Κατερίνα Γαβαλά: «Η Υγεία στα νησιά είναι καθημερινή δοκιμασία ευθύνης»

«Η νη­σιω­τι­κή υγεία χρειά­ζε­ται σύ­στη­μα αυ­τό­νο­μων, λει­τουρ­γι­κών δομών που συ­νερ­γά­ζο­νται με σαφή ρόλο και κοινό στόχο».

Αυτό υπο­γραμ­μί­ζει σε συ­νέ­ντευ­ξή της προς τη “δη­μο­κρα­τι­κή” η κα Κα­τε­ρί­να Γα­βα­λά – χει­ρουρ­γός οφθαλ­μί­α­τρος, δ/τρια ΕΣΥ, πρό­ε­δρος του Ια­τρι­κού Συλ­λό­γου της Κω, αντι­πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Νο­σο­κο­μεια­κών Για­τρών Κω και ανα­πλη­ρώ­τρια γραμ­μα­τέ­ας του Τομέα Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής ΠΑΣΟΚ.

Όπως ανα­φέ­ρει, “η Υγεία στα νησιά είναι πυ­λώ­νας δη­μο­κρα­τί­ας και εθνι­κής ασφά­λειας. Όταν ο νη­σιώ­της αι­σθά­νε­ται ασφα­λής στον τόπο του, ολό­κλη­ρη η χώρα στέ­κε­ται πιο δυ­να­τή”.

• Κυρία Γα­βα­λά, η συ­ζή­τη­ση για την υγεία είναι πάντα ανοι­χτή. Στην πε­ριο­χή μας που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από την πολύ-νη­σιω­τι­κό­τη­τα, το πρό­βλη­μα πα­ρα­μέ­νει το ίδιο σε στε­λέ­χω­ση ια­τρι­κού και νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού στις Δομές Υγεί­ας. Αν και γί­νο­νται προ­κη­ρύ­ξεις, δεν υπάρ­χει αντα­πό­κρι­ση. Τι πρέ­πει να γίνει;

Η υγεία στα νησιά είναι κα­θη­με­ρι­νή δο­κι­μα­σία ευ­θύ­νης. Κάθε για­τρός, κάθε νο­ση­λευ­τής, κάθε διοι­κη­τι­κός που υπη­ρε­τεί στις δομές των νη­σιών κρατά ζω­ντα­νή την έν­νοια της δη­μό­σιας φρο­ντί­δας με προ­σω­πι­κό κό­στος. Η στε­λέ­χω­ση δεν θα έπρε­πε να απο­τε­λεί ένα ακόμα τε­χνι­κό ζή­τη­μα. Στα μάτια μου είναι μια ξε­κά­θα­ρη πο­λι­τι­κή επι­λο­γή.

Η ια­τρι­κή πα­ρου­σία στα νησιά χρειά­ζε­ται πλαί­σιο ζωής και ερ­γα­σί­ας που εμπνέ­ει εμπι­στο­σύ­νη. Κα­τοι­κία, δί­καιες αμοι­βές, συ­νε­χή εκ­παί­δευ­ση, στή­ρι­ξη από την Πο­λι­τεία και προ­ο­πτι­κή εξέ­λι­ξης. Ο για­τρός που επι­λέ­γει να υπη­ρε­τή­σει σε νη­σιω­τι­κή πε­ριο­χή προ­σφέ­ρει έργο υψη­λής αξίας και χρειά­ζε­ται θε­σμι­κή ανα­γνώ­ρι­ση και κί­νη­τρα που να δί­νουν νόημα στην επι­λο­γή του.

Μέσα από τον θε­σμι­κό μου ρόλο στον Ια­τρι­κό Σύλ­λο­γο αγω­νί­ζο­μαι με τους συ­να­δέλ­φους μου των άλλων νη­σιών στα­θε­ρά για ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο πλαί­σιο κι­νή­τρων, με ξε­κά­θα­ρη δια­φο­ρά από την υπό­λοι­πη χώρα. Ο νη­σιω­τι­κός για­τρός υπη­ρε­τεί σε δια­φο­ρε­τι­κές συν­θή­κες και πρέ­πει να αμεί­βε­ται και να στη­ρί­ζε­ται ανά­λο­γα. Τα πρό­σφα­τα μέτρα είναι μια αρχή, αλλά απαι­τεί­ται συ­νο­λι­κή στρα­τη­γι­κή για να δη­μιουρ­γη­θεί επι­στη­μο­νι­κή ροή προς τα νησιά.

Η υγεία είναι δεί­κτης πο­λι­τι­σμού και αξιο­πρέ­πειας. Κάθε βελ­τί­ω­ση στις συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας αντα­να­κλά σε ποιό­τη­τα φρο­ντί­δας και εμπι­στο­σύ­νης του πο­λί­τη προς το κρά­τος.

• Ποιο μο­ντέ­λο για την υγεία θα ταί­ρια­ζε στα νησιά μας; Πώς θα μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γή­σουν οι δομές (νο­σο­κο­μεία, Κέ­ντρα Υγεί­ας κ.ο.κ.) κα­λύ­τε­ρα κατά την άποψή σας;

Η νη­σιω­τι­κή υγεία χρειά­ζε­ται σύ­στη­μα αυ­τό­νο­μων, λει­τουρ­γι­κών δομών που συ­νερ­γά­ζο­νται με σαφή ρόλο και κοινό στόχο. Κατά τη δική μου άποψη η Ρόδος και η Κως απο­τε­λούν τους δύο πυ­λώ­νες για τα Δω­δε­κά­νη­σα, με τα νο­σο­κο­μεία τους να πρέ­πει να λει­τουρ­γούν ως κέ­ντρα ανα­φο­ράς. Τα υπό­λοι­πα νησιά οφεί­λουν να ενι­σχύ­ο­νται με επαρ­κώς στε­λε­χω­μέ­να νο­σο­κο­μεία και Κέ­ντρα Υγεί­ας.

Για πα­ρά­δειγ­μα, η Κά­λυ­μνος, με την έντο­νη δρα­στη­ριό­τη­τα στις κα­τα­δύ­σεις και στην αναρ­ρί­χη­ση, χρειά­ζε­ται εξει­δι­κευ­μέ­νη ορ­θο­παι­δι­κή και πνευ­μο­νο­λο­γι­κή κά­λυ­ψη. Η Λέρος δια­τη­ρεί τον ρόλο βα­σι­κού νο­σο­κο­μεί­ου για τα γύρω νησιά με στα­θε­ρή πα­ρου­σία για­τρών και συ­νε­χή επι­μόρ­φω­ση. Η Κάρ­πα­θος, λόγω της από­στα­σης, χρειά­ζε­ται μό­νι­μες βα­σι­κές ει­δι­κό­τη­τες και επαρ­κή υπο­δο­μή για κα­τοί­κους και επι­σκέ­πτες.

Θα το­νί­ζω αστα­μά­τη­τα ότι η αυ­το­δυ­να­μία των το­πι­κών μο­νά­δων και η αξιο­πι­στία των δια­κο­μι­δών απο­τε­λούν θε­μέ­λιο για την ασφά­λεια των νη­σιω­τών. Η τε­χνο­λο­γία, μέσα από την τη­λεϊ­α­τρι­κή και τη δια­σύν­δε­ση, σί­γου­ρα μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει στή­ρι­ξη, όμως η ουσία πα­ρα­μέ­νει ο άν­θρω­πος που στέ­κε­ται δίπλα στον ασθε­νή.

Η εποχή της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης θα φέρει νέα ερ­γα­λεία και δυ­να­τό­τη­τες, όμως ο στό­χος μένει ο ίδιος: η βελ­τί­ω­ση της ζωής στα νησιά. Ας μην ξε­χνά­με ούτε για μια στιγ­μή ότι η ενί­σχυ­ση των δομών Υγεί­ας απο­τε­λεί πράξη στή­ρι­ξης του δη­μο­γρα­φι­κού και ταυ­τό­χρο­να της εθνι­κής ασφά­λειας. Ο νη­σιώ­της που αι­σθά­νε­ται ασφα­λής, πα­ρα­μέ­νει και χτί­ζει τον τόπο του.

• Η κυ­βέρ­νη­ση δη­λώ­νει ότι γί­νε­ται μια προ­σπά­θεια να προ­χω­ρή­σουν ου­σια­στι­κές αλ­λα­γές στον τρόπο λει­τουρ­γί­ας του Εθνι­κού Συ­στή­μα­τος Υγεί­ας -το οποίο φέρει τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ενός μο­ντέ­λου που δη­μιουρ­γή­θη­κε πριν από 60-70 χρό­νια. Ποιες θα πρέ­πει να είναι οι προ­τε­ραιό­τη­τες γι αυτές τις αλ­λα­γές;

Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση του ΕΣΥ χρειά­ζε­ται συ­νέ­χεια, στα­θε­ρό­τη­τα και στρα­τη­γι­κό σχε­δια­σμό. Η πρώτη προ­τε­ραιό­τη­τα είναι η Πρω­το­βάθ­μια Φρο­ντί­δα Υγεί­ας, ώστε κάθε πο­λί­της να έχει εύ­κο­λη πρό­σβα­ση σε πρό­λη­ψη, διά­γνω­ση και πα­ρα­κο­λού­θη­ση. Η δεύ­τε­ρη είναι η ανα­βάθ­μι­ση του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού με αξιο­κρα­τία, ασφά­λεια και ευ­και­ρί­ες εξέ­λι­ξης.

Η τρίτη αφορά στη σύγ­χρο­νη διοί­κη­ση και στην ψη­φια­κή δια­σύν­δε­ση των δομών, ώστε να εξυ­πη­ρε­τού­νται οι πο­λί­τες με δια­φά­νεια και τα­χύ­τη­τα. Οι αλ­λα­γές πρέ­πει να ενώ­νουν τους αν­θρώ­πους του συ­στή­μα­τος και να ενι­σχύ­ουν την εμπι­στο­σύ­νη.

Φυ­σι­κά σε δομές που κα­λύ­πτουν τις σύγ­χρο­νες υγειο­νο­μι­κές ανά­γκες!

Το ΕΣΥ υπήρ­ξε δη­μιούρ­γη­μα κοι­νω­νι­κής δι­καιο­σύ­νης. Το ΠΑΣΟΚ είχε το θάρ­ρος να το θε­με­λιώ­σει, και έχει τη γνώση να το οδη­γή­σει σε μια νέα εποχή, με επί­κε­ντρο τον άν­θρω­πο και τις ανά­γκες του.

• Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, κα­τα­γρά­φε­ται ένα «brain drain» από για­τρούς και επι­στή­μο­νες. Μπο­ρεί να ανα­στρα­φεί αυτή η δια­μορ­φω­μέ­νη κα­τά­στα­ση κατά την άποψή σας και με ποιον τρόπο;

Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει σπου­δαίο επι­στη­μο­νι­κό δυ­να­μι­κό. Για να πα­ρα­μεί­νει ή να επι­στρέ­ψει, χρειά­ζε­ται πε­ρι­βάλ­λον που ανα­γνω­ρί­ζει την αξία του. Ο νέος για­τρός επι­ζη­τά κύρος, αξιο­πρέ­πεια και κυ­ρί­ως προ­ο­πτι­κή.

Η Πο­λι­τεία μπο­ρεί να το πε­τύ­χει με στα­θε­ρές θέ­σεις, δί­καιες αμοι­βές, συμ­με­το­χή στην έρευ­να και πρό­σβα­ση σε συ­νε­χή εκ­παί­δευ­ση. Οι για­τροί θέ­λουν να νιώ­θουν ότι η χώρα τους εμπι­στεύ­ε­ται και τους στη­ρί­ζει.

Η ανα­στρο­φή του brain drain δεν είναι ευχή, είναι πο­λι­τι­κή πράξη. Όσο δη­μιουρ­γού­νται συν­θή­κες εμπι­στο­σύ­νης και αξιο­κρα­τί­ας, τόσο η Ελ­λά­δα θα ξα­να­κερ­δί­ζει τους αν­θρώ­πους της.

Εν κα­τα­κλεί­δι, η υγεία στα νησιά είναι πυ­λώ­νας δη­μο­κρα­τί­ας και εθνι­κής ασφά­λειας. Όταν ο νη­σιώ­της αι­σθά­νε­ται ασφα­λής στον τόπο του, ολό­κλη­ρη η χώρα στέ­κε­ται πιο δυ­να­τή. Η φρο­ντί­δα για τον άν­θρω­πο είναι το θε­μέ­λιο κάθε πο­λι­τι­κής που σέ­βε­ται το μέλ­λον.