: Αντιφάσεις για «κουμπαρά», αβεβαιότητες στον τουρισμό-«Νάρκη» η απουσία Ρώσων-Βρετανών

Μεταλ­λά­ξεις, εμβο­λια­στική κόπωση αλλά και γεω­πο­λι­τι­κές κόντρες στο πεδίο του του­ρι­σμού μεταξύ ηγετών κρατών, που απο­τε­λούν βασι­κούς τρο­φο­δό­τες της ελλη­νι­κής αγοράς εντεί­νουν τις αβε­βαιό­τη­τες στο μέτωπο της «βαριάς βιο­μη­χα­νίας» της χώρας και επη­ρε­ά­ζουν σημα­ντικά την προ­σπά­θεια επα­νά­καμ­ψης.

Παράλ­ληλα μια σειρά από αντι­φά­σεις στα μηνύ­ματα που εκπέ­μπουν κυβερ­νη­τικά στελέχη δημιουρ­γούν απόνερα συγ­χύ­σεων που επι­τεί­νουν το κλίμα ανα­σφά­λειας.  Έτσι χτες με επίσημο τρόπο ο υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης Άδωνις Γεωρ­γιά­δης με αιχμή τα νέα μέτρα στην εστίαση και τους εμβο­λια­σμούς παρα­δέ­χτηκε ότι ένα νέο κύμα της παν­δη­μίας το φθι­νό­πωρο, θα επι­φέ­ρει τελειω­τικό κτύπημα. «Δεν υπάρ­χουν άλλα λεφτά. Το κατα­λα­βαί­νετε αυτό ότι αν έρθει η παν­δη­μία τον χειμώνα, τελειώ­σαμε οικο­νο­μικά;», είπε στο OPEN ο κ. Γεωρ­γιά­δης.

Ωστόσο οι δηλώ­σεις αυτές είναι σε άλλο μήκος κύματος από όσα είχε ανα­φέ­ρει ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Χρήστος Σταί­κού­ρας πριν λίγες μέρες στην ΕΡΤ. Ερω­τη­θείς σχετικά με το ενδε­χό­μενο τέταρ­του κύματος το φθι­νό­πωρο και την οικο­νο­μική ετοι­μό­τητα της κυβέρ­νη­σης, ο υπουρ­γός μεταξύ άλλων επι­σή­μανε: «Ανά πάσα στιγμή είμαστε έτοιμοι και για το πιο ακραίο σενάριο. Έχουμε ενι­σχύ­σει στα δύο χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σης το ταμείο της χώρας με 41 δισ. ευρώ».

«Υπάρχει δημο­σιο­νο­μική ευε­λι­ξία το 2021 και αυτή έχει επε­κτα­θεί και το 2022. Θα επα­νερ­χό­μα­στε το 2022 και το 2023 σε δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία. Έχουμε νομο­θε­τή­σει μια σειρά από μόνιμες φορο­λο­γι­κές παρεμ­βά­σεις», επι­σή­μανε.«Φέτος, εκτι­μά­ται ότι θα έχουμε πρω­το­γε­νές έλλειμμα περίπου 7%. Το 2023 θα έχουμε σημα­ντικό πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα της τάξεως του 2%», τόνισε.

Είναι προ­φα­νές ότι η κυβέρ­νηση βλέπει ότι το νέο κύμα μεταλ­λά­ξεων, για το οποίο οι επι­στή­μο­νες έχουν προει­δο­ποι­ή­σει, πλήττει το σχέδιο επα­νεκ­κί­νη­σης και ειδικά κλάδων όπως η εστίαση και ο του­ρι­σμός. Άλλωστε το σχέδιο αυτό πατάει σε ένα μεγάλο βαθμό και στην «καλ­λιέρ­γεια κλί­μα­τος υπέρ­βα­σης του σκο­πέ­λου της παν­δη­μίας» που μέχρι πρό­τι­νος καλ­λιερ­γούσε τόσο ο Πρω­θυ­πουρ­γός όσο κι άλλα στελέχη ώστε να στεί­λουν μηνύ­ματα δτο εξω­τε­ρικό και σε χώρες προ­έ­λευ­σης.

Τώρα βέβαια τα μηνύ­ματα αυτά λόγω και των όσων συνέ­βη­σαν στη Σύνοδο Κορυφής και για τα οποία είχε γράψει έγκαιρα το Reporter.gr έχουν «θολώσει» και βέβαια οι αισιό­δο­ξες αρχικές εκτι­μή­σεις για τον του­ρι­σμό αρχί­ζουν να μπαί­νουν στη βάσανο της ανα­θε­ώ­ρη­σης.

Οι αρχικοί στόχοι και το ΑΕΠ

«Πέρυσι ήμασταν στο 25% του 2019, φέτος ελπί­ζουμε ότι θα ξεπε­ρά­σει το 50%» είχε σημεί­ωσε στα μέσα Μαϊου ο Πρω­θυ­πουρ­γός για τον του­ρι­σμό δίνο­ντας όπως και πέρυσι προ­βλέ­ψεις άκρως αισιό­δο­ξες.. «Δεν πρό­κει­ται να κάνουμε οποιον­δή­ποτε συμ­βι­βα­σμό σε ό,τι αφορά την ασφά­λεια καθώς θα καλω­σο­ρί­ζουμε ανθρώ­πους στην Ελλάδα κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού. Ωστόσο, το καλο­καίρι του 2021 είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό από το καλο­καίρι του 2020», είχε επι­ση­μά­νει ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης μιλώ­ντας σε δια­δι­κτυακή συζή­τηση που διορ­γά­νω­σαν το γερ­μα­νικό φόρουμ Hessischer Kreis και η Boston Consulting Group με θέμα «Το ανα­πτυ­ξιακό παρά­δειγμα της Ελλάδας: τολ­μη­ρές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, έξυπνες και βιώ­σι­μες επεν­δύ­σεις στο μέλλον» προ­έ­βλεψε ότι φέτος θα φτάσει η χώρα στο 50% των εισπρά­ξεων του 2019.

Βέβαια το βασικό σενάριο του κλάδου σε αντί­θεση με τις αισιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις του Πρω­θυ­πουρ­γού παρα­πέ­μπει σε ανά­κτηση των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων για το 2021 που θα φτάσει στο 40%-45% του 2019. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι στην αρχή της χρονιάς οι εκτι­μή­σεις παρέ­πε­μπαν σε ανά­κτηση εσόδων της τάξης του 55%-60% σε σχέση με το 2019, όμως με το πρώτο 6μηνο να είναι σε «χαμηλή πτήση»  οι στόχοι ανα­θε­ω­ρή­θη­καν προς τα κάτω.

Τον πήχη για τον του­ρι­σμό έχει βάλει χαμηλά και το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο που ξέρει ότι ο κλάδος είναι ιδιαί­τερα ευαί­σθη­τος σε συν­θή­κες κρίσεων. Έτσι οι αρχικές προ­βλέ­ψεις παρα­πέ­μπουν σε έσοδα που φτάνουν στο 40-45% του 2019 ενώ εσχάτως με τα νέα δεδο­μένα από βασικές αγορές αλλά και την απώλεια ενός εξα­μή­νου έχουν αρχίσει οι σκέψεις για περαι­τέρω κατέ­βα­σμα του «πήχη». Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι με βάση τους υπο­λο­γι­σμούς του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου εάν έχει μια άνοδο ή πτώση δέκα μονάδων ο κλάδος, τότε συμ­βάλ­λει ή ανάλογα ή «κόβει» μία μονάδα του ΑΕΠ. Πάντως ο του­ρι­σμός το 2019 με τα 30 εκατ. των αφίξεων και τα 18 δισεκ. εσόδων αντι­στοί­χισε στο 10% του ΑΕΠ.

Σημα­ντική παρά­με­τρος η απουσία Ρώσων – Βρε­τα­νών

Πάντως με βάση πλη­ρο­φο­ρίες από στελέχη της αγοράς η έλλειψη αυτήν την περίοδο από την αγορά και τις κρα­τή­σεις της Βρε­τα­νι­κής και Ρωσικής αγοράς είναι ένας πολύ σημα­ντι­κός παράγων που κύρια έχει απο­τύ­πωση στο μέτωπο των εσόδων. Πιο συγκε­κρι­μένα σε περιό­δους κανο­νι­κό­τη­τας αυτήν την περίοδο οι δυο αυτές αγορές που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από έντονη επο­χι­κό­τητα έδιναν κίνηση με κρα­τή­σεις και άρα «έσπρω­χνα» τις τιμές προς τα πάνω.  Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι αυτοί οι μήνες είναι βασικοί για δια­κο­πές των Βρε­τα­νών ενώ οι Ρώσοι που αρέ­σκο­νται στις last minute κρα­τή­σεις συνήθως τέτοιες μέρες ανα­ζη­τού­σαν «διέξοδο» μεσο­γειακά resort. Τώρα λόγω γεω­πο­λι­τι­κής και ισορ­ρο­πιών λείπουν αφή­νο­ντας την αγορά σε κρα­τή­σεις μόνο από την ΕΕ και ειδικά τη Γερ­μα­νία, που βέβαια δου­λεύει πάγια με πιέσεις για μεγάλες εκπτώ­σεις της τάξης του 30%. Αυτό όπως μετα­φέ­ρε­ται στο Reporter.gr δημιουρ­γεί πίεση στις τιμές που θα απο­τυ­πω­θεί στα έσοδα και στον αγώνα βιω­σι­μό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων.

Καμπα­νάκι από τον ΟΗΕ

Τους εντει­νό­με­νους φετι­νούς κιν­δύ­νους κατα­θέ­τει και η έκθεση της Διά­σκε­ψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανά­πτυξη (UNCTAD) που μόλις δημο­σιεύ­θηκε από το ΑΠΕ – ΜΠΕ. Για το έτος 2021 η έκθεση ανα­φέ­ρει τρία σενάρια, περισ­σό­τερο ή λιγό­τερο απαι­σιό­δοξα, με το πιο αισιό­δοξο να κάνει λόγο για μείωση της άφιξης του­ρι­στών κατά 63% κατά μέσο όρο.

Σύμφωνα με τον UNWTO, οι ειδικοί του τομέα ανα­μέ­νουν ότι η του­ρι­στική κίνηση δεν θα επι­στρέ­ψει στα κανο­νικά της επίπεδα πριν το 2023, «ή και ακόμη αργό­τερα», με βασικά εμπόδια να θεω­ρού­νται οι περιο­ρι­σμοί στα ταξίδια, η βραδεία υπο­χώ­ρηση του κορο­νοϊού, η μικρή εμπι­στο­σύνη των ταξι­διω­τών και το δυσμε­νές οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον.

«Σε παγκό­σμιο επίπεδο, το πλήγμα που κατέ­φερε στον παγκό­σμιο του­ρι­σμό η Covid-19 προ­κά­λεσε απώλεια του ΑΕΠ μεγα­λύ­τερη των 4 τρισ. δολα­ρίων μόνο για τα έτη 2020 και 2021», ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση που σημειώ­νει ότι Σήμερα ο παγκό­σμιος του­ρι­σμός μοιάζει με αυτόν πριν 30 χρόνια. Έτσι ήμασταν τη δεκα­ε­τία του 1980 σε ό,τι αφορά τη ροή», σχο­λιά­ζει η Ζορίτσα Ουρό­σε­βιτς του UNWTO.

Οι θέσεις εργα­σίας απει­λού­νται: «οι ανει­δί­κευ­τοι εργάτες που έμειναν άνεργοι λόγω της μείωσης των αφίξεων του­ρι­στών πιθανόν δεν θα βρουν αλλού δουλειά», προει­δο­ποιεί η έκθεση. Μάλιστα, ο  UNWTO υπο­λο­γί­ζει σε 100 με 200 εκα­τομ­μύ­ρια τις άμεσες θέσεις εργα­σίας που απει­λού­νται

Η ΤτΕ και οι εκτι­μή­σεις της

Τους παρά­γο­ντες κιν­δύ­νου, πάντως,  κατα­γρά­φει και η Τράπεζα της Ελλάδος. Στη έκθεση της για τη νομι­σμα­τική πολι­τική  που κατέ­θεσε πριν λίγες μέρες σε σχέση με την ανά­καμψη της οικο­νο­μίας ανα­φέ­ρει: «οι προ­βλέ­ψεις υπό­κει­νται σε κιν­δύ­νους, οι οποίοι σχε­τί­ζο­νται με την εξέλιξη της παν­δη­μίας σε εθνικό και παγκό­σμιο επίπεδο. Παρά το γεγονός ότι το εμβο­λια­στικό πρό­γραμμα εξε­λίσ­σε­ται ομαλά, η εξά­πλωση των μεταλ­λά­ξεων του κορο­νοϊού απο­τε­λεί πηγή αβε­βαιό­τη­τας και τυχόν επι­δεί­νωση της παν­δη­μίας θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε υπο­το­νική του­ρι­στική περίοδο και να καθυ­στε­ρή­σει την επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα».

«Η κρίση που επέφερε στον του­ρι­σμό η παν­δη­μία δεν επι­τρέ­πει προ­βλέ­ψεις για ανά­καμψη της ταξι­διω­τι­κής κίνησης και δαπάνης στο επίπεδο του 2019 σε διά­στημα μικρό­τερο των δύο έως τριών ετών. Αυτός είναι ο χρόνος που ανα­μέ­νε­ται να χρεια­στεί το ταξίδι ανα­ψυ­χής, ώστε να επι­στρέ­ψει στα αυξη­μένα επίπεδα ζήτησης τόσο για την Ελλάδα όσο και διεθνώς» σημειώ­νει και προ­σθέ­τει ότι όσον αφορά τις εισπρά­ξεις από τις ταξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σίες, επι­ση­μαί­νει ότι «υπάρχει συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία, καθώς η ανά­καμψη των δρα­στη­ριο­τή­των του του­ρι­σμού συναρ­τά­ται στενά με την επιτυχή αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας και ειδι­κό­τερα με την πορεία του εμβο­λια­σμού. Οι εισπρά­ξεις από τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό εκτι­μά­ται ότι θα αυξη­θούν περίπου κατά 65% σε σχέση με το 2020, αλλά και πάλι θα παρα­μεί­νουν σε σημα­ντικά χαμη­λό­τερο επίπεδο σε σχέση με το 2019».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις κατά το 2020 δια­μορ­φώ­θη­καν στα 4.319 εκατ. ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας μείωση κατά 76,2% σε σύγκριση με το 2019 (18,17 δισ. ευρώ). Συνεπώς η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι τα έσοδα θα φτάσουν στα 7,12 δισ. ευρώ ή περίπου στο 39% του 2019

Γιώργος Αλε­ξά­κης