Ο τουριστικός κλάδος αναζητεί την ευκαιρία πίσω από την κρίση

Ταμείο Ανά­καμ­ψης, πρό­γραμμα εμβο­λια­σμών, πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού, slots αερο­πο­ρι­κών και φυσικά η διάθεση των ίδιων των Ευρω­παίων για ταξίδια, οι καθο­ρι­στι­κές παρά­με­τροι για τον κλάδο

Οι κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές του Ταμείου Ανά­καμ­ψης σε συν­δυα­σμό με την πορεία του προ­γράμ­μα­τος εμβο­λια­σμού πανευ­ρω­παϊκά, τις απο­φά­σεις στις Βρυ­ξέλ­λες για το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού, τον σχε­δια­σμό των αερο­πο­ρι­κών αλλά και τις επι­λο­γές των Ευρω­παίων για τα ταξίδια είναι πέντε βασικές παρά­με­τροι που θα καθο­ρί­σουν εν πολλοίς την επόμενη μέρα στον κλάδο, ο οποίος εξαρ­τά­ται σε ποσοστό 70% από τα κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης.

Στα θετικά στοι­χεία για τη χώρα μας για το φετινό καλο­καίρι είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα βρί­σκε­ται στις πρώτες προ­τι­μή­σεις των Ευρω­παίων για ταξίδια το 2021, στην τέταρτη θέση μετά την Ισπανία, την Ιταλία και τη Γαλλία, όπως προ­κύ­πτει από την τελευ­ταία έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­δίων (ETC), την ίδια στιγμή που η υγειο­νο­μική ασφά­λεια, ένα ακόμη ατού της Ελλάδας λόγω της οργα­νω­μέ­νης χρήσης των υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων, θεω­ρεί­ται πιο σημα­ντική φέτος στην ψυχο­λο­γία των ταξι­διω­τών ακόμη και από την τιμή.

Πέρα όμως από το καλο­καίρι, η παν­δη­μία δίνει τη δυνα­τό­τητα «να θέσουμε τη σωστή βάση για το τι θέλουμε την επόμενη μέρα για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, με τις νέες επεν­δύ­σεις να βασί­ζο­νται στην ποιό­τητα και όχι στην ποσό­τητα και να εκλεί­ψουν τα φαι­νό­μενα τύπου “είδα φως και μπήκα” που παρα­τη­ρή­θη­καν την περίοδο έως και πριν το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας», όπως χαρα­κτη­ρι­στικά επι­ση­μαί­νει ο πρό­ε­δρος του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος, Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός.

Μείζον ζήτημα οι υπο­δο­μές

Εκτός από τα ανα­γκαία χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία και τα μέτρα ενί­σχυ­σης της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων, για τα οποία υπάρχει μία συνεχής συζή­τηση δεδο­μέ­νων, και των τρε­χου­σών αναγκών των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου, το ΞΕΕ ήδη επε­ξερ­γά­ζε­ται και θα υπο­βά­λει στο κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο ανα­λυ­τικά τις προ­τά­σεις του στις αρχές Φεβρουα­ρίου σχετικά με την αξιο­ποί­ηση των πόρων από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης στις εξής βασικές κατευ­θύν­σεις: Ενερ­γειακά προ­γράμ­ματα – βιώσιμη ανά­πτυξη σε όλα τα επίπεδα από τα ξενο­δο­χεία μέχρι τους ίδιους τους προ­ο­ρι­σμούς με προ­γράμ­ματα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, υδά­τι­νων πόρων κ.ά., προ­σβα­σι­μό­τητα σε επίπεδο βασικών υπο­δο­μών, όπως είναι τα αερο­δρό­μια, τα λιμάνια κ.λπ., τεχνο­λο­γία και ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός για τις ίδιες τις ξενο­δο­χεια­κές μονάδες αλλά και τους προ­ο­ρι­σμούς π.χ. με υψηλές ταχύ­τη­τες Ιντερ­νετ, που απο­τε­λούν πλέον συντε­λε­στή ανά­πτυ­ξης για κάθε περιοχή, καθώς επίσης και την ανά­πτυξη δεξιο­τή­των.

Ενδει­κτικά, σε σχέση με τα αερο­δρό­μια, από την πλευρά του ο Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) έχει θέσει ήδη από τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο τις προ­τά­σεις του-προτεραιότητες για τις ανα­γκαίες ανα­βαθ­μί­σεις, τις επε­κτά­σεις και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των υπο­δο­μών σε οκτώ αερο­δρό­μια της Περι­φέ­ρειας (Αλε­ξαν­δρού­πολη, Αγχί­α­λος, Ηρά­κλειο, Χανιά, Ανδρα­βίδα, Αραξος, Νάξος, Χίος), πέραν των έργων που έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί σε ακόμη δύο, αυτά της Αθήνας και της Πάρου.

Γι’ αυτό και παρά την ανα­σφά­λεια που έχει δημιουρ­γή­σει η υγειο­νο­μική κρίση, παράλ­ληλα «η παν­δη­μία μπορεί να απο­τε­λέ­σει την ευκαι­ρία για τις προ­τε­ραιό­τη­τες που θα πρέπει να τεθούν εφεξής», όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Βασι­λι­κός. «Γνω­ρί­ζουμε ότι για το πρώτο εξάμηνο του 2021 η δρα­στη­ριό­τητα θα είναι σχεδόν μηδε­νική και είναι άγνωστο το πότε ακριβώς θα γίνει η επα­νεκ­κί­νηση, με τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες να σημειώ­νο­νται σε ορει­νούς προ­ο­ρι­σμούς, αστικά ξενο­δο­χεία και προ­ο­ρι­σμούς του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου».

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι στις προ­τά­σεις των ξενο­δό­χων για την επόμενη μέρα περι­λαμ­βά­νο­νται κίνητρα για πρόγραμμα ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης στα ξενο­δο­χεία του ορεινού όγκου που μπορεί να φτάνουν έως και το 80% του κόστους και 60% για ξενο­δο­χεία πόλεως σε αστικά κέντρα ανά την Ελλάδα. Επι­ση­μαί­νε­ται εδώ ότι, πέραν της μείωσης τζίρου κατά 78% πέρυσι μόλις στο 1,83 δισ. ευρώ από 8,36 δισ. το 2019, ο ανεί­σπρα­κτος τζίρος του 2020 και η μείωση προ­κα­τα­βο­λών για τη σεζόν του 2021 φέρνει τους ξενο­δό­χους με μείον 900 εκατ. ευρώ στη ρευ­στό­τητά τους με το «καλη­μέρα» του 2021. Αρκεί να ανα­φερ­θεί ότι αυτή τη στιγμή οι προ­κα­τα­βο­λές του 2021 είναι μόλις στα 124 εκατ. ευρώ από 744 εκατ. που ήταν, όπερ μετα­φρά­ζε­ται σε απώ­λειες 620 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Βασι­λι­κός, σε μία προ­σπά­θεια το ποτήρι να φανεί μισο­γε­μάτο «είναι θετικό ότι η Ελλάδα βρί­σκε­ται στις πρώτες θέσεις των προ­τι­μή­σεων στις ανα­ζη­τή­σεις των Ευρω­παίων και είναι σημα­ντικό η καλή αυτή εικόνα να δια­τη­ρη­θεί και τους επό­με­νους μήνες. Υπάρ­χουν θετικά μηνύ­ματα και κυρίως αναμονή της αγοράς ως προς το άνοιγμα του του­ρι­σμού – από την πλευρά της ζήτησης και των ίδιων των Ευρω­παίων να επα­νεκ­κι­νή­σουν τα ταξίδια.

Η πρω­το­βου­λία της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης με την επι­στολή του Κυριά­κου Μητσο­τάκη για το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού ήταν μία θετική εξέλιξη και έχει επι­τα­χύ­νει τη συζή­τηση στις Βρυ­ξέλ­λες για το πώς θα γίνει αυτό». Σημειω­τέον ότι την πρόταση του Ελληνα πρω­θυ­πουρ­γού στη­ρί­ζουν και οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες μέσω της Διε­θνούς Ενωσης Αερο­με­τα­φο­ρών (ΙΑΤΑ), η οποία εκπρο­σω­πεί 290 αερο­πο­ρι­κές που πραγ­μα­το­ποιούν το 82% της διε­θνούς αερο­πο­ρι­κής κίνησης.

Τα ανοιχτά μέτωπα στις Βρυ­ξέλ­λες

Τα εμβόλια, όπως είναι εύλογο, έχουν κομβικό κομμάτι στην όλη συζή­τηση γύρω από την επα­νεκ­κί­νηση των ταξι­διών στην Ευρώπη. Καταρ­χάς, στις βασικές δράσεις για ένα ενιαίο μέτωπο κατα­πο­λέ­μη­σης της νόσου COVID-19, η Κομι­σιόν ανα­κοί­νωσε την περα­σμένη εβδο­μάδα ότι θα συνερ­γα­στεί με τις εται­ρείες «με σκοπό την αξιο­ποί­ηση του δυνα­μι­κού της Ε.Ε. για την αύξηση της ικα­νό­τη­τας παρα­σκευής εμβο­λίων στο μέγιστο».

Επι­πλέον, η Επι­τροπή καλεί τώρα τα κράτη-μέλη να επι­τα­χύ­νουν τη διε­νέρ­γεια εμβο­λια­σμών σε ολό­κληρη την Ε.Ε. ώστε έως το καλο­καίρι του 2021 να έχουν εμβο­λιά­σει το 70% του συνο­λι­κού ενή­λι­κου πλη­θυ­σμού, ενώ, με βάση τις επί­ση­μες ανα­κοι­νώ­σεις, τις επό­με­νες εβδο­μά­δες θα πρέπει να έχει συμ­φω­νη­θεί μία κοινή προ­σέγ­γιση για τα πιστο­ποι­η­τικά εμβο­λια­σμού, σε πλήρη συμ­μόρ­φωση με τη νομο­θε­σία της Ε.Ε. για την προ­στα­σία των δεδο­μέ­νων που μπορούν να στη­ρί­ξουν τη συνέ­χεια της περί­θαλ­ψης.

Εως το πρώτο δεκα­ή­μερο του Φεβρουα­ρίου, όπως ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρίες, ανα­μέ­νε­ται να έχουν ληφθεί οι απο­φά­σεις στις Βρυ­ξέλ­λες και σε σχέση με τις χρο­νο­θυ­ρί­δες (slots) των αερο­δρο­μίων, ζήτημα που καίει αυτή τη στιγμή τις αερο­πο­ρι­κές στην Ευρώπη για το καλο­καίρι του 2021. Πρό­κει­ται για τον κανο­νι­σμό της Ε.Ε. που αφορά την κατα­νομή του χρόνου χρήσης στους ευρω­παϊ­κούς αερο­λι­μέ­νες, σύμφωνα με τον οποίο οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες πρέπει να χρη­σι­μο­ποιούν του­λά­χι­στον 80% των slots σε μία περίοδο, για να μη χάνουν τα δικαιώ­ματα των χρόνων χρήσης για τον επόμενο χρόνο.

Η Κομι­σιόν παρε­νέβη τον Μάρτιο του 2020 και πάγωσε τον κανο­νι­σμό αυτό (το λεγό­μενο slotwaiver) λόγω κιν­δύ­νου κατάρ­ρευ­σης των εται­ρειών, οι οποίες, σε τήρηση του κανο­νι­σμού της Ε.Ε., κιν­δύ­νευαν να πετούν ακόμη και με άδεια αερο­πλάνα με ό,τι αρνη­τικό αυτό συνε­πά­γε­ται ως προς τον οικο­νο­μικό αλλά και τον περι­βαλ­λο­ντικό αντί­κτυπο. Πρό­σφατα, όμως, η Κομι­σιόν επα­νήλθε με πρόταση για τη στα­διακή επι­στροφή του ευρω­παϊ­κού κανο­νι­σμού χρήσης slots από τον Μάρτιο του 2021 στο 50% για τη φετινή θερινή περίοδο, ενώ οι αερο­πο­ρι­κές προ­τεί­νουν, από την πλευρά τους, να παρα­τα­θεί το πάγωμα του κανο­νι­σμού και για φέτος, ακο­λου­θώ­ντας τις προ­τά­σεις της ΙΑΤΑ και με δεδο­μένη την αβε­βαιό­τητα στην αγορά και την αδυ­να­μία προ­βλε­ψι­μό­τη­τας.

Επι­πλέον, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται από τις εται­ρείες, τίθεται και ζήτημα συμ­βα­τό­τη­τας με τα μέτρα που θα λάβουν οι χώρες εκτός Ε.Ε.: ήδη το Ηνωμένο Βασί­λειο αλλά και η Τουρκία έχουν απο­φα­σί­σει συνέ­χιση της ανα­στο­λής του μέτρου, ακο­λου­θώ­ντας τις προ­τά­σεις της ΙΑΤΑ. Ο μη συγ­χρο­νι­σμός σε αυτό το θέμα μπορεί να οδη­γή­σει σε στρε­βλώ­σεις, αλλά και να ευνο­ή­σει τις εται­ρείες εκτός Ε.Ε. εάν τα μέτρα που υιο­θε­τη­θούν προ­σφέ­ρουν μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία. Σε σχετικό έγγραφό του προς τις Βρυ­ξέλ­λες, μάλιστα, ο κλάδος τονίζει ακριβώς το γεγονός ότι τα δεδο­μένα μετα­βάλ­λο­νται συνεχώς. «Ολες οι αερο­πο­ρι­κές στην Ε.Ε. λει­τουρ­γούν επί του παρό­ντος με υπο­τυ­πώδη προ­γράμ­ματα, ανε­ξάρ­τητα από το αν πρό­κει­ται για μεγα­λύ­τερα ή περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια. Παρά την κυκλο­φο­ρία των εμβο­λίων, η επι­βα­τική κίνηση στην Ευρώπη προ­βλέ­πε­ται, σε αυτή τη φάση, ότι θα επι­στρέ­ψει μόλις στο 50% των επι­πέ­δων του 2019 προς το τέλος του 2021».

Αξίζει να σημειω­θεί ότι, όπως προ­κύ­πτει από την έκθεση της ETC για τα ενδο­ευ­ρω­παϊκά ταξίδια με βάση τη διάθεση των Ευρω­παίων αυτή τη στιγμή (όπως απο­τυ­πώ­νε­ται σε αγορές με μεγάλο όγκο ταξι­διω­τών, όπως η Γερ­μα­νία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, η Γαλλία, η Ολλαν­δία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ελβετία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Αυστρία – όλες από τις πλέον σημα­ντι­κές αγορές εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού και για τη χώρα μας), τώρα και σε σχέση με τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο είναι περισ­σό­τε­ροι οι Ευρω­παίοι που είναι πρό­θυ­μοι να ταξι­δέ­ψουν αερο­πο­ρι­κώς, φτά­νο­ντας το 52% από 49% τον Σεπτέμ­βριο του 2020.

Το θέμα της αερο­πο­ρι­κής δια­σύν­δε­σης είναι κρίσιμο και για τη χώρα μας, ιδιαί­τερα δε από τη στιγμή που 7 στους 10 ταξι­διώ­τες από το εξω­τε­ρικό έρχο­νται με αερο­πλάνο. Στις δράσεις για το ενιαίο μέτωπο κατα­πο­λέ­μη­σης της νόσου COVID-19, η Κομι­σιόν λέει ότι θα πρέπει «να κατα­βλη­θούν περισ­σό­τε­ρες προ­σπά­θειες για τη στήριξη των συστη­μά­των υγείας και την αντι­με­τώ­πιση της κόπωσης λόγω της COVID-19 τους επό­με­νους μήνες, μεταξύ άλλων με την επι­τά­χυνση του εμβο­λια­σμού συνο­λικά και την παροχή βοή­θειας στους εταί­ρους μας στα Δυτικά Βαλ­κά­νια, στις νότιες και ανα­το­λι­κές γει­το­νι­κές χώρες, αγορές από τις οποίες η Ελλάδα δέχεται και τον βασικό όγκο από τον οδικό της του­ρι­σμό. Αλλωστε, οι εγχώ­ριοι του­ρι­στι­κοί φορείς δεν κρύβουν και τον προ­βλη­μα­τι­σμό τους για το καθε­στώς που θα ισχύσει για τρίτες χώρες, όπως είναι για παρά­δειγμα οι ΗΠΑ ή η Ρωσία, απ’ όπου η Ελλάδα αντλεί σημα­ντι­κές του­ρι­στι­κές ροές.

Τι ανη­συ­χεί περισ­σό­τερο τους Ευρω­παί­ους στα ταξίδια σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες;

• Να αντι­με­τω­πίσω μέτρα καρα­ντί­νας
  στο ταξίδι μου: 14,6%
• Να αρρω­στήσω στον προ­ο­ρι­σμό
  που θα επι­σκε­φθώ: 14,3%
• Να αυξη­θούν τα κρού­σματα COVID-19
  στον προ­ο­ρι­σμό που θα επι­σκε­φθώ: 14%
• Να αρρω­στήσω κατά τη διάρ­κεια
  της μετα­κί­νη­σης: 10,3%
• Να αλλά­ξουν οι περιο­ρι­σμοί από και προς τη χώρα μου κατά τη διάρ­κεια του ταξι­διού μου: 9,1%
• Να είναι λιγό­τε­ρες οι επι­λο­γές ψυχα­γω­γίας στον προ­ο­ρι­σμό (κλειστά εστια­τό­ρια, μπαρ κ.λπ.): 8,1%
• Να μην είναι τόσο ευέ­λι­κτες οι πολι­τι­κές κρα­τή­σεων/ ακυ­ρώ­σεων: 7,1%
• Να μην είναι επαρκή τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα στη μετα­κί­νηση και τη διαμονή: 6,1%

Πηγή: newmoney.gr