Iερομόναχος Σεραφείμ: «Βιώσαμε την δοκιμασία, του Γολγοθά, αλλά δεν βιώσαμε τη χαρά της Αναστάσεως»

Πατέρα Σερα­φείμ, να ξεκι­νή­σουμε από το περα­σμένο Πάσχα. Όλη αυτή την περίοδο της Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στής και της Μεγάλης Εβδο­μά­δας, πώς ήταν το κλίμα στο Ιερό Νησί της Απο­κά­λυ­ψης; Πώς το βιώσατε κι εσείς οι κλη­ρι­κοί;

Η κατά­σταση, δεν ήταν καθόλου εύκολη. Ζήσαμε πρω­τό­γνω­ρες ημέρες στην πορεία της ιεραρ­χι­κής μας ζωής –εμείς ως εφη­μέ­ριοι. Από την μια, να μην μπο­ρούμε να ιερουρ­γή­σουμε (του­λά­χι­στον τις πρώτες μέρες που ήταν ολο­κλη­ρω­τική η απα­γό­ρευση και δεν μπο­ρού­σαμε να μπούμε στις εκκλη­σίες και να τελέ­σουμε την Θεία Λει­τουρ­γία) και από την άλλη, έπρεπε να δώσουμε δύναμη στον πιστό λαό του Θεού, που μέσα από τα σπίτια τους, αγω­νιού­σαν για την κατά­σταση. Οι πιστοί περί­με­ναν έναν λόγο παρη­γο­ριάς από εμάς, που όμως μετά βίας μπο­ρού­σαμε να δώσουμε και βεβαίως, δεν μπο­ρού­σαμε να προ­σφέ­ρουμε τίποτε παρα­πάνω.

Ηταν ακόμη πιο δύσκολο όχι μόνον επειδή έκλει­σαν οι ναοί, αλλά κι επειδή συνέ­πεσε με την Μεγάλη Τεσ­σα­ρα­κο­στή και το Πάσχα –μία περί­ο­δος που οι χρι­στια­νοί ορθό­δο­ξοι, βιώνουν με δια­φο­ρε­τικό τρόπο.

Ακριβώς. Για εμάς τους χρι­στια­νούς ορθο­δό­ξους αυτή η περί­ο­δος και η Μεγάλη Εβδο­μάδα που έχουμε την κλι­μά­κωση του Πάθους του Κυρίου μας, μέχρι την ημέρα της Ανα­στά­σεως, μας συγκλο­νί­ζει καθώς απο­τε­λεί το επί­κε­ντρο της πνευ­μα­τι­κής μας ζωής. Τελικά, την Ανά­σταση, δεν την βιώσαμε όπως κάθε χρόνο. Βιώσαμε την δοκι­μα­σία, τον Γολγοθά αλλά δεν βιώσαμε όπως αρμόζει σ’ εμάς, την χαρά της Ανα­στά­σεως.

Τελικά, τον εορ­τα­σμό της Ανα­στά­σεως –μεταχρονολογημένα- και την Παν­νυ­χίδα της Από­δο­σης του Πάσχα στις 26 Μαΐου 2020, πώς το είδατε; Οι πιστοί μετά­βη­σαν στους ναούς, έστω και… φοβι­σμέ­νοι από τον κορω­νοϊό.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπο­ρούμε να εορ­τά­σουμε το Πάσχα, μία άλλη ημέρα. Είναι κάτι τελείως δια­φο­ρε­τικό. Βεβαίως, οι πιστοί επειδή δεν είχαν την ευκαι­ρία να συμ­με­τέ­χουν στις λει­τουρ­γίες και τις τελετές της Ημέρας της Ανα­στά­σεως, βρήκαν την ευκαι­ρία και πήγαν στους ναούς. Σίγουρα δεν ήταν αυτό που θα βίωναν υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, ωστόσο ήταν μια παρη­γο­ριά για τους πιστούς. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, ήταν κάπως υπερ­βο­λικό αλλά δικαιο­λο­γεί­ται μέσα στο πλαίσιο της ανάγκης που είχαν οι πιστοί να συμ­με­τέ­χουν σε αυτό που δεν είχαν την δυνα­τό­τητα να βιώσουν. Ήρθαν πάντως, οι πιστοί πήγαν στις εκκλη­σίες γιατί είχαν την ανάγκη να βιώσουν αυτό που στε­ρή­θη­καν.

Στην Πάτμο, ήταν η πρώτη φορά που δεν έγινε η τελετή του Νιπτήρα ύστερα από 400 ολό­κληρα χρόνια –ένα θέμα που έλαβε και πανελ­λή­νιες δια­στά­σεις.

Κοι­τάξτε, η τελετή του Νιπτήρα έγινε αλλά όχι κάτω από τις συνη­θι­σμέ­νες συν­θή­κες. Δηλαδή σε υπαί­θριο χώρο, με την συμ­με­τοχή του κόσμου που έρχεται από πολλά μέρη της Ελλάδας κ.λπ. Ωστόσο, ύστερα από 400 ολό­κληρα χρόνια δεν θα ήταν σωστό, έστω και κάτω από αυτές τις συν­θή­κες με τους περιο­ρι­σμούς να μην τελε­στεί ο Νιπτή­ρας. Τελέ­στηκε κανο­νικά, μέσα στο καθο­λικό της Ιεράς Μονής. Ήταν μια ιδιαί­τερη στιγμή για εμάς τους κλη­ρι­κούς, να συμ­με­τέ­χουμε στην ιερή αυτή τελετή μετά από 400 χρόνια, να τελε­στεί χωρίς τον κόσμο. Ήταν μια ιστο­ρική στιγμή –την οποία κατα­νο­ή­σαμε όλοι, αλλά και την βιώσαμε σαν ένα ξεχω­ρι­στό γεγονός, το οποίο άφησε τα πνευ­μα­τικά του απο­τυ­πώ­ματα στην ψυχή μας.

Όλο αυτό το διά­στημα, πώς ήταν οι πιστοί; Σας ζητού­σαν να κοι­νω­νή­σουν παρά την έντονη κριτική και την προ­σπά­θεια αμφι­σβή­τη­σης για την θεία μετά­ληψη;

Βεβαίως και μάλιστα απο­τέ­λεσε μεγάλο προ­βλη­μα­τι­σμό για εμάς εάν κάποιος ήθελε να κοι­νω­νή­σει ενώ δεν μπο­ρού­σαμε να τελέ­σουμε ούτε την θεία λει­τουρ­γία. Ωστόσο, κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στής τελέ­στη­καν κάποιες λει­τουρ­γίες με την άδεια του Εξάρχου στην Πάτμο –χωρίς την συμ­με­τοχή του κόσμου.

Ήρθαν όμως κάποιοι και σας ζήτησαν να τους κοι­νω­νή­σετε;

Ήταν δύσκολο να αρνη­θείς σε έναν πιστό την θεία κοι­νω­νία. Είναι βάρβαρο και απα­ρά­δε­κτο. Ωστόσο, ναι, κάποιοι μας ζήτησαν να κοι­νω­νή­σουν στο σπίτι τους (για θέματα υγείας κ.λπ.) και σε αυτό δεν φέραμε αντίρ­ρηση.

Ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης κ. Βαρ­θο­λο­μαίος με πρω­το­βου­λία του, απέ­στειλε σχετική επι­στολή προς τους Προ­κα­θη­μέ­νους όλων των εκκλη­σιών, ζητώ­ντας να λάβουν θέση σχετικά με αμφι­σβή­τηση που έχει ξεσπά­σει το τελευ­ταίο διά­στημα λόγω της παν­δη­μίας γύρω από τη Θεία Κοι­νω­νία. Πώς το βλέπετε αυτό το ζήτημα; Θα πρέπει να μας απα­σχο­λεί ύστερα από τόσα χρόνια επειδή εμφα­νί­σθηκε ο κορω­νο­ϊός; Π.χ. σε άλλες εποχές, δεν υπήρχε ο φόβος μετά­δο­σης άλλων ασθε­νειών;

Και για να μην παρα­συρ­θούν και οι άλλες Εκκλη­σίες σε βεβια­σμέ­νες κινή­σεις ή κινή­σεις νεω­τε­ρι­σμού, το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο, απέ­στειλε αυτή την επι­στολή προ­κει­μέ­νου να υπάρξει η ενότητα της Εκκλη­σίας σε ένα θεμε­λιώ­δες ζήτημα όπως αυτό της Θείας Κοι­νω­νίας. Και δεν πρέπει να μπαίνει καν ως αντι­κεί­μενο δια­λό­γου. Η Θεία Κοι­νω­νία είναι το θεμέλιο της Εκκλη­σίας μας, του Δόγ­μα­τός μας και δεν τίθεται θέμα προ­σβο­λής του Σώματος και του Αίματος του Χριστού από ιώσεις ή από άλλες λοι­μώ­δεις νόσους! Η Θεία Κοι­νω­νία είναι το Σώμα και το Αίμα του Θεαν­θρώ­που, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Εάν το δεχτούμε αυτό, δεν μπο­ρούμε να προσ­δο­κάμε καν την πνευ­μα­τική μας σωτηρία και κάθαρση. Η Εκκλη­σία και η Θεία Κοι­νω­νία, δεν υπήρξε ποτέ εστία διά­δο­σης τέτοιων νοση­μά­των.

Πατέρα Σερα­φείμ, αυτή η κρίση με τον κορω­νοϊό ήταν μια μεγάλη ‘δοκιμασία’ για την Πίστη μας, για την σχέση μας με τη θρη­σκεία μας και με την εκκλη­σία;

Ναι. Είναι μια δοκι­μα­σία –γιατί δεν έχει τελειώ­σει. Εμείς ως χρι­στια­νοί οφεί­λουμε σε τέτοιες δύσκο­λες στιγμές και σε τέτοιες δοκι­μα­σίες, να ενα­πο­θέ­τουμε την ελπίδα μας στον Θεό. Όχι να στε­κό­μα­στε άπραγοι. Να κάνουμε αυτό που πρέπει προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σουμε κάποια πράγ­ματα, όμως δεν θα πρέπει να κάνουμε ‘εκπτώσεις’ στην Πίστη μας. Μέσα στο πλαίσιο της λογικής και της εφαρ­μο­γής των μέτρων των οποίων ανα­λο­γούν στον καθένα μας, οφεί­λουμε να πρά­ξουμε ανάλογα προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σουμε την δημόσια υγεία. Αλλά ποτέ εκπτώ­σεις στην Πίστη μας, που είναι το θεμέλιο. Η Πίστη μας, δια­φυ­λά­χθηκε μέσα στους αιώνες από τους Πατέρες μας κι έχουμε αυτή την στιγμή, τις ευθύνες για την δια­τή­ρησή της.