Η 21η Αυγούστου Παγκόσμια Ημέρα για την Υποβρύχια Πολιτιστική Κληρονομιά

Η 21η Αυ­γού­στου ορί­στη­κε, ως Διε­θνής Ημέρα Υπο­βρύ­χιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς, για πρώτη φορά, μετά από  την Από­φα­ση της 43ης Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης της UNESCO.

Η Ελ­λά­δα, χώρα με αδιά­σει­στη ναυ­τι­κή πα­ρά­δο­ση και θα­λάσ­σιο πο­λι­τι­σμό, που εκτεί­νε­ται σε βάθος χι­λιε­τιών, δια­θέ­τει μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες και πιο πο­λυ­διά­στα­τες μορ­φές ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Με­σο­γεί­ου.

Το ελ­λη­νι­κό υπο­θα­λάσ­σιο τοπίο πε­ρι­λαμ­βά­νει ένα εντυ­πω­σια­κό φάσμα μνη­μεί­ων: Από τους βυ­θι­σμέ­νους οι­κι­σμούς -κά­ποιοι εξ αυτών από την προϊ­στο­ρι­κή εποχή- τα εμπο­ρι­κά και τα πο­λε­μι­κά ναυά­για της αρ­χαιό­τη­τας και των χρό­νων του Βυ­ζα­ντί­ου, τα λι­μά­νια των αρ­χαί­ων πό­λε­ων και τις βυ­ζα­ντι­νές λι­με­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις, έως τις νε­ό­τε­ρες υπο­θα­λάσ­σιες υπο­δο­μές και τα ναυά­για των δύο Πα­γκο­σμί­ων Πο­λέ­μων.

Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, από το 2019 έως σή­με­ρα, έχει ανα­λά­βει ση­μα­ντι­κές θε­σμι­κές πρω­το­βου­λί­ες για την ανά­δει­ξη της ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, οι κυ­ριό­τε­ρες εκ των οποί­ων είναι οι εξής:

Η υιο­θέ­τη­ση ολο­κλη­ρω­μέ­νου θε­σμι­κού πλαι­σί­ου για τους επι­σκέ­ψι­μους ενά­λιους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους και τα ναυά­για,

Η δη­μιουρ­γία και από­δο­ση στο κοινό των πρώ­των επι­σκέ­ψι­μων ενά­λιων πάρ­κων στο ναυά­γιο της Πε­ρι­στέ­ρας στις Βό­ρειες Σπο­ρά­δες και στις τρεις ενά­λιες πε­ριο­χές στον Πα­γα­ση­τι­κό Κόλπο,

Ο κα­θο­ρι­σμός, μέσω Κοι­νής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης, των όρων κα­τά­δυ­σης, του τρό­που γνω­στο­ποί­η­σης και λοι­πών υπο­χρε­ώ­σε­ων των πα­ρό­χων κα­τα­δυ­τι­κών υπη­ρε­σιών και επι­σκε­πτών για κα­τα­δύ­σεις ανα­ψυ­χής σε χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­να ως μνη­μεία ναυά­για πλοί­ων και αε­ρο­σκα­φών και

Η ολο­κλή­ρω­ση της τεκ­μη­ρί­ω­σης των ανω­τέ­ρω ναυα­γί­ων και η έναρ­ξη διε­νέρ­γειας κα­τα­δύ­σε­ων ανα­ψυ­χής σε αυτά.

Τον Ιού­λιο 2026, το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού ίδρυ­σε τον «Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Επι­σκέ­ψι­μων Χώρων Ενά­λιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς» ως ΝΠΔΔ επο­πτευό­με­νο από το ΥΠΠΟ, ο οποί­ος, πα­ράλ­λη­λα και κατ΄ αρ­μο­διό­τη­τα, με την Εφο­ρεία Ενα­λί­ων Αρ­χαιο­τή­των, ανα­λαμ­βά­νει να δια­χει­ρι­στεί τις νέες τε­χνο­λο­γι­κές, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές και του­ρι­στι­κές προ­σκλή­σεις για την προ­στα­σία και την ανά­δει­ξη της ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της χώρας.

Η δια­χεί­ρι­ση της ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς δεν απο­τε­λεί υπό­θε­ση ενός μόνο κλά­δου, αλλά συ­νι­στά σύν­θε­τη δια­δι­κα­σία που απαι­τεί τη συ­νερ­γα­σία αρ­χαιο­λό­γων, θα­λάσ­σιων επι­στη­μό­νων, ει­δι­κών τε­χνο­λο­γί­ας, συ­ντη­ρη­τών, νο­μι­κών, το­πι­κών φο­ρέ­ων και ορ­γα­νι­σμών του­ρι­σμού. Επι­πλέ­ον, η πα­γκό­σμια άνο­δος του πο­λι­τι­στι­κού κα­τα­δυ­τι­κού του­ρι­σμού με­τα­βάλ­λει ρι­ζι­κά τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αντι­με­τω­πί­ζουν την ενά­λια κλη­ρο­νο­μιά τους. Η διε­θνής αγορά των υπο­βρύ­χιων θε­μα­τι­κών εμπει­ριών ανα­πτύσ­σε­ται με στα­θε­ρό ρυθμό, ενώ οι τα­ξι­διώ­τες ανα­ζη­τούν πλέον βιω­μα­τι­κές και αυ­θε­ντι­κές εμπει­ρί­ες που ενώ­νουν τον πο­λι­τι­σμό με τη φύση.

Σε όλη την επι­κρά­τεια δη­μιουρ­γή­θη­καν και προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται νέοι ενά­λιοι αρ­χαιο­λο­γι­κοί χώροι, δί­νο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα στο, κα­τα­δυό­με­νο και μη, κοινό να επι­σκε­φθεί, με ασφά­λεια, υπο­βρύ­χιους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους. Η δη­μιουρ­γία του Φορέα και η ίδρυ­ση του Εθνι­κού Μου­σεί­ου Ενα­λί­ων Αρ­χαιο­τή­των στο Σιλό του Πει­ραιά, απο­τε­λούν απτά και έμπρα­κτα πα­ρα­δείγ­μα­τα του εν­δια­φέ­ρο­ντος της Πο­λι­τεί­ας για την ανά­δει­ξη, την προ­στα­σία και τη δια­χεί­ρι­ση της πλού­σιας υπο­βρύ­χιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς μας.

Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, με τον προ­σή­κο­ντα σε­βα­σμό και την ευαι­σθη­σία που απαι­τούν οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι χώροι, στους οποί­ους συχνά υπήρ­χαν απώ­λειες ψυχών, θα συ­νε­χί­σει να δη­μιουρ­γεί νέους ενά­λιους επι­σκέ­ψι­μους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους, προ­σβλέ­πο­ντας και στην οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη των πε­ριο­χών που δια­σώ­ζουν ενά­λιο πο­λι­τι­στι­κό πλού­το, με τη δη­μιουρ­γία σχε­τι­κών υπο­δο­μών  για  την προ­σέλ­κυ­ση  του κα­τα­δυ­τι­κού του­ρι­σμού.

Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει ολο­κλη­ρω­μέ­νη στρα­τη­γι­κή για την προ­στα­σία και ανά­δει­ξη της ενά­λιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της, η οποία ευ­θυ­γραμ­μί­ζε­ται με τις ευ­ρω­παϊ­κές πο­λι­τι­κές. Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού δια­μορ­φώ­νει ένα συ­νε­κτι­κό, σύγ­χρο­νο και βιώ­σι­μο μο­ντέ­λο δια­χεί­ρι­σης των ενά­λιων αρ­χαιο­λο­γι­κών χώρων. Η ίδρυ­ση του Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Επι­σκέ­ψι­μων Χώρων Ενά­λιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς μαζί με την ίδρυ­ση του Εθνι­κού Μου­σεί­ου Ενα­λί­ων Αρ­χαιο­τή­των συ­νι­στούν στρα­τη­γι­κή επι­λο­γή εθνι­κής ση­μα­σί­ας με σαφές ανα­πτυ­ξια­κό πρό­ση­μο, επι­στη­μο­νι­κής και­νο­το­μί­ας και διε­θνούς πα­ρου­σί­ας της χώρας μας.