Την προσφυγή στο ΔΝΤ εξετάζει πλέον η κυβέρνηση Ερντογάν

Καθώς εξα­ντλού­νται τα συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα της Τουρ­κίας και η οικο­νο­μία διο­λι­σθαί­νει εκ νέου σε ύφεση, η κυβέρ­νηση Ερντο­γάν αρχίζει να εξε­τά­ζει λύσεις που απέ­κλειε έως τώρα. Ανάμεσά τους η προ­σφυγή στο ΔΝΤ με τις πολι­τι­κές που το συνο­δεύ­ουν. Αρκετοί Τούρκοι πολι­τι­κοί θα ήθελαν να απο­φύ­γουν μια νέα προ­σφυγή στο ΔΝΤ, αλλά θεωρούν ότι λόγω της παν­δη­μίας είναι η κατάλ­ληλη περί­ο­δος να συνά­ψουν μια καλή συμ­φω­νία με το Ταμείο. Τα συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα της Τουρ­κίας έχουν μειωθεί κατά σχεδόν 11 δισ. δολάρια από την αρχή του έτους και ανέρ­χο­νται σε μόλις 94,5 δισ. δολάρια.

Αν από αυτά αφαι­ρε­θούν τα απο­θε­μα­τικά των τουρ­κι­κών τρα­πε­ζών και ορι­σμέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις που εκκρε­μούν, τα πραγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα φαί­νε­ται πως δεν υπερ­βαί­νουν τα 26,3 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με τα τελευ­ταία επίσημα στοι­χεία, από το σύνολο των δια­θε­σί­μων τα 25,9 δισ. δολάρια ήταν προϊόν δανει­σμού. Αν η χώρα δεν κατα­φύ­γει σε εξω­τε­ρική χρη­μα­το­δό­τηση, δεν θα έχει τη δυνα­τό­τητα να θωρα­κί­σει την οικο­νο­μία της και να αντι­με­τω­πί­σει το δυσθε­ώ­ρητο εξω­τε­ρικό χρέος της, από το οποίο λήγουν ομόλογα αξίας 170 δισ. δολα­ρίων μέσα στο επόμενο έτος.

Την τελευ­ταία φορά, πάντως, που η Τουρκία προ­σέ­φυγε στο ΔΝΤ, το 2001, η χρη­μα­το­πι­στω­τική κρίση εκείνης της εποχής κυριο­λε­κτικά διέ­γραψε από τον πολι­τικό χάρτη μια γενιά Τούρκων πολι­τι­κών και προ­λεί­ανε το έδαφος για την άνοδο του Ερντο­γάν στην εξουσία.

Μια άλλη δυνα­τό­τητα που φαί­νε­ται να εξε­τά­ζει η κεντρική τράπεζα είναι να τυπώσει χρήμα, μολο­νότι η γει­το­νική χώρα έχει ιστο­ρικό με πολύ υψηλούς δείκτες πλη­θω­ρι­σμού. Η προ­ο­πτική αυτή φαί­νε­ται ρεα­λι­στική, ειδι­κό­τερα όταν η κεντρική τράπεζα αγο­ρά­ζει μαζικά κρατικά ομόλογα από τη δευ­τε­ρο­γενή αγορά και έχει εκφρά­σει την πρόθεση να αυξήσει περαι­τέρω αυτές τις αγορές για όσο χρεια­στεί.

Οπως τονίζει σχετικό ρεπορ­τάζ του Bloomberg, έχει αρχίσει να ατονεί το στίγμα που φέρουν οι δύο αυτές επι­λο­γές καθώς εξα­ντλεί­ται το οπλο­στά­σιο τόσο της κυβέρ­νη­σης όσο και της κεντρι­κής τρά­πε­ζας. Η παγκό­σμια οικο­νο­μία διο­λι­σθαί­νει στη χει­ρό­τερη ύφεση που έχει γνω­ρί­σει σε καιρό ειρήνης μετά το 1930. Και οι κυβερ­νή­σεις ανα­γκά­ζο­νται να παρα­βιά­σουν κανόνες και δόγματα σε βαθμό και τρόπο αδια­νό­ητο. «Η Αγκυρα πρέπει να βρει τρόπο να στη­ρί­ξει την οικο­νο­μία της χωρίς να προ­κα­λέ­σει κρίση στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών», σχο­λιά­ζει ο Μουράτ Ουσέρ, οικο­νο­μο­λό­γος της Global Source Partners. Ο ίδιος επι­ση­μαί­νει πως είναι πολύ δύσκολο να τα κατα­φέ­ρει μόνη της και η πλέον πρα­κτική λύση είναι και πάλι ένα πρό­γραμμα δανει­σμού από το ΔΝΤ «παρά τις πολι­τι­κές που αυτό επι­βάλ­λει».

Μια άλλη δυνα­τό­τητα της Τουρ­κίας θα ήταν η επιβολή ελέγχων στις κινή­σεις κεφα­λαίου όπως εκτιμά ο Περ Χάμαρ­λουντ, ανα­λυ­τής ανα­δυό­με­νων αγορών στη SEB AB στη Στοκ­χόλμη. Ο ίδιος θεωρεί, πάντως, πιθα­νό­τερο να ανα­ζη­τή­σει η Αγκυρα διμερή στήριξη από τις ΗΠΑ και την Κίνα ή την Ε.Ε. προ­κει­μέ­νου να απο­κα­τα­στή­σει την εμπι­στο­σύνη στην οικο­νο­μία της.

Σύμφωνα με τον κ. Χάμαρ­λουντ, «οι έλεγχοι στις κινή­σεις κεφα­λαίου είναι δίκοπο μαχαίρι, γιατί κρατούν πολύ­τιμα κεφά­λαια έξω από τη χώρα».

Και βέβαια ο Τούρκος πρό­ε­δρος φέρει μεγάλη ευθύνη για το αδιέ­ξοδο στο οποίο έχει περιέλ­θει η τουρ­κική οικο­νο­μία. Με την επιμονή του στον φθηνό δανει­σμό, ο Ερντο­γάν διέ­βρωσε την εμπι­στο­σύνη των επεν­δυ­τών στην τουρ­κική λίρα, εξω­θώ­ντας τον τουρ­κικό λαό στην αγορά δολα­ρίων και προ­κα­λώ­ντας, έτσι, τη λεγό­μενη δολα­ριο­ποί­ηση της τουρ­κι­κής οικο­νο­μίας. Επι­στρα­τεύ­ο­ντας, άλλωστε, διάφορα μέτρα για να απο­τρέ­ψει τα στοι­χή­ματα κατά του νομί­σμα­τος, προ­κά­λεσε μαζική φυγή κεφα­λαίων από τη χώρα. Οι εκροές ξένου κεφα­λαίου από ομόλογα και μετοχές της Τουρ­κίας έφτασαν στα 6,4 δισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο του έτους, κατα­γρά­φο­ντας ρεκόρ από το 2005 οπότε υπάρ­χουν τα σχετικά αρχεία.

ΠΗΓΉ kathimerini.gr