Τουρκία: Αποκαθίστανται οι εκκλησίες στο ελληνικό χωριό-φάντασμα Λεβίσι

Οι δύο με­γά­λες ερει­πω­μέ­νες εκ­κλη­σί­ες του χω­ριού-φά­ντα­σμα Λι­βί­σι (Kayaköy) στη νο­τιο­α­να­το­λι­κή Τουρ­κία, απέ­να­ντι ακρι­βώς από την Ρόδο, θ’ απο­κα­τα­στα­θούν 98 χρό­νια μετά την εγκα­τά­λει­ψη και την προ­σφυ­γιά των Ελ­λή­νων κα­τοί­κων του.

Το χωρίο κτί­στη­κε στα ερεί­πια της αρ­χαί­ας πόλης Καρ­μυ­λησ­σού το 1700. Η πε­ριο­χή άλ­λα­ξε δη­μο­γρα­φι­κά μετά το σει­σμό που ισο­πέ­δω­σε την κο­ντι­νή Φε­τί­γιε, γνω­στή και ως Μάκρη, το 1856 και τη με­γά­λη πυρ­κα­γιά του 1885.

Ήταν κτι­σμέ­νο αμ­φι­θε­α­τρι­κά και ο πλη­θυ­σμός του αριθ­μού­σε -στις αρχές του 20ου αιώνα- πε­ρί­που 2.000 κα­τοί­κους, στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­ψη­φία Έλ­λη­νες. Είχε τρεις συ­νοι­κί­ες-ενο­ρί­ες, νο­σο­κο­μείο, σχο­λείο και βι­βλιο­θή­κη.

Τα προ­βλή­μα­τα για τους Έλ­λη­νες άρ­χι­σαν το 1914, όταν οι Τούρ­κοι άρ­χι­σαν τους διωγ­μούς.

Τις επό­με­νες χρο­νιές, πολ­λές οι­κο­γέ­νειες εκτο­πί­στη­καν στα Ανα­το­λι­κά και δεν γύ­ρι­σαν ποτέ. Το 1919 ήταν μια δύ­σκο­λη χρο­νιά για τους Έλ­λη­νες της πε­ριο­χής, καθώς εξο­ρί­στη­καν όλοι οι άντρες ηλι­κί­ας από 13 έως 70 ετών. Κά­ποιοι από τους ενα­πο­μεί­να­να­τες κα­τοί­κους άρ­χι­σαν να εγκα­τα­λεί­πουν τον τόπο τους ενώ οι τε­λευ­ταί­οι έφυ­γαν μετά την Μι­κρα­σια­τι­κή κα­τα­στρο­φή με την ανταλ­λα­γή πλη­θυ­σμών ανά­με­σα σ΄ Ελ­λά­δα και Τουρ­κία (1923).

Έτσι το Λε­βίσ­σι εγκα­τα­λεί­φθη­κε από τους Έλ­λη­νες κα­τοί­κους του, που εγκα­τα­στά­θη­καν κυ­ρί­ως στην πε­ριο­χή της ση­με­ρι­νής Νέας Μά­κρης στην Ατ­τι­κή, και δεν ξα­να­κα­τοι­κή­θη­κε από τότε, με απο­τέ­λε­σμα ν’ απο­κα­λεί­ται «χωριό-φά­ντα­σμα».

Σή­με­ρα το Λε­βί­σι απο­τε­λεί του­ρι­στι­κό αξιο­θέ­α­το, που προ­σελ­κύ­ει χι­λιά­δες επι­σκέ­πτες από την Τουρ­κία και το εξω­τε­ρι­κό.

Σύμ­φω­να με δη­μο­σί­ευ­μα της τουρ­κι­κής εφη­με­ρί­δας Daily Sabah, η Διεύ­θυν­ση Πο­λι­τι­σμού και Του­ρι­σμού του δήμου Μού­γλας, στα διοι­κη­τι­κά όρια του οποί­ου βρί­σκε­ται το Λε­βί­σι, θα απο­κα­τα­στή­σει το επό­με­νο διά­στη­μα τις επι­βλη­τι­κές εκ­κλη­σί­ες του ερει­πω­μέ­νου χω­ριού, προ­κει­μέ­νου να δια­σω­θούν και ν΄ απο­τε­λέ­σουν πόλο έλξης επι­σκε­πτών.

Μι­λώ­ντας στην εφη­με­ρί­δα ο Διευ­θυ­ντής Πο­λι­τι­σμού και Του­ρι­σμού της Μού­γλας Ζε­κε­ρίν­για Μπιν­γκόλ, πα­ρου­σί­α­σε το πλάνο απο­κα­τά­στα­σης των δύο εκ­κλη­σί­ων, το­νί­ζο­ντας πως στό­χος είναι να συ­ντη­ρη­θεί και ν’ απο­κα­τα­στα­θεί με­γά­λο μέρος του χω­ριού, που έως σή­με­ρα λει­τουρ­γεί ως σκη­νι­κό σε δια­φη­μι­στι­κά σποτ αλλά και ται­νί­ες. Όπως δή­λω­σε ο Μπιν­γκόλ, το 2019 επι­σκέ­φθη­καν το Λε­βί­σι 99.000 του­ρί­στες. Ο αριθ­μός αυτός μειώ­θη­κε στα 2/3 το 2020 λόγω παν­δη­μί­ας.

Το Λε­βίσ­σι υπο­τί­θε­ται ότι είναι το χωριό που ενέ­πνευ­σε το «Eskibahçe», το φα­ντα­στι­κό χωριό που επέ­λε­ξε ο Λουί ντε Μπερ­νιέ (Louis de Bernières) για το μυ­θι­στό­ρη­μά του «Που­λιά χωρίς Φτερά» του 2004.

Το 2015 στο χωριό είχαν γυ­ρι­στεί σκη­νές από την ται­νία «Τhe Water Diviner», σκη­νο­θε­τι­κό ντε­μπού­το του Ράσελ Κρόου, η οποία πα­ρου­σί­α­ζε τους Τούρ­κους ως «πα­τριώ­τες» που υπε­ρα­σπί­ζο­νταν την πα­τρί­δα τους κατά τον Α΄Π.Π., προ­κα­λώ­ντας την ορ­γι­σμέ­νη αντί­δρα­ση Ελ­λή­νων και Αρ­με­νί­ων.

Πηγή: protothema.gr