Εν αναμονή της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ – Τι προσδοκά η κυβέρνηση και τι λένε τα κόμματα

Στη σκιά των απο­φά­σεων του Eurogroup συνέρ­χο­νται στις 23 Απρι­λίου η σύνοδος των ηγετών της ΕΕ προ­κει­μέ­νου να επι­κυ­ρώ­σει καταρ­χήν το ανε­παρ­κές πακέτο των 540 δις ευρώ που ενέ­κρινε το Eurogroup που θα είναι και άμεσα δια­θέ­σιμο για τις πρώτες επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία από τον κορο­ναϊό.

Το ερω­τη­μα­τικό του Ταμείου Ανά­καμ­ψης

Ωστόσο με τα υπαρ­ξιακά ερω­τή­ματα για το μέλλον της ΕΕ από τις επι­πτώ­σεις της υγειο­νο­μι­κής και οικο­νο­μι­κής κρίσης να παρα­μέ­νουν ανοιχτά, το Eurogroup άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο και για ένα δεύτερο πακέτο χρη­μα­το­δό­τη­σης της οικο­νο­μίας με άλλα 500 περίπου δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ προ­κει­μέ­νου η συνο­λική ευρω­παϊκή παρέμ­βαση στην οικο­νο­μία να φτάσει το 1 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ.

Αυτό του­λά­χι­στον προ­κύ­πτει από τις δηλώ­σεις του Γάλλου υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών σχετικά με το Ταμείο Ανά­καμ­ψης.

Μάλιστα το Eurogroup ξεκα­θά­ρισε ότι το Ταμείο Ανά­καμ­ψης θα παρέχει χρη­μα­το­δό­τηση για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας μέσω του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της ΕΕ εξα­σφα­λί­ζο­ντας την αλλη­λεγ­γύη με τις ευρω­παϊ­κές χώρες που έχουν πληγεί περισ­σό­τερο από τον κορο­ναϊό.

Το σοκ και η ύφεση για τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες θα είναι μεγάλη και στο πλαίσιο αυτό ανα­ζη­τού­νται τρόποι περαι­τέρω χρη­μα­το­δό­τη­σης για να ξανα­μπούν σε τροχιά ανά­καμ­ψης οι οικο­νο­μίες των κρατών μελών της ΕΕ.

Χρη­μα­το­δό­τηση μελ­λο­ντι­κών δαπανών και όχι της …παρελ­θού­σας σπα­τά­λης

Ωστόσο στην Ευρώπη ξανά­νοιξε η παλιά πληγή της αντί­θε­σης Βορρά και Νότου μετά την άρνηση πρω­τί­στως της Γερ­μα­νίας να κάνει δεκτή την πρόταση για έκδοση ειδικού ευρω­ο­μο­λό­γου προ­κει­μέ­νου να υπάρξει επι­με­ρι­σμός των βαρών από την αύξηση του δημο­σίου χρέους των χωρών που θα κληθούν να δαπα­νή­σουν μεγάλα ποσά για να χρη­μα­το­δο­τή­σουν την ανά­καμψη των οικο­νο­μιών τους.

Μένει λοιπόν να καθο­ρι­στούν το ποια θα είναι και ποιο συγκε­κρι­μένο περιε­χό­μενο θα έχουν τα «και­νο­τόμα χρη­μα­το­πι­στω­τικά εργα­λεία» γύρω από τα οποία υπήρξε ο συμ­βι­βα­σμός στο Eurogroup.

Ο Μπρούνο Λεμέρ σημεί­ωσε πάντως, ότι η κοινή έκδοση χρέους δεν σημαί­νει την έκδοση ευρω­ο­μο­λό­γων «καθώς θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για τη χρη­μα­το­δό­τηση μελ­λο­ντι­κών δαπανών για την επα­νεκ­κί­νηση των οικο­νο­μιών και όχι σπα­τα­λών του παρελ­θό­ντος».

Ανα­ζη­τού­νται μορφές κοινής έκδοσης χρέους …χωρίς ευρω­ο­μό­λογο

Μία μορφή κοινής έκδοσης χρέους θα ήταν ο δανει­σμός της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής από τις αγορές με εγγυ­ή­σεις των κρατών – μελών, όπως θα κάνει η Κομι­σιόν και με το πρό­γραμμα SURE για τη στήριξη της απα­σχό­λη­σης, το οποίο έχει ύψος 100 δισ. ευρώ και περι­λαμ­βά­νε­ται στο πρώτο πακέτο μέτρων που εγκρί­θηκε από το Eurogroup.

Στο ενδε­χό­μενο αυτό ανα­φέρ­θηκε πρό­σφατα ο Επί­τρο­πος για τον Κοι­νο­τικό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, Γιο­χά­νες Χαν, ο οποίος πρό­τεινε να αυξηθεί σημα­ντικά το όριο χρέους της Κομι­σιόν για ένα περιο­ρι­σμένο χρονικό διά­στημα, λόγω της κρίσης του κορο­ναϊού.

«Ο υπο­λο­γι­σμός του Χαν και της (προ­έ­δρου της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής) φον ντερ Λάιεν είναι πώς θα ήταν απλού­στερο για χώρες, όπως η Γερ­μα­νία και η Ολλαν­δία, να συμ­φω­νή­σουν στην ανάληψη ενός τέτοιου χρέους από ότι στα αμφι­λε­γό­μενα κορονο-ομόλογα», ανα­φέ­ρει δημο­σί­ευμα της γερ­μα­νι­κής εφη­με­ρί­δας Sueddeutsche Zeitung.

Σύμφωνα με τον Λεμέρ, το Ταμείο Ανά­καμ­ψης μπορεί να είναι έτοιμο σε έξι μήνες, ενώ παράλ­ληλα θα καταρ­τί­ζε­ται το σχέδιο δράσης για την ανά­καμψη από τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς.

Προ­βλη­μα­τικό το σχέδιο στή­ρι­ξης της απα­σχό­λη­σης

Σύμφωνα με το politico, από τις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του επει­σο­δια­κού τελευ­ταίου Eurogroup «το πακέτο ύψους 240 δισ. από τον ESM, θα μπο­ρούσε να είναι δια­θέ­σιμο δύο εβδο­μά­δες εφόσον οι Ευρω­παίοι ηγέτες υπο­γρά­ψουν τη δέσμη μέτρων.

Το ταμείο της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων θα μπο­ρούσε επίσης να τεθεί σε λει­τουρ­γία πολύ γρήγορα. Για να ξεκι­νή­σει η εγγύηση δανείων για επι­χει­ρή­σεις, η ΕΤΕπ χρειά­ζε­ται του­λά­χι­στον το 60% των 25 δισεκ. ευρώ που έχουν δεσμεύ­σει οι κυβερ­νή­σεις στο ταμείο.

Το σχέδιο αντα­σφά­λι­σης ανερ­γίας της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής ύψους 100 δισ. ευρώ θα μπο­ρούσε να απο­δει­χθεί περισ­σό­τερο προ­βλη­μα­τικό».

Το σχέδιο Μάρσαλ και η προ­ε­δρία του κορο­ναϊού

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο προ­βάλ­λει και το ανα­θε­ω­ρη­μένο πολυ­ε­τές δημο­σιο­νο­μικό πλαίσιο της ΕΕ, δηλαδή ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της ΕΕ για το 2021-2027.

Μάλιστα η πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν κα Λάιεν έχει μιλήσει για ένα ευρω­παϊκό σχέδιο Μάρσαλ, το οποίο οι Βρυ­ξέλ­λες φιλο­δο­ξούν να δια­δρα­μα­τί­σει κεντρικό ρόλο στην οικο­νο­μική ανά­καμψη της ΕΕ.

Στο μεταξύ ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Γερ­μα­νίας Χάιο Μάας χαρα­κτή­ρισε την επερ­χό­μενη Γερ­μα­νική προ­ε­δρία της ΕΕ τον Ιούλιο ως «προ­ε­δρία του κορο­ναϊού» στη μάχη για την υπέρ­βαση των συνε­πειών της παν­δη­μίας.

Σύμφωνα με τον κ. Μάας, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της Ε.Ε. για τα επόμενα επτά χρόνια θα πρέπει να εξε­λι­χθεί σε «πρό­γραμμα ανα­ζω­ο­γό­νη­σης» για την Ευρώπη.

«Για αυτό τώρα τον ανα­θε­ω­ρούμε και επεν­δύ­ουμε πολύ στο μέλλον – στην έρευνα, στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, στην τεχνο­λο­γική κυριαρ­χία και στην οικο­δό­μηση κοι­νω­νι­κού και υγειο­νο­μι­κού συστή­μα­τος ανθε­κτι­κού σε κρίσεις», εξηγεί ο γερ­μα­νός ΥΠΕΞ στη «Welt».

Εξα­γω­γική Γερ­μα­νία και υγιής Ευρώπη

«Μια εξα­γω­γική χώρα όπως η Γερ­μα­νία χρειά­ζε­ται μια υγιή Ευρώπη και μια λει­τουρ­γική παγκό­σμια οικο­νο­μία. Για αυτό και το πακέτο των 500 και πλέον δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ της Ε.Ε., το μεγα­λύ­τερο στην ιστορία της, δεν απο­τε­λεί απλώς πράξη αλλη­λεγ­γύης, αλλά καθαρή οικο­νο­μική λογική», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο Χάικο Μάας.

Προ­σθέ­τει ότι σκοπός είναι η Ευρώπη να βγει από την κρίση ισχυ­ρό­τερη, πιο αλλη­λέγ­γυα και περισ­σό­τερο κυρί­αρχη.

Σε αυτό το πλαίσιο, συνε­χί­ζει, πρέπει να διορ­θω­θούν και λάθη που έγιναν. «Έχω στο νου μου κυρίως τους περιο­ρι­σμούς της δημο­κρα­τίας και του κράτους δικαίου με το άλλοθι του αγώνα κατά του κορο­ναϊού, κάτι που είναι απα­ρά­δε­κτο στην Ευρώπη. Όποιος παρα­βιά­ζει τις θεμε­λιώ­δεις αρχές της Ε.Ε. δεν θα πρέπει να υπο­λο­γί­ζει ότι θα επω­φε­λη­θεί από τα οικο­νο­μικά πλε­ο­νε­κτή­ματα της Ένωσης», κατα­λή­γει ο γερ­μα­νός σοσιαλ­δη­μο­κρά­της.

Ξορ­κί­ζει το νέο μνη­μό­νιο

Από τις μέχρι στιγμής διερ­γα­σίες η ελλη­νική κυβέρ­νηση κρατά χαμη­λούς τόνους σχετικά με τις απο­φά­σεις του Eurogroup και κυρίως εστιά­ζει στο να ξορ­κί­ζει το ενδε­χό­μενο ενός νέου μνη­μο­νίου απα­ντώ­ντας στις αιτιά­σεις της αντι­πο­λί­τευ­σης.

Απο­φεύ­γει να επι­δο­θεί σε πανη­γυ­ρι­σμούς, εκφρά­ζει σε ήπιους τόνους ένα κλίμα σχε­τι­κής δυσφο­ρίας, απορ­ρί­πτει την κριτική της αντι­πο­λί­τευ­σης που θεωρεί απο­τυ­χία τις τελευ­ταίες απο­φά­σεις της ΕΕ και προ­σπα­θεί ταυ­τό­χρονα να εκπέμ­ψει ένα μήνυμα αισιο­δο­ξίας.

Μάλιστα ο κ. Σταϊ­κού­ρας χαρα­κτή­ρισε ικα­νο­ποι­η­τική την απόφαση του Eurogroup τονί­ζο­ντας ότι θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει εφαλ­τή­ριο για περισ­σό­τερο γεν­ναίες πρω­το­βου­λίες χρη­μα­το­δό­τη­σης της οικο­νο­μίας, ενώ δεν παρέ­λειψε να σημειώ­σει ότι καμία χώρα δεν πήρε το βέλ­τι­στο απο­τέ­λε­σμα που επι­θυ­μούσε.

Η κυβέρ­νηση παρά την αρχική της θέση και με δεδο­μένη τη στάση συγκε­κρι­μέ­νων δυνά­μεων της Ευρώπης, πρω­τί­στως της Γερ­μα­νίας, αλλά και της Ολλαν­δίας, δεν επι­κε­ντρώ­νει την προσοχή της στην έκδοση του ευρω­ο­μο­λό­γου.

Από το πακέτο των 540 δισεκ ευρώ η Ελλάδα –σύμφωνα με τον κ. Σταϊ­κούρα θα λάβει 7-8 δισεκ ευρώ για τις άμεσες επι­πτώ­σεις του κορο­ναϊού, στη δημόσια υγεία, τη ρευ­στό­τητα στις επι­χει­ρή­σεις και τη στήριξη της απα­σχό­λη­σης.

Σε αυτό το πλαίσιο η προσοχή της κυβέρ­νη­σης εστιά­ζε­ται στη λει­τουρ­γία του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου Ανά­καμ­ψης και με τα ως τώρα δεδο­μένα το πλάνο της κυβέρ­νη­σης για την εξεύ­ρεση πόρων που θα στη­ρί­ξουν την ελλη­νική οικο­νο­μία είναι το σενάριο για μια ύφεση της τάξης του 4%.

Η πιστο­λη­πτική γραμμή του ESM

Από την πλευρά των κομ­μά­των της αντι­πο­λί­τευ­σης εν μέρει η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και του ΚΙΝΑΛ συγκλί­νει σε πολλά σημεία.

Κύριο σημείο σύγκλι­σης των απόψεων του Αλέξη Τσίπρα και της Φώφης Γεν­νη­ματά είναι πως οι απο­φά­σεις του Eurogroup σχετικά με τον τρόπο χρη­μα­το­δό­τη­σης των οικο­νο­μιών και κατ’ επέ­κταση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας αφήνει ορθά­νοι­χτο το επι­κίν­δυνο ενδε­χό­μενο να αυξηθεί το χρέος και να επέλθει ένα νέο μνη­μό­νιο που θα βάλει ταφό­πλακα στις όποιες ελπίδες οικο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης της Ελλάδας.

Προς σ’ αυτή την κατεύ­θυνση από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ οι αντι­πο­λι­τευ­τι­κοί τόνοι κατά της κυβέρ­νη­σης Μητσο­τάκη έχουν οξυνθεί θυμί­ζο­ντας παλιό­τε­ρες εποχές. Μάλιστα το κόμμα της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης υπο­γραμ­μί­ζει ότι η χρήση του ESM οδηγεί σε πιστο­λη­πτική γραμμή και κατά συνέ­πεια σε νέα μνη­μό­νια.

«Η Ευρώπη φαί­νε­ται να μην διδά­σκε­ται από το παρελ­θόν, της, να μην μαθαί­νει από τα λάθη της» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο Αλέξης Χαρί­τσης χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας «εξορ­γι­στικά κατώ­τερο των περι­στά­σεων» το Eurogroup, ενώ κάλεσε την κυβέρ­νηση να εφαρ­μό­σει το πρό­γραμμα «Μένουμε όρθιοι» που παρου­σί­ασε ο Αλέξης Τσίπρα.

Χαρα­κτη­ρι­στική της κρι­τι­κής του ΣΥΡΙΖΑ προς την κυβέρ­νηση είναι η δήλωση της τομε­άρχη Εργα­σίας και πρώην υπουρ­γού, Έφης Αχτσιό­γλου που κατη­γό­ρησε την κυβέρ­νηση ότι θέλει να οδη­γή­σει την οικο­νο­μία στο 2012.

Δεθή­καμε σε 5ο μνη­μό­νιο

Από εκεί και πέρα μνη­μό­νιο προ­ε­ξο­φλεί το ΚΚΕ και το ΜέΡΑ25.

Το κόμμα του Γιάνη Βαρου­φάκη τονίζει ότι «η κυβέρ­νηση έδεσε τη χώρα με το 5ο Μνη­μό­νιο», καθώς «πούλησε» την υπόθεση του ευρω­ο­μο­λό­γου και «στο Eurogroup της 9ης Απρι­λίου συναί­νεσε σε νέο δάνειο από το ταμείο της τρόικας (τον Eυρωπαϊκό Μηχα­νι­σμό Στα­θε­ρό­τη­τας – ESM).

Ο Δημή­τρης Κου­τσού­μπας με άρθρο του στο Ριζο­σπά­στη υπο­στή­ριξε ότι συνο­λική και λυτρω­τική λύση για το λαό θα έρθει σε σύγκρουση και με απο­δέ­σμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ ενώ απέρ­ριψε τα υπό συζή­τηση σχέδια των Βρυ­ξελ­λών (ευρω­ο­μό­λογο, σχέδιο Μάρσαλ, δάνεια απο ESM) για την οικο­νο­μία σημειώ­νο­ντας ότι κοινός παρο­νο­μα­στής είναι πως «οι εργα­ζό­με­νοι θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν ξανά το μάρμαρο των νέων πακέτων διά­σω­σης».

πηγή in.gr