Πόσο θα κοστίσει το χριστουγεννιάτικο τραπέζι – Πού υπάρχουν μειώσεις, πού αυξήσεις

Δια­φο­ρε­τικά θα είναι φέτος τα Χρι­στού­γεννα καθώς και το τραπέζι, το οποίο ανα­μέ­νε­ται να έχει περιο­ρι­σμένο αριθμό ατόμων, με τους κατα­να­λω­τές μέχρι στιγμής να εμφα­νί­ζο­νται επι­φυ­λα­κτι­κοί στα ψώνια τους και την αγορά να λει­τουρ­γεί σε συν­θή­κες lockdown.

Σύμφωνα με έρευνα τιμών του Ινστι­τού­του Έρευνας Λια­νε­μπο­ρίου Κατα­να­λω­τι­κών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), οι τιμές των προ­ϊ­ό­ντων του τυπικού χρι­στου­γεν­νιά­τι­κου τρα­πε­ζιού στα μεγάλα σούπερ μάρκετ το 2020 είναι αμε­τά­βλη­τες κατά μέσο όρο σε σχέση με το 2019, ενώ βρί­σκο­νται στα ίδια επίπεδα με το 2014.

Η έρευνα βασί­ζε­ται πρώτον σε τιμο­λη­ψίες από κατα­στή­ματα μεγάλων σου­περ­μάρ­κετ που πραγ­μα­το­ποιούν ερευ­νη­τές του ΙΕΛΚΑ (14-15/12) και σε συνε­ντεύ­ξεις με στελέχη της αγοράς για την εκτίμηση-πρόβλεψη τους για τις τιμές την εβδο­μάδα ως τα Χρι­στού­γεννα (κάτι τέτοιο είναι απα­ραί­τητο καθώς σε συγκε­κρι­μένα φρέσκα προ­ϊ­ό­ντα οι τιμές δια­φο­ρο­ποιού­νται συνεχώς).

Η έρευνα αφορά 22 τυπικές κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων που περι­λαμ­βά­νο­νται στο Χρι­στου­γεν­νιά­τικο τραπέζι (π.χ. κου­ρα­μπιέ­δες, μελο­μα­κά­ρονα, βασι­λό­πιτα, γαλο­πούλα, αρνί, κάστανα, αυγά, πατάτες, κ.α.).

Χρι­στου­γεν­νιά­τικο τραπέζι με lockdown

Τα απο­τε­λέ­σματα δεί­χνουν ότι:

Οι τιμές των προ­ϊ­ό­ντων του τυπικού Χρι­στου­γεν­νιά­τι­κου τρα­πε­ζιού στα μεγάλα σου­περ­μάρ­κετ το 2020 είναι αμε­τά­βλη­τες κατά μέσο όρο σε σχέση με το 2019, ενώ βρί­σκο­νται στα ίδια επίπεδα με το 2014. 

Όπως συνη­θί­ζε­ται τα τελευ­ταία χρόνια υπάρ­χουν σημα­ντι­κές ευκαι­ρίες να εκμε­ταλ­λευ­τεί τις προ­σφο­ρές των μεγάλων αλυ­σί­δων σου­περ­μάρ­κετ δίνο­ντας στον κατα­να­λωτή τη δυνα­τό­τητα να επι­λέ­ξει και εξοι­κο­νο­μή­σει μεσο­σταθ­μικά περίπου 12% της αξίας των αγορών του, ενώ με έξυπνες αγορές η εξοι­κο­νό­μηση μπορεί να φτάσει και το 24% της αξίας του καλα­θιού.

Το μεγάλο εύρος τιμών που κατα­γρά­φε­ται οφεί­λε­ται στην αύξηση της έντασης του αντα­γω­νι­σμού κάθε έτος και ειδικά την τελευ­ταία 5ετία ανάμεσα στις επι­χει­ρή­σεις του κλάδου και στην προ­σαρ­μογή των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου (προ­μη­θευ­τές και λια­νέ­μπο­ροι) στην ανάγκη των κατα­να­λω­τών για μειω­μέ­νες τιμές και value for money. 

Από τις 22 υπο­κα­τη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων που εξε­τά­ζο­νται (πίνακας 1) στις 10 οι τιμές παρου­σιά­ζουν μείωση, σε 9 παρου­σιά­ζουν αύξηση και 3 είναι αμε­τά­βλη­τες.

Οι τιμές των ειδών κρε­ο­πω­λείου και ορι­σμέ­νων ειδών οπω­ρο­πω­λείου – οι οποίες ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θούν ανάλογα με τις συν­θή­κες της αγοράς τις επό­με­νες εβδο­μά­δες – εκτι­μά­ται ότι επη­ρε­ά­ζο­νται σε ένα περιο­ρι­σμένο βαθμό από τη μειω­μένη ζήτηση λόγω της παν­δη­μίας, τη μη λει­τουρ­γίας της εστί­α­σης και τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις στις τιμές στα εισα­γό­μενα είδη. Τονί­ζε­ται ότι οι συγκε­κρι­μέ­νες τιμές στα είδη κρέατος είναι ακόμα υπό δια­μόρ­φωση και ανάλογα με τη ζήτηση μπορεί να παρου­σιά­σουν δια­φο­ρε­τική εξέλιξη μετά τις 18 Δεκεμ­βρίου. Τα συγκε­κρι­μένα είδη επη­ρε­ά­ζο­νται και από τις προ­βλέ­ψεις για μειω­μένη ζήτηση λόγω του μικρό­τε­ρου ανα­με­νό­με­νου μεγέ­θους των εορ­τα­στι­κών συνα­θροί­σεων.

Η μεγα­λύ­τερη μείωση κατα­γρά­φε­ται στην πατάτα κατά 21%, με την τιμή κιλού να μειώ­νε­ται από 0,72€ σε 0,57€, κάτι που απο­δί­δε­ται σε διόρ­θωση της περυ­σι­νής αυξη­μέ­νης τιμής (κατά 22%). Αντί­θετα τη μεγα­λύ­τερη αύξηση κατα­γρά­φουν τα ανα­ψυ­κτικά κατά 10%.

Σε σχέση με το εύρος τιμών στο οποίο έχει πρό­σβαση ο κατα­να­λω­τής, η μέση δια­κύ­μανση των τιμών των προ­ϊ­ό­ντων παρα­μέ­νει αυξη­μένη και υπο­λο­γί­ζε­ται περίπου στο 35-38% της αξίας τους. Αυτή η τάση είναι και απο­τέ­λε­σμα των έντονων προ­σφο­ρών και προ­ω­θη­τι­κών εκπτω­τι­κών ενερ­γειών των μεγάλων αλυ­σί­δων σου­περ­μάρ­κετ και των προ­μη­θευ­τι­κών εται­ρειών, οι οποίες πλέον παίρ­νουν διά­φο­ρες μορφές. Συνο­λικά εκτι­μά­ται ότι τα φετινά Χρι­στού­γεννα πάνω από 1 στα 2 προ­ϊ­ό­ντα που θα αγο­ρα­στεί θα σχε­τί­ζε­ται με κάποια προ­ω­θη­τική ενέρ­γεια.

Συγκε­κρι­μένα:

• Εκπτώ­σεις σε συγκε­κρι­μένα προ­ϊ­ό­ντα
• Εκπτώ­σεις σε συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες
• Προ­σφορά επι­πλέον προ­ϊ­ό­ντος (π.χ. 2+1 δώρο)
• Εκπτω­τικά κου­πό­νια
• Δωρο­ε­πι­τα­γές για επό­με­νες αγορές
• Επι­στροφή χρη­μά­των με τη χρήση πιστω­τι­κών καρτών

Το δείγμα προ­ϊ­ό­ντων που εξε­τά­ζο­νται στο πλαίσιο της μελέτης ανα­νε­ώ­θη­καν το 2014-2015 και περι­λαμ­βά­νουν: Γαλο­πούλα Νωπή (κιλό), Γαλο­πούλα Κατε­ψυγ­μένη (κιλό), Χοιρινό χωρίς κόκκαλο (κιλό), Αρνί (κιλό), Μελο­μα­κά­ρονα (κιλό), Κου­ρα­μπιέ­δες (κιλό), Βασι­λό­πιτα (κιλό), Βούτυρο (500 γρ.), Αυγά L (6 τμχ), Πατάτες (5 κιλά), Τομάτες (κιλό), Μαρούλι (1 τμχ), Αλεύρι για όλες τις χρήσεις (κιλό), Ρύζι καρο­λίνα (500 γρ.), Φέτα βαρέλι (κιλό), Καρύδια (500 γρ.), Κάστανα (500 γρ.), Ζάχαρη άχνη (κιλό), Φύλλο κρού­στας (500 γρ.), Κρασί Μοσχο­φί­λερο Λευκό (750 ML), Γάλα νωπό πλήρες (1 λίτρο), Ανα­ψυ­κτικό τύπου Cola (1,5 λίτρο).