Αυτή είναι η νέα αγορά εργασίας και οι απαιτήσεις της επόμενης επταετίας

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Ποιος δε γνω­ρί­ζει το παι­χνίδι: «Θάρρος ή αλήθεια;». Σε αυτό ο παίκτης ή η παί­κτρια καλεί­ται· είτε να υπο­βλη­θεί σε μια προ­σω­πική ερώτηση την οποία θα απα­ντή­σει με απόλυτη ειλι­κρί­νεια, ή αν επι­λέ­ξει το θάρρος, τότε να απο­δε­χτεί να φέρει σε πέρας μια δύσκολη δράση που θα του ορίσουν. Η σύγ­χρονη αγορά εργα­σίας, όπως αυτή θα χαράξει την 1η Ιανουα­ρίου 2021, θα έχει ως πρότυπο αυτό, το φαι­νο­με­νικά απλό παι­χνίδι και η μόνη σωστή απά­ντηση του υπο­ψη­φίου για τη θέση εργα­σίας θα είναι: «επιλέγω και θάρρος και αλήθεια». Η ανατολή του νέου έτους θα σημάνει για τον νεα­ρό­κο­σμο την ταυ­τό­χρονη εκκί­νηση μιας δια­δι­κα­σίας επα­να­προσ­διο­ρι­σμού των απαι­τή­σεων της αγοράς εργα­σίας η οποία στα επόμενα επτά χρόνια θα πλά­θε­ται και θα μετε­ξε­λίσ­σε­ται διαρκώς ώστε να λάβει το χαρα­κτήρα μιας… επα­νά­στα­σης δεξιο­τή­των.

Τα απο­κα­λυ­πτή­ρια της νέας εποχής έγιναν μόλις πριν λίγες ημέρες, στο «4ο EU Jobs & Mobility Roadshow», που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε δια­δι­κτυακά με τη συνερ­γα­σία 15 Κέντρων του ελλη­νι­κού δικτύου Europe Direct. Στη διάρ­κεια της πολύ­ω­ρης τηλε­συ­νά­ντη­σης οι ειδικοί στη σύγ­χρονη αγορά εργα­σίας παρου­σί­α­σαν όλα όσα θα ήθελε να γνω­ρί­ζει ένας νέος ή μια νέα που τώρα σχε­διά­ζει την επαγ­γελ­μα­τική του στα­διο­δρο­μία.

«Οι συμ­με­τέ­χο­ντες ήταν όλοι τους εκπρό­σω­ποι εθνικών και ευρω­παϊ­κών φορέων και δικτύων για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, την κινη­τι­κό­τητα και τις ψηφια­κές δεξιό­τη­τες», δήλωσε προς τη «δημο­κρα­τική» η κα. Φιλία Παπα­σάββα, υπεύ­θυνη του Europe Direct Δωδε­κα­νή­σου της ΑΝΔΩ. «Απαι­τή­θηκε από το δίκτυό μας πολύ­μηνη προ­ε­τοι­μα­σία ώστε να για πρώτη φορά δια­δι­κτυακά να γίνει μια τόσο ευρεία διορ­γά­νωση για όλες τις και­νούρ­γιες τάσεις της αγοράς εργα­σίας, αυτές δηλαδή που θα απο­τε­λούν το περιε­χό­μενο της “Ψηφια­κής Ευρώπης” και των προ­γραμ­μά­των χρη­μα­το­δό­τη­σης 2021 – 2027».

Οι σύγ­χρο­νες

δεξιό­τη­τες – soft skills

Στο νέο εργα­σιακό περι­βάλ­λον οι τίτλοι σπουδών απο­τε­λούν μόνο το συμπλή­ρωμα μιας ολό­κλη­ρης παλέτας απαι­τή­σεων που προ­βάλ­λουν οι επι­χει­ρή­σεις. Η πιο σημα­ντική ικα­νό­τητα, στην οποία στά­θη­καν οι περισ­σό­τε­ροι ομι­λη­τές είναι: Η προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα.

Η ικα­νό­τητα του προ­σώ­που να προ­σαρ­μό­ζε­ται και να επιλύει τα προ­βλή­ματα που προ­κύ­πτουν από τις διαρ­κείς μετα­βο­λές του επι­χει­ρη­μα­τι­κού τοπίου είναι πια το μεγάλο ζητού­μενο. Αυτό σημαί­νει ότι ο υπο­ψή­φιος για μια θέση εργα­σίας έχει χτι­σμένη μια ολο­κλη­ρω­μένη προ­σω­πι­κό­τητα, έχει αυτο­πε­ποί­θηση, επι­κοι­νω­νια­κές ικα­νό­τη­τες, πείσμα και κυρίως όραμα. Τα ιδιαί­τερα αυτά χαρα­κτη­ρι­στικά γνω­ρί­σματα των προ­σώ­πων, ή αλλιώς ‘soft skills’, τείνουν στην ευρω­παϊκή αγορά εργα­σίας να απο­κτή­σουν αξία μεγα­λύ­τερη ακόμα κι από αυτή που προσ­δί­δει ένας τίτλος σπουδών.

Από τις ειση­γή­σεις που ακού­στη­καν στο ‘Roadshow’ γεν­νή­θηκε ένας και­νού­ριος όρος που συμπυ­κνώ­νε­ται στη φράση: «Αει­φο­ρία της ικα­νό­τη­τας». Σε αυτήν συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται τόσο οι βασικές ικα­νό­τη­τες της κρι­τι­κής σκέψης, της συνερ­γα­σίας, της ενσυ­ναί­σθη­σης, αλλά και η ανάγκη της διαρ­κούς και δια βίου μάθησης. Κατα­λύ­της όλων, είναι οι ψηφια­κές δεξιό­τη­τες, που πια είναι απαι­τη­τές σε κάθε θέση εργα­σίας.

Η καθη­γή­τρια του πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου Γεωργία Λια­ρά­κου, ο σύμ­βου­λος στα­διο­δρο­μίας Δημή­τρης Γαϊ­τά­νης, ο σύμ­βου­λος προ­σω­πι­κής ανά­πτυ­ξης Θεράπων Φάκας, ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Εται­ρειών Και­νο­τό­μων Εφαρ­μο­γών Ελλάδας Παντε­λής Αγγε­λί­δης, το μέλος της διοί­κη­σης των ‘H Hotels’ Ανδριάνα Χατζη­λα­ζά­ρου στά­θη­καν ιδιαί­τερα στο πόσο σπου­δαίο ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει για έναν υπο­ψή­φιο η προ­σω­πι­κό­τητα και η θέληση για συνεχή μάθηση.

Μάλιστα, ο επι­κε­φα­λής του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου για την Ανά­πτυξη και την Επαγ­γελ­μα­τική Κατάρ­τιση Λουκάς Ζαχεί­λας στάθηκε ιδιαί­τερα στα νέα δεδο­μένα που εισάγει για την αγορά εργα­σίας η τεχνητή νοη­μο­σύνη. Πρό­κει­ται για μια εντελώς νέα πρό­κληση, η οποία μάλιστα θα συνυ­πάρ­χει με την τάση να συγκε­ντρώ­νο­νται όλο και λιγό­τε­ροι άνθρω­ποι στο χώρο εργα­σίας. Η παν­δη­μία φαί­νε­ται πως έδωσε την τελική ώθηση για να ανοίξει πλήρως η πόρτα της διά­δρα­σης μέσω των δικτύων, γεγονός που θα ανα­μορ­φώ­σει πλήρως την αγορά εργα­σίας.

Εκεί βρί­σκο­νται

οι θέσεις εργα­σίας

Θυμάστε το όνειρο που ο κάθε γονέας προ­σπα­θούσε να εμφυ­σή­σει στο παιδί του; «Να πας να σπου­δά­σεις και να επι­στρέ­ψεις στο νησί να βρεις μια δουλειά, να σου κάνουμε κι ένα σπίτι να παντρευ­τείς για να κάνεις οικο­γέ­νεια, να δω κι εγώ εγγόνια». Η σύγ­χρονη αγορά εργα­σίας δεν έχει τόπο. Οι θέσεις εργα­σίας βρί­σκο­νται σε ολό­κληρη την Ευρώπη και εκεί θα δου­λεύ­ουν οι μαθητές που τώρα βρί­σκο­νται στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια / τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση ή εκκι­νούν τα πρώτα βήματά τους για την απα­σχό­ληση. Στην νέα εποχή που ανα­τέλ­λει, δεν έχει σημασία από ποιο τόπο της Ε.Ε. ξεκινά το παιδί, αλλά το πού θέλει να φτάσει. Η ικα­νό­τητα της ‘κινητικότητας’ ανάμεσα κράτη – μέλη απο­τε­λεί ένα σπου­δαίο εφόδιο. Επειδή αυτού του είδους η ‘κινητικότητα’ δεν διδά­σκε­ται, αλλά απο­τε­λεί βιω­μα­τική εμπει­ρία, υπάρχει το κατάλ­ληλο εργα­λείο που δια­τί­θε­ται εντελώς δωρεάν για όλες τις νέες και τους νέους:

Το «Erasmus» έχει ήδη συμπλη­ρώ­σει 33 χρόνια από την ημέρα θεσμο­θέ­τη­σής του ως πρό­γραμμα ανταλ­λα­γής φοι­τη­τών. Στο πέρασμα των δεκα­ε­τιών το Erasmus έχει εμπλου­τι­στεί με εκα­το­ντά­δες παρα­κλά­δια, δυνα­τό­τη­τες ταξι­διών μέσα στην Ευρώπη, με στοι­χεία που αφορούν την κατάρ­τιση, την από­κτηση εργα­σια­κής εμπει­ρίας, την κατα­νό­ηση της κουλ­τού­ρας των λαών. Σε όλα αυτά επί­κε­ντρο είναι οι νέοι και οι νέες.

Στο 4ο EU Jobs & Mobility Roadshow αρκετοί ομι­λη­τές στά­θη­καν στα οφέλη του Erasmus. Οι Κων­στα­ντί­νος Στερ­γίου, Εμμα­νου­έλα Παρά­βα­λου, Ανα­στα­σία Φιλίνη, Κων­στα­ντίνα Άις, Μαρία Ξαρ­χου­λά­κου, Αρτέμης Σαϊ­τά­κης στά­θη­καν στις πολύ­πλευ­ρες δυνα­τό­τη­τες που παρέχει το σπου­δαίο αυτό πρό­γραμμα. «Η εμπει­ρία της κινη­τι­κό­τη­τας, η καλ­λιέρ­γεια κοι­νω­νι­κών δεξιο­τή­των, η από­κτηση ψηφια­κών δεξιο­τή­των μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν κατα­λυ­τικά στον περιο­ρι­σμό της ανερ­γίας, ακόμα και των πιο δύσκο­λων περιο­χών». Σημειώ­νε­ται ότι και οι επι­χει­ρή­σεις μπορούν εύκολα να επω­φε­λη­θούν μέσα από το πρό­γραμμα Erasmus υιο­θε­τώ­ντας για ένα μικρό χρονικό διά­στημα (μερικών μηνών) φοι­τη­τές από άλλες περιο­χές της Ευρώπης.

Δεν είσαι πια ό,τι δηλώ­σεις

Η Ευρώπη μετε­ξε­λίσ­σε­ται σε μια ενιαία αγορά εργα­σίας. Εντός αυτής, όπως εξήγησε η συντο­νί­στρια του Εθνικού Κέντρου Europass Σταυ­ρούλα Δουλάμη «ισχύει ένα ενιαίο πλαίσιο που υπο­στη­ρί­ζει τη δια­φά­νεια των προ­σό­ντων και των δεξιο­τή­των».

Στην πράξη, όλοι οι υπο­ψή­φιοι για την ευρω­παϊκή αγορά εργα­σίας απο­κτούν εργα­σιακή ταυ­τό­τητα όπου περι­γρά­φο­νται οι ικα­νό­τη­τές τους. Τίτλοι σπουδών, σεμι­νά­ρια, εργα­σιακή εμπει­ρία, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και παρα­γω­γι­κό­τητα εμπλου­τί­ζουν το Europass το οποίο σήμερα δια­τί­θε­ται σε ολό­κληρη την Ευρώπη και σε όλες τις γλώσσες των μελών της. Η σύγ­χρονη εργα­σιακή εποχή είναι υπερ­το­πική, γεμάτη προ­κλή­σεις, διαρκώς εξε­λισ­σό­μενη και σε ορι­σμέ­νες της παρα­μέ­τρους μοιάζει κάπως με τις δυστο­πι­κές κοι­νω­νίες του Όργουελ και της Άτγουντ.

Η αίσθηση αυτή μπορεί να γίνει ακόμα πιο έντονη αν ληφθεί υπ’ όψιν η εισή­γηση Λεωνίδα Σκερ­λε­τό­που­λου, συνι­δρυτή του Ελλη­νι­κού Κέντρου Κοι­νω­νι­κής Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και Και­νο­το­μίας «The Nest» , κατά την οποία ένας αλγό­ριθ­μος στο δια­δί­κτυο μπορεί να γνω­ρί­ζει εσένα καλύ­τερα και από τον ή την σύντροφό σου, γι’ αυτό μεταξύ των νέων επαγ­γελ­μά­των που ανα­δύ­ο­νται είναι η «τεχνο­αν­θρω­πο­λο­γία».

Οι εκδη­λώ­σεις επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού του δικτύου Europe Direct, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Δωδε­κα­νή­σου θα συνε­χι­στούν και στο νέο έτος.