Συναγερμός σε κυβέρνηση και επιστήμονες – Νέα σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό

Πέντε παρά­γο­ντες θα καθο­ρί­σουν την πορεία της Ελλάδας στο αχαρ­το­γρά­φητο πεδίο του του­ρι­σμού όπου εισήλθε από την 1η Ιουλίου. Τα εισα­γό­μενα κρού­σματα κορω­νοϊού, τα «ορφανά» κρού­σματα δηλαδή χωρίς γνωστή πηγή μετά­δο­σης, οι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί ασθε­νείς και η τυχόν «υπερ­με­τά­δοση» του ιού βρί­σκο­νται στο μικρο­σκό­πιο των ειδικών.

Τελευ­ταίος, αλλά κρι­σι­μό­τε­ρος όλων παρά­γο­ντας, κατά τους ειδι­κούς, είναι η τήρηση από τους πολίτες των μέτρων από­στα­σης, υγιει­νής, προ­στα­σίας. Κάθε πράξη ή παρά­λειψη στην τήρηση των μέτρων γίνεται ένας επι­κίν­δυ­νος κρίκος που ενώνει κρού­σματα σε μία άλλοτε ορατή και άλλοτε αόρατη μολυ­σμα­τική αλυσίδα κορω­νοϊού.

Τις επό­με­νες δύο εβδο­μά­δες – προς το τέλος Ιουλίου- εκτι­μά­ται ότι θα φανεί πόσο μακριά εκτεί­νε­ται αυτή η αλυσίδα και ποια ήταν η επί­πτωση των εισα­γό­με­νων κρου­σμά­των στη δια­σπορά της λοί­μω­ξης Covid-19 στη χώρα.

Στο πλαίσιο αυτό ελήφθη την περα­σμένη Δευτέρα η απόφαση να μπει φρένο στον Προ­μα­χώνα στους του­ρί­στες από τη Σερβία και την περα­σμένη Παραsκευή…. «χει­ρό­φρενο» στους του­ρί­στες από τη Βουλ­γα­ρία και τη Ρου­μα­νία – οι τελευ­ταίοι θα εισέρ­χο­νται από αύριο στη χώρα μας εφόσον επι­δει­κνύ­ουν αρνη­τικό τεστ για κορω­νοϊό. Μάλιστα, το ίδιο «δια­βα­τή­ριο» αρνη­τι­κού τεστ για τον ιό πιθα­νό­τατα θα επι­δει­κνύ­ουν και οι του­ρί­στες στα αερο­δρό­μια σε περί­πτωση που επι­δει­νω­θεί η επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα και σε άλλες χώρες από τις οποίες υπάρχει ροή προς την Ελλάδα.

Ενδει­κτικό της εγρή­γορ­σης των αρμο­δίων είναι οι συσκέ­ψεις που έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί σήμερα, στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουρ­γείο Υγείας με την Επι­τροπή Λοι­μω­ξιο­λό­γων προ­κει­μέ­νου να συνε­κτι­μη­θούν τα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα της χώρας μας και των άλλων χωρών προ­κει­μέ­νου να ληφθούν απο­φά­σεις για τον του­ρι­σμό.

Επίσης, θα αξιο­λο­γη­θούν τα εγχώρια δεδο­μένα, όπως η δια­φαι­νό­μενη ανα­ζω­πύ­ρωση σε Αττική και Θεσ­σα­λο­νίκη, και μάλιστα με μικρό αριθμό «ορφανών» κρου­σμά­των, όπως και η εστία της Δυτικής Μακε­δο­νίας, με 37 κρού­σματα από τα οποία τα 7 είναι ορφανά, για το ενδε­χό­μενο λήψης κάποιων μέτρων.

Για τις υγειο­νο­μι­κές αρχές της χώρας τα εισα­γό­μενα κρού­σματα ήταν και είναι ανα­με­νό­μενα και το στοί­χημα είναι ο γρή­γο­ρος εντο­πι­σμός τους. Αυτό ωστόσο δεν σημαί­νει ότι δεν έχουν προ­κα­λέ­σει ανη­συ­χία στους ειδι­κούς. Τον τρέ­χο­ντα μήνα έχουν κατα­γρα­φεί 229 κρού­σματα σε του­ρί­στες επί συνόλου 398 κρου­σμά­των στη χώρα.

Στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις τα εισα­γό­μενα περι­στα­τικά εντο­πί­στη­καν στη βασική χερσαία πύλη της βόρειας Ελλάδας, στον Προ­μα­χώνα, από όπου μπαί­νουν στη χώρα κυρίως οι του­ρί­στες από τις βαλ­κα­νι­κές χώρες – στις τελευ­ταίες σαρώνει το δεύτερο κύμα του κορω­νοϊού.

Πολ­λα­πλά­σια τα κρού­σματα που δεν έχουν εντο­πι­στεί

«Είναι ανη­συ­χη­τικό ότι κατα­γρά­φο­νται με σταθερή ροή εισα­γό­μενα κρού­σματα κορω­νοϊού. Δοκι­μά­ζο­νται με αμείωτο ρυθμό τα αντα­να­κλα­στικά των αρμο­δίων υγειο­νο­μι­κών αρχών. Πρέπει να μπο­ρέ­σουν να δια­γνώ­σουν εγκαί­ρως τα κρού­σματα στις πύλες εισόδου, να έχει απο­τέ­λε­σμα η ιχνη­λά­τηση στις επαφές του κρού­σμα­τος, να είναι απο­τε­λε­σμα­τικά τα μέτρα περιο­ρι­σμού ή καρα­ντί­νας, να τηρού­νται τα μέτρα προ­στα­σίας, και να μην γίνει δια­σπορά κρου­σμά­των στην επι­κρά­τεια. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, η κατά­σταση γίνεται όλο και πιο δύσκολη» λέει ο ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Υγιει­νής και Επι­δη­μιο­λο­γίας της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Δημή­τρης Παρα­σκευής.

Μάλιστα, επι­ση­μαί­νει πως η επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα δεν είναι πλήρης ως προς τον αριθμό των κρου­σμά­των: «Δεν είμαστε ακόμη σε θέση να κάνουμε την εκτί­μηση με βάση τα μαθη­μα­τικά μοντέλα πόσα αδιά­γνω­στα θετικά κρού­σματα στην κοι­νό­τητα ανα­λο­γούν στον αριθμό εκείνων που εντο­πί­ζο­νται, αν πχ σε κάθε 1 θετικό κρούσμα αντι­στοι­χούν άλλα 10 αδιά­γνω­στα. Το βέβαιον είναι πως πέρα από τα θετικά κρού­σματα που εντο­πί­ζο­νται και κατα­γρά­φο­νται, υπάρ­χουν πολ­λα­πλά­σια κρού­σματα στη χώρα μας» εξηγεί ο ειδικός.

Οι επι­στή­μο­νες παρα­κο­λου­θούν με αμείωτη προσοχή κι ενδια­φέ­ρον τη σταθερή ροή εισα­γό­με­νων κρου­σμά­των και επι­κε­ντρώ­νο­νται περισ­σό­τερο από τα ποσο­τικά στα ποιο­τικά δεδο­μένα, πχ αν εντο­πί­ζο­νται σε οικο­γέ­νεια, σε γκρουπ, πώς απλώ­νο­νται στον χρόνο, από ποιες χώρες προ­έρ­χο­νται οι θετικοί στον κορω­νοϊό του­ρί­στες. Παρα­κο­λου­θούν συνεχώς την ευρύ­τερη επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα στα Βαλ­κά­νια, τη Μεσό­γειο, την Ευρώπη, και είναι έτοιμοι να ελέγ­ξουν τη ροή των εισα­γό­με­νων κρου­σμά­των.

Με δεδο­μένη την εισα­γωγή των κρου­σμά­των αυτό που τους ενδια­φέ­ρει είναι η ταυ­τό­τητά τους καθώς και η ανα­λυ­τική ιχνη­λά­τηση, να μπο­ρέ­σουν να απο­τυ­πώ­σουν τις δια­δρο­μές του κορω­νοϊού και τη συσχέ­τισή του με κύκλο προ­σώ­πων γύρω από το κρούσμα.

Δια­φαι­νό­μενη αύξηση στα «ορφανά» κρού­σματα

Τα «ορφανά», δηλαδή εκείνα τα κρού­σματα για τα οποία δεν είναι σαφής ή γνωστή η πηγή προ­έ­λευ­σης ή μετά­δο­σης, απο­τε­λούν τον δεύτερο κρίσιμο παρά­γο­ντα της πορείας της επι­δη­μίας.

«Αυτό που κοιτάμε πάντα είναι η προ­έ­λευση των κρου­σμά­των, κι εστιά­ζουμε στα κρού­σματα που δεν ξέρουμε πώς προ­έ­κυ­ψαν. Αυτά δεί­χνουν πιο εκτε­τα­μένη, «αόρατη»εξά­πλωση στην κοι­νό­τητα. Σημαί­νει ότι δεν ξέρουμε από πού μολύ­νο­νται πολλοί άνθρω­ποι. Ακόμη και μικρός αριθμός ορφανών σημαί­νει εκτε­τα­μένη δια­σπορά που δεν έχει δια­γνω­στεί. Το όριο είναι τα 20-25 «ορφανά» κρού­σματα την ημέρα. Όταν αυξά­νο­νται και όταν πλη­σιά­ζουν τα 50 ημε­ρη­σίως σημαί­νει συνα­γερ­μός» εξηγεί ο επί­κου­ρος καθη­γη­τής Υγιει­νής και Επι­δη­μιο­λο­γίας της Ιατρι­κής Σχολής ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορ­κί­νης.

Σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία για τα «ορφανά» κρού­σματα, παρότι δια­φαί­νε­ται μια αυξη­τική τάση, ο αριθμός τους απέχει ακόμη από το όριο των 20-25 ανά ημέρα. Το γεγονός πάντως ότι τα περισ­σό­τερα «ορφανά» εντο­πί­ζο­νται στην Αττική και τη Θεσ­σα­λο­νίκη όπου τις τελευ­ταίες τέσ­σε­ρις ημέρες έχουν εντο­πι­στεί 29 και 21 κρού­σματα, αντι­στοί­χως δημιουρ­γεί κύμα ανη­συ­χίας και προ­βλη­μα­τι­σμού που δεν απο­κλεί­ε­ται να οδη­γή­σει και σε νέα μέτρα για τον έλεγχο της δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού.

Κάποιοι ειδικοί ήδη ειση­γού­νται την ανα­στολή λει­τουρ­γίας εκδη­λώ­σεων όπως τα πανη­γύ­ρια ή ανά­λο­γες εκδη­λώ­σεις που είναι επι­κίν­δυνο να μετα­τρα­πούν σε εστίες υπερ­με­τά­δο­σης.

Πολλοί οι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί ασθε­νείς

Οι επι­στή­μο­νες γνω­ρί­ζουν πλέον πως η προ­σπά­θεια περιο­ρι­σμού της εξά­πλω­σης του κορω­νοϊού γίνεται ακόμα δυσκο­λό­τερη λόγω των ασυμ­πτω­μα­τι­κών ασθενών, εκείνων δηλαδή που είναι φορείς του κορω­νοϊού και μπορεί να τον μετα­φέ­ρουν χωρίς να το γνω­ρί­ζουν.

Οι ηλι­κιω­μέ­νοι έχουν μικρό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να είναι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί. Ταυ­τό­χρονα, επειδή συνήθως νοσούν πιο σοβαρά, χρειά­ζο­νται νοση­λεία με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τη δική τους επι­βά­ρυνση αλλά και του συστή­μα­τος υγείας. Αντί­θετα, οι νεώ­τε­ροι έχουν περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να είναι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί – και μάλιστα όσο πιο μικρή είναι η ηλικία, τόσο πιθα­νό­τερο είναι να απο­τε­λούν ασυμ­πτω­μα­τι­κούς φορείς του κορω­νοϊού.

Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις των ειδικών για το πρώτο δεκα­ή­μερο του Ιουλίου, μεγάλο ποσοστό των του­ρι­στών που πέρασαν τις πύλες εισόδου της χώρας ήταν ασυμ­πτω­μα­τι­κοί. Ο εντο­πι­σμός τους έγινε με τον «έξυπνο» δειγ­μα­το­λη­πτικό έλεγχο. Ωστόσο, είναι βέβαιον ότι παρά τους χιλιά­δες ελέγ­χους που γίνο­νται, δεν μπορούν να εντο­πι­στούν όλοι οι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί ασθε­νείς ώστε να απο­μο­νω­θούν και να αναρ­ρώ­σουν.

Ο μόνος τρόπος αντι­με­τώ­πι­σης των ασυμ­πτω­μα­τι­κών είναι η τήρηση από­στα­σης και μέτρων υγιει­νής και η χρήση μάσκας έναντι όλων, εφόσον δεν μπορεί να γνω­ρί­ζουμε ποιος είναι και ποιος όχι φορέας του κορω­νοϊού. Μάλιστα, οι ειδικοί επι­ση­μαί­νουν πως αυτοί οι κανόνες πρέπει να τηρού­νται πρω­τί­στως από τους ηλι­κιω­μέ­νους ή τους ευπα­θείς λόγω ασθέ­νειας πολίτες, καθώς αυτοί κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο εάν εκτε­θούν στο αόρατο μολυ­σμα­τικό πεδίο των ασυμ­πτω­μα­τι­κών ασθενών.

Το κοντινό ενδε­χό­μενο μιας υπερ­με­τά­δο­σης

Εξαι­ρε­τικά κρί­σι­μος παρά­γο­ντας για τη συνο­λική δια­σπορά του κορω­νοϊού θεω­ρού­νται οι εστίες υπερ­με­τά­δο­σης, δηλαδή οι χώροι εκείνοι όπου λίγοι μπορούν να μετα­δώ­σουν τον κορω­νοϊό σε πολλούς.

Μελέτες έχουν δείξει πως σε τέτοιους χώρους, κυρίως κλει­στούς αλλά και ανοι­χτούς, όπου υπάρχει συγ­χρω­τι­σμός οι λίγοι «υπερ­με­τα­δό­τες» αφήνουν στα­γο­νί­δια με ιικό φορτίο, χωρίς καν να χρεια­στεί να βήξουν.

Πρό­σφατη μελέτη σε κλει­στούς χώρους του Χονγκ Κονγκ, κατέ­δειξε ότι από ένα σύνολο 346 κρου­σμά­των που κατα­γρά­φη­καν τοπικά, τα 196 συν­δέ­ο­νταν με μόλις έξι εστίες υπερ­με­τά­δο­σης, με τις κυριό­τε­ρες να είναι αφορούν ναούς, δείπνα και χώρους δια­σκέ­δα­σης. Συνο­λικά, μόλις το 20% των περι­στα­τι­κών (όλα σχε­τι­ζό­μενα με κοι­νω­νι­κές συνα­θροί­σεις) ευθυ­νό­ταν για το 80% των κρου­σμά­των. Και στην Ελλάδα κηδείες ή κοι­νω­νικά συμ­βά­ντα απο­τέ­λε­σαν εστίες υπερ­με­τά­δο­σης κατά το πρώτο διά­στημα της παν­δη­μίας, όπως πχ στην Καστο­ριά, όπου η συρροή κρου­σμά­των απο­κα­λύ­φθηκε μετά από μια κηδεία.

Πλέον οι εστίες υπερ­με­τά­δο­σης είναι ενερ­γείς σε όλη τη χώρα, από τα πανη­γύ­ρια και τα γλέντια που διορ­γα­νώ­νο­νται στην περι­φέ­ρεια μέχρι τα μπαρ όπου δια­σκε­δά­ζουν σε ανε­ξέ­λεγ­κτο συγ­χρω­τι­σμό εκα­το­ντά­δες άνθρω­ποι.

«Φοβάμαι ότι μπορεί να συμβεί το φαι­νό­μενο μιας υπερ­με­τά­δο­σης. Είναι θέμα χρόνου να έχουμε το μεγάλο ατύχημα δηλαδή ξαφνικά μια συρροή δεκάδων ή εκα­το­ντά­δων κρου­σμά­των μετά από ένα τέτοιο γεγονός υπερ­με­τά­δο­σης» λέει ο καθη­γη­τής Λοι­μω­ξιο­λο­γίας της Ιατρι­κής Σχολής του ΕΚΠΑ, Νίκος Σύψας, διε­ρω­τώ­με­νος πως θα νιώσουν οι διορ­γα­νω­τές μιας τέτοιας εκδή­λω­σης πρό­σφο­ρης για υπερ­με­τά­δοση κορω­νοϊού αν αρρω­στή­σουν 10 άτομα από αυτή την εκδή­λωση ή αν πεθάνει κάποιος.

Η τήρηση των μέτρων

Ο πιο κρί­σι­μος παρά­γο­ντας για τη μείωση της δια­σπο­ράς της νόσου είναι κατά τους ειδι­κούς η τήρηση των μέτρων ατο­μι­κής προ­στα­σίας και υγιει­νής.

«Τώρα βλέ­πουμε ότι αυξά­νο­νται τα εγχώρια κρού­σματα. Ήταν όμως θέμα χρόνου να συμβεί αυτό. Στο Ισραήλ που χαλά­ρω­σαν υπερ­βο­λικά μετά την αρχική τους επι­τυ­χία έχουν πλέον ένα δεύτερο κύμα της νόσου. Πρέπει να ανη­συ­χή­σουμε πολύ; Όχι αν α) αρχί­σουμε να τηρούμε τα μέτρα: μάσκες, φυσική από­σταση, μέτρα υγιει­νής, β) προ­στα­τεύ­ουμε τις ευπα­θείς ομάδες και τους ηλι­κιω­μέ­νους», γράφει σε ανάρ­τησή του στο facebook ο καθη­γη­τής του London School of Economics και εκπρό­σω­πος της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης στους Διε­θνείς Οργα­νι­σμούς για θέματα που αφορούν στην παν­δη­μία, Ηλίας Μόσια­λος, δίνο­ντας το στίγμα για το τι πρέπει να πράξουν (και) οι Έλληνες στη νέα αυτή καθη­με­ρι­νό­τητα με τους κανόνες υγιει­νής, από­στα­σης, προ­φύ­λα­ξης.

Προ­σθέ­τει ότι έχει επίσης σημασία η ποιο­τική ανάλυση των κρου­σμά­των. «Αν δεν έχουμε μεγάλο αριθμό κρου­σμά­των στις ευπα­θείς ομάδες, τότε δεν θα έχουμε μεγάλο πρό­βλημα» εξηγεί.«Αν όμως αυξηθεί σημα­ντικά ο αριθμός των κρου­σμά­των, αυτό θα έχει ως συνέ­πεια την αύξηση της πιθα­νό­τη­τας δια­σπο­ράς της νόσου στις ευπα­θείς ομάδες. Επα­νερ­χό­μα­στε επο­μέ­νως στα βασικά γιατί έχουμε ακόμη χρόνο για να απο­φύ­γουμε τη μεγάλη δια­σπορά της νόσου. Να εφαρ­μό­σουμε όλοι μας τα μέτρα. Και κυρίως τα δημόσια πρόσωπα» κατα­λή­γει.

Πηγή: protothema.gr