Η Μέση Ανατολή δεν λύγισε τον ελληνικό τουρισμό – Ποια εξέλιξη μπορεί να ρίξει την τουριστική ζήτηση έως 5,5 μονάδες

Αν­θε­κτι­κός απέ­να­ντι στη γε­ω­πο­λι­τι­κή και ενερ­γεια­κή κρίση εμ­φα­νί­ζε­ται ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός, με τις ξε­νο­δο­χεια­κές πω­λή­σεις να εκτι­μά­ται ότι θα αυ­ξη­θούν κατά 3% το 2026. Ωστό­σο, νέα έρευ­να της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας προει­δο­ποιεί ότι μια πα­ρα­τε­τα­μέ­νη άνο­δος της τιμής του πε­τρε­λαί­ου μπο­ρεί να πλή­ξει τη ζή­τη­ση έως και κατά 5,5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις αε­ρο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις σε «Αχίλ­λειο πτέρ­να» του κλά­δου.

Θε­τι­κό πα­ρα­μέ­νει το κλίμα στα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία, παρά την κρίση στη Μέση Ανα­το­λή, την εκτί­να­ξη του κό­στους των καυ­σί­μων και την πίεση στις αε­ρο­με­τα­φο­ρές. Σύμ­φω­να με νέα Έρευ­να της ΕΤΕ, το 80% των επι­χει­ρή­σε­ων δέ­χθη­κε αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό κό­στος και σχε­δόν μία στις δύο είδε επι­πτώ­σεις στη ζή­τη­ση και στις επεν­δύ­σεις, χωρίς όμως να ανα­τρέ­πε­ται η ανο­δι­κή πο­ρεία του του­ρι­σμού.

Η ετή­σια Έρευ­να Συ­γκυ­ρί­ας της ΕΤΕ σε ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία, που διε­ξή­χθη στην κο­ρύ­φω­ση της κρί­σης, την πε­ρί­ο­δο Απρι­λί­ου-Μαΐου έδει­ξε ότι ακόμη και στο ση­μείο μέ­γι­στης αβε­βαιό­τη­τας, οι προσ­δο­κί­ες του κλά­δου πα­ρέ­μει­ναν θε­τι­κές, πα­ρα­πέ­μπο­ντας σε αύ­ξη­ση πω­λή­σε­ων της τάξης του 3% το 2026 (ένα­ντι 4,5% το 2025), ενώ και οι πτή­σεις προς τα ελ­λη­νι­κά αε­ρο­δρό­μια για την πε­ρί­ο­δο Μαΐου-Αυ­γού­στου κι­νού­νται ανο­δι­κά κατά 3,6%, ένα­ντι 1,6% στην Ευ­ρώ­πη.

Ωστό­σο, στη νέα έρευ­να “Τά­σεις του Επι­χει­ρείν: Του­ρι­σμός (1ο εξά­μη­νο 2026)” η ΕΤΕ προει­δο­ποιεί ότι μια πα­ρα­τε­τα­μέ­νη ενερ­γεια­κή κρίση θα μπο­ρού­σε να αφαι­ρέ­σει έως και 5,5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από την του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση, ανα­δει­κνύ­ο­ντας την αε­ρο­πο­ρι­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα στην πιο ευά­λω­τη πλευ­ρά του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού μο­ντέ­λου.

Η θε­τι­κή ει­κό­να δεν ση­μαί­νει ότι ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός έμει­νε ανε­πη­ρέ­α­στος από τη γε­ω­πο­λι­τι­κή και ενερ­γεια­κή δια­τα­ρα­χή. Η άνο­δος των τιμών του πε­τρε­λαί­ου, που κο­ρυ­φώ­θη­κε τον Απρί­λιο στα 120 δο­λά­ρια ανά βα­ρέ­λι, αύ­ξη­σε το κό­στος των αε­ρο­με­τα­φο­ρών, με τις τιμές καυ­σί­μων να δι­πλα­σιά­ζο­νται, ενώ ενί­σχυ­σε και τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις στην Ευ­ρώ­πη, πε­ριο­ρί­ζο­ντας το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα στις βα­σι­κές αγο­ρές προ­έ­λευ­σης.

Η έρευ­να της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας επι­βε­βαιώ­νει ότι οι ελ­λη­νι­κές ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις είχαν εντο­νό­τε­ρη έκ­θε­ση στις επι­πτώ­σεις της κρί­σης σε σχέση με τον υπό­λοι­πο επι­χει­ρη­μα­τι­κό τομέα: 80% δή­λω­σε πίεση κό­στους και σχε­δόν το ½ ανα­γνώ­ρι­σε επι­πτώ­σεις στη ζή­τη­ση και στον επεν­δυ­τι­κό σχε­δια­σμό, ένα­ντι 70% και 30% αντί­στοι­χα στο σύ­νο­λο των ΜμΕ.

Το γε­γο­νός ότι η κρίση δεν με­τα­τρά­πη­κε τε­λι­κά σε σο­βα­ρή δια­τα­ρα­χή οφεί­λε­ται, σε με­γά­λο βαθμό, στο ότι ορι­σμέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του ελ­λη­νι­κού μο­ντέ­λου λει­τούρ­γη­σαν στη συ­γκε­κρι­μέ­νη συ­γκυ­ρία υπο­στη­ρι­κτι­κά. Η υψηλή εξάρ­τη­ση από ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές (πε­ρί­που 90% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων εξω­τε­ρι­κού, ένα­ντι πε­ρί­που 80% στη Με­σό­γειο) και η έμ­φα­ση στο προ­ϊ­όν «ήλιος-θά­λασ­σα» ενί­σχυ­σαν τη ζή­τη­ση, καθώς οι Ευ­ρω­παί­οι του­ρί­στες εμ­φά­νι­σαν αυ­ξη­μέ­νη διά­θε­ση για θε­ρι­νά τα­ξί­δια ανα­ψυ­χής σε με­σο­γεια­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Κρι­σι­μό­τε­ρη, όμως, ήταν η τρίτη δο­μι­κή πα­ρά­με­τρος: η αε­ρο­πο­ρι­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα. Λόγω της χα­μη­λής εγ­χώ­ριας βάσης και της γε­ω­γρα­φι­κής από­στα­σης από τις βα­σι­κές αγο­ρές, μία πα­ρα­τε­τα­μέ­νη δια­τα­ρα­χή στις αε­ρο­πο­ρι­κές με­τα­φο­ρές θα μπο­ρού­σε να πλή­ξει δυ­σα­νά­λο­γα τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Τε­λι­κά, ο κίν­δυ­νος αυτός δεν ενερ­γο­ποι­ή­θη­κε: οι αρ­χι­κοί φόβοι για ελ­λεί­ψεις καυ­σί­μων δεν επι­βε­βαιώ­θη­καν, ενώ η εκτό­ξευ­ση των τιμών ήταν σύ­ντο­μη και ση­μειώ­θη­κε σε πε­ρί­ο­δο που επέ­τρε­ψε στις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες να απορ­ρο­φή­σουν μέρος της πί­ε­σης μέσω στρα­τη­γι­κών αντι­στάθ­μι­σης κό­στους.

Τα δύο σε­νά­ρια

Το δί­δαγ­μα της τρέ­χου­σας συ­γκυ­ρί­ας είναι ότι, σε ένα πε­ρι­βάλ­λον συ­χνό­τε­ρων γε­ω­πο­λι­τι­κών και ενερ­γεια­κών ανα­τα­ρά­ξε­ων, η δια­χεί­ρι­ση του αε­ρο­πο­ρι­κού κιν­δύ­νου πρέ­πει να απο­τε­λέ­σει κρί­σι­μο ερ­γα­λείο της του­ρι­στι­κής πο­λι­τι­κής. Για να απο­τυ­πω­θεί η ευαι­σθη­σία του κλά­δου σε μία δια­τα­ρα­χή με­γα­λύ­τε­ρης διάρ­κειας, εξε­τά­ζο­νται εν­δει­κτι­κά σε­νά­ρια για την επό­με­νη του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο: σε σε­νά­ριο χα­μη­λής πί­ε­σης, με τιμές πε­τρε­λαί­ου κοντά στα 80 δο­λά­ρια/βα­ρέ­λι έως το 1ο εξά­μη­νο του 2027 (ένα­ντι 70 δο­λα­ρί­ων το 2025), η του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση θα μπο­ρού­σε να δε­χθεί μέ­γι­στη πίεση έως 2 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες. Σε σε­νά­ριο πα­ρα­τε­τα­μέ­νης δια­τα­ρα­χής, με μέση τιμή κοντά στα 100 δο­λά­ρια/βα­ρέ­λι, η αντί­στοι­χη πίεση στη ζή­τη­ση θα μπο­ρού­σε να φθά­σει έως 5,5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες.

Η ανά­γκη αυτή απο­κτά με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία καθώς βρί­σκε­ται ήδη σε εξέ­λι­ξη η προ­σπά­θεια με­τε­ξέ­λι­ξης του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού μο­ντέ­λου. Από την πλευ­ρά της πο­λι­τεί­ας, προ­ω­θού­νται πα­ρεμ­βά­σεις σε χρό­νιες αδυ­να­μί­ες, όπως ο χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός και οι υπο­δο­μές. Από την πλευ­ρά του κλά­δου, κα­τα­γρά­φε­ται επί­σης με­γα­λύ­τε­ρη ωρι­μό­τη­τα, καθώς σχε­δόν το ½ των ξε­νο­δο­χεί­ων τόσο βλέ­πει θε­τι­κά τη συμ­βο­λή του στην ανα­βάθ­μι­ση το­πι­κών υπο­δο­μών μέσω του τέ­λους αν­θε­κτι­κό­τη­τας όσο και κι­νεί­ται προ­δρα­στι­κά για την αξιο­ποί­η­ση ζή­τη­σης από μα­κρι­νές αγο­ρές. Σε αυτό το πλαί­σιο, η αε­ρο­πο­ρι­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα πρέ­πει να προ­στα­τευ­θεί προ­λη­πτι­κά. Αυτό ση­μαί­νει πλαί­σιο δια­χεί­ρι­σης κρί­σε­ων με αντι­κει­με­νι­κούς ενερ­γο­ποι­η­τές, προ­συμ­φω­νη­μέ­να πρω­τό­κολ­λα αντί­δρα­σης, δια­φα­νή προ­σω­ρι­νά κί­νη­τρα και δυ­να­τό­τη­τα ευ­έ­λι­κτης τι­μο­λό­γη­σης αε­ρο­δρο­μια­κών τελών όπου απαι­τεί­ται. Χωρίς θω­ρα­κι­σμέ­νη αε­ρο­πο­ρι­κή συν­δε­σι­μό­τη­τα, οι ευ­ρύ­τε­ρες προ­σπά­θειες ανα­βάθ­μι­σης του του­ρι­στι­κού μο­ντέ­λου της χώρας κιν­δυ­νεύ­ουν να μεί­νουν εκτε­θει­μέ­νες στον πρώτο κρίκο της αλυ­σί­δας – και μά­λι­στα σε εκεί­νον όπου η χώρα έχει τον μι­κρό­τε­ρο άμεσο έλεγ­χο.

Πηγή: tornosnews.gr