Επικεφαλής Frontex: Αυτό είναι το σχέδιο φύλαξης των συνόρων

Το σχέδιο που κατήρ­τισε ο Frontex για να συν­δρά­μει την Ελλάδα στη φύλαξη των συνόρων της με την Τουρκία αναλύει σε απο­κλει­στική συνέ­ντευξή του στην «Κ» ο  51χρονος Γάλλος εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής του Οργα­νι­σμού Φαμπρίς Λετζερί, λίγα εικο­σι­τε­τρά­ωρα μετά το αίτημα για βοήθεια που απηύ­θυνε η ελλη­νική κυβέρ­νηση. Από το γραφείο του στη Βαρ­σο­βία, ο Ευρω­παίος αξιω­μα­τού­χος μίλησε για τα τηλε­φω­νή­ματα που δέχθηκε στο κινητό του τηλέ­φωνο από τους κ. Μιχάλη Χρυ­σο­χοϊδη και Γιάννη Πλα­κιω­τάκη, πριν από την κρίσιμη συνε­δρί­αση του Κυβερ­νη­τι­κού Συμ­βου­λίου Εξω­τε­ρι­κών και Αμυνας (ΚΥΣΕΑ), στο οποίο χαρά­χθηκε η κυβερ­νη­τική στρα­τη­γική για την αντι­με­τώ­πιση της κρίσης.

«Πριν από τη συνε­δρί­αση του κυβερ­νη­τι­κού συμ­βου­λίου ήμασταν σε επαφή με το λιμε­νικό και την αστυ­νο­μία, ενώ δέχθηκα απευ­θείας τηλε­φω­νή­ματα από τους υπουρ­γούς Προ­στα­σίας του Πολίτη και Ναυ­τι­λίας. Με κάλεσαν στο κινητό και μου είπαν ότι το Συμ­βού­λιο Αμυνας πιθα­νό­τατα θα απο­φά­σιζε να ζητηθεί η άμεση συν­δρομή του Frontex», απο­κά­λυψε ο κ. Λετζερί. «Θεωρώ την κίνησή τους να έρθουν σε απευ­θείας επι­κοι­νω­νία μαζί μου πολύ θετική, καθώς μας επέ­τρεψε να κινη­θούμε άμεσα και να κερ­δί­σουμε χρόνο», πρό­σθεσε.

Το κρίσιμο βράδυ

«Τι ήταν αυτό που σας ζήτησε η ελλη­νική πλευρά;» ρωτή­σαμε τον κ. Λετζερί. «Να ενερ­γο­ποι­ή­σουμε την ομάδα ταχείας επέμ­βα­σης (RABIT). Το αίτημα αφο­ρούσε αρχικά συν­δρομή στη φύλαξη των θαλάσ­σιων συνόρων, ωστόσο, αργό­τερα απο­φα­σί­στηκε παρό­μοια επι­χεί­ρηση να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί και στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, στον Εβρο» απο­κά­λυψε σχετικά με όσα συνέ­βη­σαν το κρίσιμο βράδυ της περα­σμέ­νης Κυρια­κής. Οσο για την εικόνα από τα σύνορα που του μετέ­φε­ραν οι δύο κυβερ­νη­τι­κοί αξιω­μα­τού­χοι, ο επι­κε­φα­λής του Frontex είπε: «Στον Εβρο υπήρχαν μετα­νά­στες κατά μήκος της οριο­γραμ­μής από την πόλη Εντίρν (σ.σ. Αδρια­νού­πολη) μέχρι και το Δέλτα του ποταμού. Περίπου 15.000 με 20.000 άτομα περί­με­ναν την ευκαι­ρία να δια­σχί­σουν τα σύνορα με την Ελλάδα. Στη θάλασσα αντί­στοιχα, από το Σάββατο έως τη Δευτέρα είχαν κατα­γρα­φεί 2.000 αφίξεις μετα­να­στών».

Εκτοτε, παρα­τη­ρεί ο κ. Λετζερί, δια­πι­στώ­νε­ται απο­κλι­μά­κωση. «Σε όλο το μήκος των συνόρων υπάρ­χουν σήμερα (σ.σ. Παρα­σκευή) λιγό­τερα άτομα, ενώ την Πέμπτη οι μετα­νά­στες άρχισαν να επι­στρέ­φουν στην Κων­στα­ντι­νού­πολη. Το φαι­νό­μενο όμως είναι δυνα­μικό και εμείς οι Ευρω­παίοι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντι­με­τω­πί­σουμε κάθε δύσκολη κατά­σταση», είπε στην «Κ» ο κ. Λετζερί. Απο­κά­λυψε ακόμα ότι ο Frontex παρα­κο­λου­θεί με προσοχή την κατά­σταση που επι­κρα­τεί και στα σύνορα της Τουρ­κίας με τη Βουλ­γα­ρία: «Προς το παρόν περι­γρά­φε­ται ήρεμη, ωστόσο, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τυχόν εξε­λί­ξεις», πρό­σθεσε. Πριν ανα­φερ­θεί λεπτο­με­ρώς στο επι­χει­ρη­σιακό πλάνο της «ομάδας ταχείας επέμ­βα­σης», ο επι­κε­φα­λής της ευρω­παϊ­κής συνο­ριο­φυ­λα­κής διευ­κρί­νισε ότι η πλειο­νό­τητα όσων συγκε­ντρώ­θη­καν στην τουρ­κική πλευρά των συνόρων δεν ήταν Σύροι αλλά υπήκοοι Αφγα­νι­στάν και Πακι­στάν.

Οι επι­χει­ρή­σεις

«Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες και από την Τουρκία, το 70% αυτών ήταν από το Αφγα­νι­στάν και οι υπό­λοι­ποι από το Πακι­στάν, χώρες του Μαγκρέμπ και την Αφρική. Ταξί­δε­ψαν στην Τουρκία με την ελπίδα ότι θα βρουν ευκαι­ρία να περά­σουν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη», είπε. Ο Γάλλος αξιω­μα­τού­χος απο­κά­λυψε ότι ήδη επι­χει­ρούν (κατά δια­στή­ματα) στην Ελλάδα 500 Ευρω­παίοι συνο­ριο­φύ­λα­κες στο πλαίσιο της επι­χεί­ρη­σης «Ποσει­δώ­νας» που παρα­μέ­νει σε εξέλιξη στο Αιγαίο. «Με την επι­χεί­ρηση RABIT θα αυξή­σουμε τη δύναμή μας. Στον Εβρο θα ανα­πτυ­χθούν 100 συνο­ριο­φύ­λα­κες. Είμαστε σε επι­κοι­νω­νία με την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία για να απο­φα­σί­σουμε πού ακριβώς θα περι­πο­λούν. Πάντως, όταν μου τηλε­φώ­νησε ο υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη ανη­συ­χούσε κυρίως για τις Καστα­νιές», τόνισε.

Σε ό,τι αφορά τα θαλάσ­σια σύνορα, ο κ. Λετζερί διευ­κρί­νισε ότι «εξα­κο­λου­θούμε να κάνουμε υπο­λο­γι­σμούς για να δούμε τι προ­σω­πικό και εξο­πλι­σμός θα απαι­τη­θούν». Υπο­γράμ­μισε, πάντως, ότι μέχρι την Παρα­σκευή είχε εξα­σφα­λί­σει τα δύο τρίτα όσων είχαν ζητήσει το λιμε­νικό και το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, καθώς και ότι σε 15 ανέρ­χο­νταν τα κράτη-μέλη που είχαν εκφρά­σει την επι­θυ­μία να παρά­σχουν συν­δρομή.

Συμπλη­ρω­μα­τικά με τα παρα­πάνω, ο Frontex παρείχε στην «Κ» αργά το βράδυ της Παρα­σκευής επι­και­ρο­ποι­η­μένα στοι­χεία σύμφωνα με τα οποία ο Οργα­νι­σμός είχε δεχθεί προ­σφο­ρές από τα κράτη-μέλη για την παροχή: δύο σκαφών περι­πο­λίας, επτά αερο­σκα­φών, ενός ελι­κο­πτέ­ρου και τεσ­σά­ρων οχη­μά­των εξο­πλι­σμένα με θερ­μι­κές κάμερες. Ανα­φο­ρικά με το χρο­νο­διά­γραμμα, ο κ. Λετζερί απο­κά­λυψε ότι οι 100 πρώτοι συνο­ριο­φύ­λα­κες θα έρθουν στην Ελλάδα και συγκε­κρι­μένα στον Εβρο την Τετάρτη 11 Μαρτίου. Στο ερώτημα εάν τα τελευ­ταία εικο­σι­τε­τρά­ωρα παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες μπό­ρε­σαν να δια­σχί­σουν τα σύνορα και να συνε­χί­σουν την πορεία τους προς Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη μέσω του λεγό­με­νου «βαλ­κα­νι­κού άξονα» (όπως το 2015), ο κ. Λετζερί απά­ντησε: «Βρι­σκό­μα­στε σε επαφή με τις χώρες των δυτικών Βαλ­κα­νίων και μέχρι στιγμής, οι ανα­φο­ρές τους περι­γρά­φουν την κατά­σταση ως ήρεμη. Δεν δια­πι­στώ­νε­ται αύξηση του αριθμού των μετα­να­στών που μέσω Ελλάδας κατα­φέρ­νουν να ταξι­δέ­ψουν προς τα Βαλ­κά­νια».

Ο επι­κε­φα­λής του Frontex ρωτή­θηκε εάν ανη­συ­χεί για το ενδε­χό­μενο ο ευρω­παϊ­κός Οργα­νι­σμός να βρεθεί εν μέσω μιας, όχι τυπικής μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης όπως εκείνης το 2015 αλλά μιας διμε­ρούς «σύγκρου­σης» μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας. Τι απά­ντησε; «Είναι γεγονός ότι δεν αντι­με­τω­πί­ζουμε μια κρίση σαν κι εκείνη του 2015.

Τα γεγο­νότα των τελευ­ταίων ημερών προ­κλή­θη­καν από τη λαν­θα­σμένη εντύ­πωση ότι τα σύνορα ήταν ανοικτά, με απο­τέ­λε­σμα οι μετα­νά­στες να θεω­ρή­σουν ότι ο δρόμος προς την Ευρώπη είναι ανοι­κτός. Εχουμε μια ξεκά­θαρη απο­στολή να περιο­ρί­σουμε την παρά­νομη μετα­νά­στευση, να διε­ξά­γουμε ελέγ­χους ασφα­λείας, να υπο­στη­ρί­ξουμε την Ελλάδα στη δακτυ­λο­σκό­πηση των μετα­να­στών».

Ομάδες ταχείας επέμ­βα­σης

Τον ρωτή­σαμε και για τα δημο­σιεύ­ματα και κάποια βίντεο που προ­βλή­θη­καν σε ΜΜΕ και social media που παρου­σιά­ζουν τα πλη­ρώ­ματα των σκαφών του λιμε­νι­κού να εφαρ­μό­ζουν επι­θε­τική τακτική υπο­χρε­ώ­νο­ντας τις βάρκες με τους παρά­τυ­πους μετα­νά­στες να επι­στρέ­ψουν στα τουρ­κικά χωρικά ύδατα. Ο κ. Λετζερί  περιο­ρί­στηκε να απα­ντή­σει ότι «ελέγ­χουμε τις καταγ­γε­λίες για όσα συμ­βαί­νουν στα σύνορα, αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να σας πω κάτι συγκε­κρι­μένο». Σημειώ­νε­ται ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ε.Ε. στην οποία ο Frontex έχει ενερ­γο­ποι­ή­σει τις ομάδες ταχείας επέμ­βα­σης. Η πρώτη φορά ήταν το 2010 στον Εβρο και η δεύτερη το φθι­νό­πωρο του 2015 στο Ανα­το­λικό Αιγαίο.

Οι επι­στρο­φές

Σε συζη­τή­σεις με την ελλη­νική κυβέρ­νηση, για να καταρ­τί­σουν κοινό σχέδιο δράσης για τις επι­στρο­φές παρά­τυ­πων μετα­να­στών πίσω στις χώρες κατα­γω­γής τους, βρί­σκε­ται ο ευρω­παϊ­κός οργα­νι­σμός Frontex. Αυτό απο­κά­λυψε στην απο­κλει­στική συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στην «Κ» ο επι­κε­φα­λής του οργα­νι­σμού, Φαμπρίς Λετζερί.

«Είμαι αισιό­δο­ξος ότι σύντομα θα έχουμε καταρ­τί­σει ένα κοινό action plan. Από τις επαφές μου με κυβερ­νη­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι η Ελλάδα ενδια­φέ­ρε­ται σοβαρά να αυξήσει τον αριθμό των επι­στρο­φών», δήλωσε. Πάντως, προει­δο­ποί­ησε για τον κίνδυνο οι επι­χει­ρη­σια­κές δυνα­τό­τη­τες του Frontex να περιο­ρι­στούν σημα­ντικά εάν γίνει δεκτή εισή­γηση της κρο­α­τι­κής προ­ε­δρίας της Ε.Ε. για μείωση έως και 50% στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του οργα­νι­σμού.

πηγή kathimerini.gr