Τα τεστ ανίχνευσης στο «σκάνερ» των ειδικών – Ερωτήσεις και απαντήσεις

Τη διε­νέρ­γεια των τεστ για την ανί­χνευση του νέου κορω­νοϊού σε τακτά χρονικά δια­στή­ματα, μία με δύο φορές την εβδο­μάδα, σε χώρους με αυξη­μένο κίνδυνο δια­σπο­ράς του ιού, όπως είναι οι οίκοι ευγη­ρίας, τα εργο­στά­σια και τα σχολεία, αλλά και από εργα­ζο­μέ­νους που έρχο­νται σε επαφή με το ευρύ κοινό, όπως είναι οι εργα­ζό­με­νοι στα μέσα μαζικής μετα­φο­ράς, προ­κρί­νουν οι ειδικοί επι­στή­μο­νες, ως ένα μέτρο ελέγχου της παν­δη­μίας. Ενόψει της επι­κεί­με­νης ενερ­γο­ποί­η­σης της νέας δια­δι­κα­σίας, σύμφωνα με την οποία όλοι οι πολίτες θα λαμ­βά­νουν δωρεάν οικιακά τεστ αντι­γό­νου, οι ειδικοί σημειώ­νουν ότι αυτά δεν δια­σφα­λί­ζουν πλήρως ότι ένα άτομο με αρνη­τικό απο­τέ­λε­σμα δεν έχει προ­σβλη­θεί από τον ιό, ειδικά όταν πρό­κει­ται για ασυμ­πτω­μα­τικό. Προ­σθέ­τουν δε ότι σε υψηλή υποψία της νόσου, όπως π.χ. στενή επαφή με επι­βε­βαιω­μένο κρούσμα, θα πρέπει να επι­λέ­γε­ται το πιο «ευαί­σθητο» στην παρου­σία του ιού, μοριακό τεστ. Ο καθη­γη­τής Μικρο­βιο­λο­γίας στο τμήμα Πολι­τι­κών Δημό­σιας Υγείας του Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής, Αλκι­βιά­δης Βατό­που­λος, απαντά μέσω της «Κ» σε ερω­τή­σεις σχετικά με τα τεστ ανί­χνευ­σης του νέου κορω­νοϊού, τις δια­φο­ρές τους, την ευαι­σθη­σία τους και τη συχνό­τητα με την οποία πρέπει να διε­νερ­γού­νται.

1. Πόσα είδη τεστ για την ανί­χνευση του SARS-CoV-2 υπάρ­χουν και ποια είναι η διαφορά μεταξύ των  τεστ που κυκλο­φο­ρούν;

Υπάρ­χουν τα μοριακά τεστ ανί­χνευ­σης του γενε­τι­κού υλικού του ιού που στη­ρί­ζο­νται σε διά­φο­ρες παραλ­λα­γές της αλυ­σω­τής αντί­δρα­σης πολυ­με­ρά­σης (PCR) και τα τεστ αντι­γό­νου, γνωστά και ως rapid tests, που στη­ρί­ζο­νται στην ανί­χνευση των δια­φό­ρων αντι­γό­νων, συνήθως πρω­τεϊ­νών του ιού. Κάποια από τα τεστ αυτά είναι κατα­σκευα­σμένα για να χρη­σι­μο­ποιού­νται από εξει­δι­κευ­μένα εργα­στή­ρια, ενώ άλλα έχουν κατα­σκευα­στεί για να χρη­σι­μο­ποιού­νται παρά τη κλίνη του ασθε­νούς από μη εξει­δι­κευ­μέ­νους υγειο­νο­μι­κούς. Τώρα τελευ­ταία κυκλο­φο­ρούν και τεστ αντι­γό­νου που μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν από τον ίδιο τον ασθενή στον χώρο του, χωρίς την παρου­σία υγειο­νο­μι­κού. Ως προς το κλινικό υλικό όπου ανι­χνεύ­ε­ται ο ιός, αυτό είναι από το ανα­πνευ­στικό σύστημα, δηλαδή ρινο­φα­ρυγ­γικό, στο­μα­το­φα­ρυγ­γικό έκκριμα και βρογ­χι­κές εκκρί­σεις, ενώ τελευ­ταία δοκι­μά­ζε­ται το σάλιο. Επίσης, υπάρ­χουν τεστ για την ανί­χνευση τον ειδικών αντι­σω­μά­των που ανα­πτύσ­σο­νται μετά τη λοίμωξη ή τον εμβο­λια­σμό.

2. Πόσο ευαί­σθητα είναι τα δια­φο­ρε­τικά είδη των τεστ;

Κάθε τεστ, κάθε κατα­σκευα­στή, έχει δια­φο­ρε­τική ευαι­σθη­σία και ειδι­κό­τητα που πρέπει να προσ­διο­ρί­ζε­ται με συγκε­κρι­μένο πρω­τό­κολλο – κλινική δοκιμή. Γενικά πάντως τα μοριακά τεστ έχουν μεγα­λύ­τερη και ευαι­σθη­σία και ειδι­κό­τητα, δηλαδή έχουν λιγό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να είναι ψευδώς αρνη­τικά ή ψευδώς θετικά αντί­στοιχα, από τα τεστ αντι­γό­νου.

3. Σε ποιες περι­πτώ­σεις θα πρέπει να γίνεται μοριακό PCR τεστ, σε ποιες το τεστ αντι­γό­νου και πότε προ­κρί­νε­ται η διε­νέρ­γεια του τεστ σιέλου;

Το μοριακό τεστ είναι η μέθοδος ανα­φο­ράς, είναι όμως ακριβό, γίνεται γενικά σε εξει­δι­κευ­μένα εργα­στή­ρια και το απο­τέ­λε­σμα βγαίνει μετά αρκετές ώρες, ίσως και ημέρες. Τα τεστ αντι­γό­νου είναι μικρό­τε­ρης ευαι­σθη­σίας και ειδι­κό­τη­τας, είναι όμως φθηνά, δεν απαι­τούν υποδομή και το απο­τέ­λε­σμα βγαίνει σε μερικά λεπτά της ώρας. Τα τεστ αντι­γό­νου θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν κυρίως στην πρω­το­βάθ­μια περί­θαλψη, αλλά και στα εξω­τε­ρικά ιατρεία, όπου πρέπει να συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται η μικρό­τερη ευαι­σθη­σία τους. Επίσης θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για τον έλεγχο σε κλει­στούς πλη­θυ­σμούς, όπως εται­ρείες, χώροι εργα­σίας, ομάδες, σχολεία κ.λπ., όπου όμως θα πρέπει να επα­να­λαμ­βά­νο­νται σε τακτά χρονικά δια­στή­ματα. Τα τεστ σιέλου, επειδή είναι εύκολη η συλλογή του δείγ­μα­τος, είναι πιο βολικά για έλεγχο μεγάλου αριθμού ατόμων.

4. Εάν ένα άτομο είναι ασυμ­πτω­μα­τικό, θα βγει θετικό στο τεστ;

Το rapid test απαιτεί σχετικά υψηλό ιικό φορτίο για να δείξει εάν ένα άτομο έχει προ­σβλη­θεί από τον SARS-CoV-2, συνεπώς σε ασυμ­πτω­μα­τι­κούς είναι πιθανό να βγει ψευδώς αρνη­τικό. Για αυτό οι έλεγχοι πρέπει να επα­να­λαμ­βά­νο­νται σε τακτά χρονικά δια­στή­ματα.

5. Eνα θετικό τεστ θα πρέπει να επι­βε­βαιώ­νε­ται και δεύτερη φορά για το ενδε­χό­μενο τελικά να είναι λαν­θα­σμένο το απο­τέ­λε­σμα;

Θεω­ρεί­ται ότι το θετικό rapid test πρέπει να επι­βε­βαιώ­νε­ται με μοριακό έλεγχο. Σε συν­θή­κες όμως υψηλής συχνό­τη­τας της νόσου όπως είναι αυτές που επι­κρα­τούν τώρα στη χώρα μας, νομίζω ότι κάτι τέτοιο δεν είναι απα­ραί­τητο. Αντί­θετα, πρέπει να μας απα­σχο­λεί η πιθα­νό­τητα των ψευδώς αρνη­τι­κών rapid tests.

6. Πόσο συχνά πρέπει να διε­νερ­γεί­ται ένα τεστ για να δια­σφα­λί­ζε­ται όσο γίνεται περισ­σό­τερο ότι ένα άτομο δεν έχει προ­σβλη­θεί από τον κορω­νοϊό;

Αυτό εξαρ­τά­ται από την ειδική επι­δη­μιο­λο­γική κατά­σταση στην περιοχή ή στον χώρο όπου κινεί­ται το άτομο. Γενικά αυτό που ισχύει είναι ότι όσο πιο μεγάλη είναι η πιθα­νό­τητα κάποιος να μολυν­θεί από τον SARS-CoV-2, τόσο πιο συχνά πρέπει να ελέγ­χε­ται. Ετσι, ανάλογα με τις συν­θή­κες, προ­τεί­νε­ται, σε κλει­στούς πλη­θυ­σμούς υψηλού κιν­δύ­νου, όπως παρα­δείγ­μα­τος χάριν σε σχολεία, νοσο­κο­μεία, οίκους ευγη­ρίας, εργο­στά­σια, αλλά και σε άτομα που έρχο­νται σε επαφή με το ευρύ κοινό, όπως οι εργα­ζό­με­νοι σε μέσα μαζικής μετα­φο­ράς, να γίνεται το τεστ μία με δύο φορές την εβδο­μάδα.

7. Eνα άτομο που έχει κάνει το εμβόλιο έναντι της COVID-19 ή έχει νοσήσει, χρειά­ζε­ται να υπο­βάλ­λε­ται σε τεστ;

Ακόμη δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί αν ο εμβο­λια­σμός προ­στα­τεύει από τη μόλυνση και τη μετα­δο­τι­κό­τητα του ιού –γνω­ρί­ζουμε με βεβαιό­τητα ότι προ­στα­τεύει από την κλινική νόσο–, συνεπώς και οι εμβο­λια­σμέ­νοι πρέπει να ελέγ­χο­νται ανάλογα με τις συν­θή­κες.

8. Πόσο εύκολα στη χρήση τους είναι τα οικιακά ατομικά τεστ;

Γενικά τα οικιακά ατομικά τεστ είναι –και πρέπει να είναι– πολύ απλά στη χρήση τους ώστε να μπορεί να τα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το ευρύ κοινό με αξιο­πι­στία. Σε κάθε περί­πτωση, πάντως, πρέπει να προη­γη­θεί εντα­τική ενη­μέ­ρωση πριν αυτά αρχί­σουν να χρη­σι­μο­ποιού­νται.

Πηγή: kathimerini.gr

Πέννυ Μπου­λού­τζα