Λιγότερα τροχαία από… τύχη λέει έρευνα του Πολυτεχνείου Κρήτης

Oριακή μεί­ω­ση σε όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες, τόσο των ατυ­χη­μά­των όσο και των πα­θό­ντων, κα­τα­γρά­φη­κε και το 2013 σύμ­φω­να με τα στοι­χεία έρευ­νας που εκ­πό­νη­σε το Ερ­γα­στή­ριο Συ­στη­μά­των Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής Διοί­κη­σης του Πο­λυ­τε­χνεί­ου Κρή­της με τίτλο «Εκτί­μη­ση της επι­κιν­δυ­νό­τη­τας των πε­ρι­φε­ρεια­κών ενο­τή­των της Ελ­λά­δας με βάση τα τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα το 2013». Δια­τυ­πώ­νε­ται πα­ράλ­λη­λα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά η άποψη ότι «η μεί­ω­ση αυτή των ατυ­χη­μά­των είναι συ­γκυ­ρια­κή και τυ­χαία. Σε με­γά­λο βαθμό οφεί­λε­ται στην κρίση. Με το που θα βρε­θεί η χώρα πάλι σε τρο­χιά ανά­πτυ­ξης και κυ­κλο­φο­ρή­σει ξανά ο κό­σμος στους δρό­μους, τα τρο­χαία πρό­κει­ται να αυ­ξη­θούν».

Και πάλι όμως, σύμ­φω­να με τα απο­τε­λέ­σμα­τα της έρευ­νας, «η μεί­ω­ση δεν είναι τόσο με­γά­λη όσο το 2012 που εί­χα­με 1.431 λι­γό­τε­ρα ατυ­χή­μα­τα και 1.672 λι­γό­τε­ρους πα­θό­ντες σε σχέση με το 2011. Ση­μα­ντι­κό και συ­νά­μα ευ­χά­ρι­στο είναι το γε­γο­νός της πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­σης του αριθ­μού των νε­κρών που μειώ­θη­καν κατά 110 το 2013».

«Το ετή­σιο κό­στος των τρο­χαί­ων ατυ­χη­μά­των εκτι­μά­ται πε­ρί­που στα 200 εκατ. ευρώ» ανα­φέ­ρουν οι ει­δι­κοί και συ­νι­στούν: «Τώρα που όλα με­τρού­νται στην οι­κο­νο­μία, να ένα πεδίο από όπου μπο­ρούν να εξοι­κο­νο­μη­θούν χρή­μα­τα».

Οι πιο επι­κίν­δυ­νοι

Η έρευ­να διε­νερ­γή­θη­κε από τους κ. Κων­στα­ντί­νο Ζο­που­νί­δη, κα­θη­γη­τή Πο­λυ­τε­χνεί­ου Κρή­της, μέλος της Βα­σι­λι­κής Ακα­δη­μί­ας Οι­κο­νο­μι­κών και Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών Επι­στη­μών της Ισπα­νί­ας και επι­σκέ­πτη κα­θη­γη­τή του Audencia Nantes School of Management, κ. Μι­χα­ήλ Νι­κο­λα­ρά­κη, δι­δά­κτο­ρα Πο­λυ­τε­χνεί­ου Κρή­της, κ. Μι­χα­ήλ Δού­μπο, ανα­πλη­ρω­τή κα­θη­γη­τή Πο­λυ­τε­χνεί­ου Κρή­της και μέλος του Ερ­γα­στη­ρί­ου Συ­στη­μά­των Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής Διοί­κη­σης,και τον με­τα­πτυ­χια­κό φοι­τη­τή κ. Αν­δρέα Δα­ρι­βια­νά­κη.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία, οι νομοί Πρέ­βε­ζας, Εύ­βοιας, Αρ­γο­λί­δος, Ηλεί­ας και Ευ­ρυ­τα­νί­ας κα­τα­τάσ­σο­νται στις πρώ­τες θέ­σεις με τους πιο επι­κίν­δυ­νους. Ακο­λου­θούν εκεί­νοι της Λευ­κά­δας, της Ατ­τι­κής, της Αρ­κα­δί­ας, της Κε­φαλ­λη­νί­ας, της Λα­κω­νί­ας, της Ρο­δό­πης, της Χαλ­κι­δι­κής, της Ημα­θί­ας, της Αι­τω­λο­α­καρ­να­νί­ας και της Βοιω­τί­ας. Αν γεν­νώ­νται ερω­τή­μα­τα γιατί βρί­σκο­νται σε αυτές τις θέ­σεις πε­ριο­χές με μικρό πλη­θυ­σμό, οι ερευ­νη­τές εξη­γούν τη με­θο­δο­λο­γία τους: «Για κάθε πε­ρι­φε­ρεια­κή ενό­τη­τα γί­νε­ται ανα­γω­γή της συμ­με­το­χής κάθε εί­δους τρο­χαί­ου ατυ­χή­μα­τος και πα­θό­ντων σε σχέση με το σύ­νο­λο της χώρας και εν συ­νε­χεία συ­σχε­τι­σμός με στοι­χεία όπως πλη­θυ­σμός, κυ­κλο­φο­ρού­ντα οχή­μα­τα, μήκος εθνι­κού και επαρ­χια­κού οδι­κού δι­κτύ­ου».

Προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κά­λε­σε στους ερευ­νη­τές η πε­ρί­πτω­ση της Σάμου, «όπου εί­χα­με μόνο τέσ­σε­ρα θα­να­τη­φό­ρα και κα­νέ­να άλλο ατύ­χη­μα, πράγ­μα στα­τι­στι­κά αδύ­να­τον».

Το οδικό δί­κτυο

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι «στις πε­ριο­χές όπου έχει βελ­τιω­θεί το οδικό δί­κτυο έχου­με μεί­ω­ση των ατυ­χη­μά­των, π.χ. Φθιώ­τι­δα, Κο­ριν­θία που πριν από δέκα χρό­νια ήταν στις πρώ­τες θέ­σεις επι­κιν­δυ­νό­τη­τας. Το πρό­βλη­μα τώρα με­τα­φέρ­θη­κε στις πε­ριο­χές όπου το οδικό δί­κτυο δεν είναι σε καλή κα­τά­στα­ση και ιδιαί­τε­ρα στα νησιά όπου το κα­λο­καί­ρι κυ­κλο­φο­ρούν πολλά ενοι­κια­ζό­με­να δί­κυ­κλα σε ένα απαρ­χαιω­μέ­νο και κακώς συ­ντη­ρη­μέ­νο δί­κτυο (Κυ­κλά­δες, Επτά­νη­σα, Δω­δε­κά­νη­σα), εξ ου και οι πολ­λοί ελα­φροί τραυ­μα­τι­σμοί». Οπως λέει ο κ. Νι­κο­λα­ρά­κης, αρ­κε­τοί οδη­γοί από τα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα, έχο­ντας συ­νη­θί­σει να κι­νού­νται σε καλό οδικό δί­κτυο, «με­τα­φέ­ρουν» την ίδια οδική συ­μπε­ρι­φο­ρά σε δρό­μους που δεν είναι σε καλή κα­τά­στα­ση.

Οι ερευ­νη­τές το­νί­ζουν με νόημα ότι «πολύ σωστά μέχρι σή­με­ρα έχει δοθεί προ­τε­ραιό­τη­τα στους κε­ντρι­κούς οδι­κούς άξο­νες» αλλά ση­μειώ­νουν ότι «πα­ρα­με­λή­θη­καν τα νησιά που τώρα δέ­χο­νται πολύ με­γά­λο αριθ­μό του­ρι­στών. Ετσι στο άμεσο μέλ­λον θα πρέ­πει να επα­να­σχε­δια­σθεί η πο­λι­τι­κή, με προ­τε­ραιό­τη­τα στους με­γά­λους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς».

Προ­τά­σεις

Οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι ως σή­με­ρα φαί­νε­ται να επι­τυγ­χά­νε­ται ο στό­χος του Γ’ Στρα­τη­γι­κού Σχε­δί­ου Οδι­κής Ασφά­λειας (2011- 2020) για τη μεί­ω­ση των νε­κρών ως το 2020 κατά 50% σε σχέση με το 2010. Επει­δή, όπως συ­μπλη­ρώ­νουν, «υπάρ­χουν πολ­λές αστο­χί­ες με ση­μα­ντι­κό­τε­ρη το ότι δεν υπάρ­χει κε­ντρι­κός συ­ντο­νι­σμός στις δρά­σεις όσων ασχο­λού­νται με την οδική ασφά­λεια στη χώρα, απο­τέ­λε­σμα είναι ο κα­θέ­νας να κάνει ό,τι του κα­τέ­βει, χωρίς να λο­γο­δο­τεί και πολ­λές φορές αντί­θε­τα με το στρα­τη­γι­κό σχέ­διο και σε βάρος του σχε­δί­ου άλλου φορέα». Γι’ αυτό το­νί­ζουν ότι «κά­ποιος πρέ­πει να έχει το “γε­νι­κό πρό­σταγ­μα” και τη συ­νο­λι­κή ευ­θύ­νη. Το σχέ­διο υπάρ­χει, όλοι θα πρέ­πει να το εφαρ­μό­ζουν. Οποιος δια­φω­νεί ή έχει άλλη πρό­τα­ση θα πρέ­πει να εξε­τά­ζε­ται πρώτα και μετά να εφαρ­μό­ζε­ται».

Ο κ. Ζο­που­νί­δης προ­τεί­νει «με πρω­το­βου­λία της Βου­λής σε πρώτη φάση να γίνει μια πα­νελ­λή­νια συν­διά­σκε­ψη-συ­νέ­δριο όλων των εμπλε­κο­μέ­νων για να κα­θο­ρι­στούν οι αρ­χι­κές κα­τευ­θυ­ντή­ριες γραμ­μές, να συμ­φω­νη­θούν κά­ποιες κοι­νές δρά­σεις, να πα­ρου­σια­σθεί το Στρα­τη­γι­κό Σχέ­διο Οδι­κής Ασφά­λειας επει­δή πολ­λοί το αγνο­ούν και να εξα­χθούν χρή­σι­μα συ­μπε­ρά­σμα­τα η εφαρ­μο­γή των οποί­ων θα αρ­χί­σει την επο­μέ­νη».

Προ­σθέ­τει μά­λι­στα ότι «με λίγη προ­σπά­θεια, συ­ντο­νι­σμό και δράση οι νε­κροί από τρο­χαία μπο­ρούν να κα­τέ­βουν κάτω από 500 το 2015».

Η αλ­λα­γή συ­νη­θειών

Πιο μικρή κυ­κλο­φο­ρία, πιο λίγα ατυ­χή­μα­τα

Ποιοι πα­ρά­γο­ντες συ­νέ­τει­ναν στη μεί­ω­ση των ατυ­χη­μά­των; Σύμ­φω­να με τους ερευ­νη­τές, αυτοί είναι η μεί­ω­ση των δια­νυο­μέ­νων χι­λιο­μέ­τρων κάθε οχή­μα­τος στο ελά­χι­στο «λόγω της αυ­ξη­μέ­νης τιμής των καυ­σί­μων και της επι­δεί­νω­σης της κα­τα­να­λω­τι­κής ικα­νό­τη­τας των οδη­γών που κά­νουν πλέον μόνο τις απα­ραί­τη­τες με­τα­κι­νή­σεις ή προ­τι­μούν τα μέσα μα­ζι­κής με­τα­φο­ράς»· η μεί­ω­ση της κυ­κλο­φο­ρί­ας των βα­ρέ­ων οχη­μά­των «λόγω της πτώ­σης της οι­κο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, των με­γά­λων έργων και της δια­κί­νη­σης λι­γό­τε­ρων εμπο­ρευ­μά­των»· η μεί­ω­ση της νυ­χτε­ρι­νής δια­σκέ­δα­σης και των δια­κο­πών· η μεί­ω­ση του μέσου όρου της τα­χύ­τη­τας για λό­γους οι­κο­νο­μί­ας καυ­σί­μου και η μεί­ω­ση του στό­λου των οχη­μά­των (κα­τά­θε­ση πι­να­κί­δων) «ιδιαί­τε­ρα των πα­λαιών ή των με­γά­λων κυ­βι­σμού αυ­το­κι­νή­των και πα­ράλ­λη­λα η ορια­κή αύ­ξη­ση της αγο­ράς νέων».

Αντί­θε­τα, σύμ­φω­να με την έρευ­να, κα­τα­γρά­φη­καν αύ­ξη­ση της κί­νη­σης των ενοι­κια­ζο­μέ­νων αυ­το­κι­νή­των και δι­κύ­κλων «λόγω της άφι­ξης με­γά­λου αριθ­μού του­ρι­στών, και αύ­ξη­ση του στό­λου τους (διό­γκω­ση εται­ρι­κών πω­λή­σε­ων κατά 15,6% συ­γκρι­τι­κά με το 2012)», αύ­ξη­ση των με­τα­κι­νή­σε­ων των του­ρι­στι­κών λε­ω­φο­ρεί­ων και αύ­ξη­ση των δια­νυο­μέ­νων χι­λιο­μέ­τρων από τα δί­κυ­κλα.

Μά­λι­στα, στις προ­τά­σεις των ερευ­νη­τών συ­γκα­τα­λέ­γε­ται η προ­τε­ραιό­τη­τα στην αστυ­νό­μευ­ση των δι­κύ­κλων εντός των πό­λε­ων για να πε­ριο­ρι­σθούν οι ελα­φροί τραυ­μα­τι­σμοί.

Πηγή: Το Βήμα