Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας: Γιατί εξαρτόμαστε από την επιβίωσή της

Σήμερα γιορ­τά­ζουμε την Παγκό­σμια Ημέρα της Μέλισ­σας (20 Μαΐου) η οποία θεσπί­στηκε από τον ΟΗΕ, με σκοπό να ανα­δεί­ξει τη σπου­δαιό­τητα των μελισ­σών για το οικο­σύ­στημα και να κρούσει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για τον φθί­νο­ντα πλη­θυ­σμό τους παγκο­σμίως.

Σύμφωνα με τον ευρω­παϊκό κόκκινο κατά­λογο, το 9% όλων των ειδών μέλισ­σας στην Ευρώπη απει­λεί­ται με εξα­φά­νιση.

Το 1/3 των τρο­φί­μων που παρά­γο­νται σήμερα παγκο­σμίως συν­δέ­ο­νται με την επι­κο­νί­αση από τις μέλισ­σες, μάλιστα εάν οι μέλισ­σες αφα­νι­στούν, οι 71 από τις 100 πιο σημα­ντι­κές φυτικές καλ­λιέρ­γειες παγκο­σμίως, θα αρχί­σουν να εξα­φα­νί­ζο­νται και αυτές. Ειδι­κό­τερα, φρούτα όπως μήλα, αχλάδια, πορ­το­κά­λια, πεπόνια και φρά­ου­λες, αμύ­γδαλα, μπρό­κολο, σπα­ράγ­για, θα εμφα­νί­σουν απότομη πτώση.

Γιατί εξαρ­τό­μα­στε όλοι από αυτές

Για αιώνες, οι μέλισ­σες -από τα πιο σκληρά εργα­ζό­μενα πλά­σματα στον πλανήτη- έχουν ωφε­λή­σει τόσο τους ανθρώ­πους, όσο και τα φυτά και το περι­βάλ­λον. Μετα­φέ­ρο­ντας τη γύρη από το ένα λου­λούδι στο άλλο, οι μέλισ­σες και άλλοι επι­κο­νια­στές επι­τρέ­πουν όχι μόνο την παρα­γωγή αφθο­νίας φρούτων, ξηρών καρπών και σπόρων, αλλά και περισ­σό­τε­ρης ποι­κι­λίας και καλύ­τε­ρης ποιό­τη­τας, συμ­βάλ­λο­ντας τόσο στη δια­τροφή, όσο και στην ασφά­λεια των τρο­φί­μων.

Η επι­κο­νί­αση είναι μια θεμε­λιώ­δης δια­δι­κα­σία για την επι­βί­ωση των οικο­συ­στη­μά­των. Σχεδόν 90% των ειδών άγριων ανθο­φό­ρων φυτών στον κόσμο εξαρ­τώ­νται σε κάποιον βαθμό από την επι­κο­νί­αση των ζώων, μαζί με περισ­σό­τερο από 75% των παγκό­σμιων καλ­λιερ­γειών τρο­φί­μων και 35% της παγκό­σμιας γεωρ­γι­κής γης. Μάλιστα, οι επι­κο­νια­στές υπο­στη­ρί­ζουν την παρα­γωγή 87 από τις κορυ­φαίες καλ­λιέρ­γειες τρο­φί­μων παγκο­σμίως.

Η προ­στα­σία των μελισ­σών προ­στα­τεύει τη βιο­ποι­κι­λό­τητα: η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των επι­κο­νια­στών είναι άγριες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων περισ­σό­τε­ρων από 20.000 ειδών μελισ­σών.

Επι­πλέον, οι καλ­λιέρ­γειες που εξαρ­τώ­νται από τη επι­κο­νί­αση είναι πέντε φορές πιο πολύ­τι­μες από αυτές που δεν χρειά­ζο­νται επι­κο­νί­αση. Η τιμή των παγκό­σμιων καλ­λιερ­γειών που βασί­ζο­νται άμεσα σε επι­κο­νια­στές εκτι­μά­ται ότι κυμαί­νε­ται μεταξύ 235 και 577 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων, ετησίως. Και η ποσό­τητα τους αυξά­νε­ται. Ο όγκος της γεωρ­γι­κής παρα­γω­γής που εξαρ­τά­ται από τους επι­κο­νια­στές έχει αυξηθεί κατά 300% τα τελευ­ταία 50 χρόνια. Αυτά τα στοι­χεία αντι­κα­το­πτρί­ζουν τη σημασία που έχουν οι επι­κο­νια­στές στη δια­τή­ρηση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου σε ολό­κληρο τον πλανήτη. Αρκετές από τις καλ­λιέρ­γειες που παρά­γο­νται με επι­κο­νί­αση, όπως το κακάο και ο καφές, παρέ­χουν εισό­δημα για τους αγρότες, ιδίως τους μικρο­καλ­λιερ­γη­τές και τις οικο­γε­νεια­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις, ιδίως στις ανα­πτυσ­σό­με­νες χώρες.

Προ­ϊ­ό­ντα κυψέλης

Μέλι

Για να παρα­χθεί ένα κιλό μέλι χρειά­ζο­νται ένα εκα­τομ­μύ­ριο λου­λού­δια και 50.000 πτήσεις μελισ­σών. Κάθε κυψέλη μπορεί να παρα­γά­γει περίπου 20 κιλά μέλι τον χρόνο.

Παγκο­σμίως, υπάρ­χουν του­λά­χι­στον 300 είδη μελιού προ­ερ­χό­μενο από το νέκταρ ενός είδους φυτού.

Μεγα­λύ­τε­ροι κατα­να­λω­τές μελιού (κατά κεφαλήν γραμ­μά­ρια ανά ημέρα)

Κεντρο­α­φρι­κα­νική Δημο­κρα­τία 9,62

Νέα Ζηλαν­δία 5,55

Σλο­βε­νία 4,4

Ελλάδα 4,24

Ελβετία 3,87

Η Ιταλία είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που αν και παρα­γά­γει περισ­σό­τε­ρες από 30 ποι­κι­λίες μελιού, κατα­να­λώ­νει τη λιγό­τερη ποσό­τητα.

Γύρη

Η γύρη είναι η τροφή των μελισ­σών και ειδι­κό­τερα των προ­νυμ­φών. Έχει υψηλή περιε­κτι­κό­τητα σε πρω­τε­ΐ­νες με αντιο­ξει­δω­τι­κές και ανο­σο­ρυθ­μι­στι­κές ιδιό­τη­τες.

Βασι­λι­κός πολτός

Χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τη σίτιση όλων των προ­νυμ­φών της μέλισ­σας, καθώς και για τις ενή­λι­κες βασί­λισ­σες. Έχει υψηλή δια­τρο­φική αξία και κατα­να­λώ­νε­ται από τους ανθρώ­πους ως γενικό τονω­τικό για την υγεία, για την κατα­πο­λέ­μηση των επι­πτώ­σεων της γήραν­σης και για την ενί­σχυση του ανο­σο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος.

Πρόπολη

Η πρόπολη παρα­σκευά­ζε­ται από τις μέλισ­σες από ρητίνη δέντρων και ανα­μι­γνύ­ε­ται με κερί, μέλι και ένζυμα. Χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τις μέλισ­σες για να σφρα­γί­σει τις ρωγμές και μικρά ανοίγ­ματα στην κυψέλη.

Η πρόπολη είναι μια σύνθετη ρητι­νώ­δης ουσία, με αντι­μι­κρο­βια­κές και αντι­ση­πτι­κές ιδιό­τη­τες. Χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τους ανθρώ­πους κυρίως ως στο­μα­τικό διάλυμα.

Δηλη­τή­ριο

Χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τις μέλισσες- εργά­τριες για να υπε­ρα­σπι­στούν τον εαυτό τους και την κυψέλη. Η πράξη του τσι­μπή­μα­τος προ­κα­λεί τον θάνατο της μέλισ­σας.

Κερί

Το κερί είναι μια λιπαρή ουσία που εκκρί­νε­ται από τις μέλισ­σες με σκοπό την κατα­σκευή της κηρή­θρας και τη σφρά­γιση των κελιών. Είναι αδιά­βροχο και χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τους ανθρώ­πους σε προ­ϊ­ό­ντα περι­ποί­η­σης δέρ­μα­τος. Επίσης, χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως προ­στα­τευ­τικό επί­χρι­σμα στην ξυλουρ­γική, αλλά και για την κατα­σκευή κεριών.

Πηγή: skai.gr