Νέο ασφαλιστικό: Οι δέκα μεγάλες αλλαγές για συνταξιούχους και ασφαλισμένους

Δέκα µεγάλες αλλαγές για 3 εκατοµµύρια ασφαλισµένους και πάνω από 1 εκατοµµύριο συντα­ξιού­χους έρχο­νται µε το ασφα­λι­στικό νοµοσχέδιο που βρί­σκε­ται επί θύραις.

Από το νέο καθε­στώς επη­ρε­ά­ζο­νται:

• 1,5 εκατοµµύριο µισθωτοί µε πλήρη απα­σχό­ληση.
• 1,44 εκατοµµύριο µη µισθωτοί, δηλαδή ελεύ­θε­ροι επαγγελµατίες και αγρότες.
• Πάνω από 1 εκατοµµύριο συντα­ξιού­χοι που έχουν απο­χω­ρή­σει µε περισ­σό­τερα από 33 έτη ασφά­λι­σης.
• 250.000-300.000 δικαιού­χοι επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων που είχαν µειώσεις το 2016. Η «Ηµερησία» ετοίµασε έναν οδικό χάρτη για τον «δεκά­λογο» του νέου Ασφα­λι­στι­κού

1) Νέες κύριες συντά­ξεις (συντα­ξιο­δό­τηση µετά τις 12/5/2016)

Η δοµή του συστήµατος υπολογισµού παραµένει ίδια, ενώ ενι­σχύ­ο­νται οι συντε­λε­στές της αντα­πο­δο­τι­κής σύντα­ξης από τα 33 έτη και πάνω, µε στόχο να οδηγούν σε ανα­πλή­ρωση 50%-50,5% για 40 έτη ασφά­λι­σης (έναντι 42,80% σήµερα) και 40%-40,5% για 35ετία ασφά­λι­σης (έναντι 33,81% σήµερα). Λόγω της αύξησης των συντε­λε­στών ανα­πλή­ρω­σης, θα δικαιω­θούν αυξή­σεις (αναδροµικά από 1η Οκτω­βρίου 2019) στην τσέπη νέοι συντα­ξιού­χοι που έχουν απο­χω­ρή­σει µετά τις 13 Μαΐου 2016 και δεν έχουν προ­σω­πική διαφορά.

Αύξηση µόνο στα χαρτιά θα έχουν όσοι απο­χώ­ρη­σαν από 13/5/2016 έως 31/12/2018 και δια­τη­ρούν τµήµα προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς (25% έως 50%) επειδή η σύνταξή τους -όπως υπο­λο­γί­στηκε µε τον νόµο Κατρούγκαλου- ήταν µειωµένη κατά του­λά­χι­στον 20% σε σχέση µε τη σύνταξη που θα έπαιρ­ναν µε το παλαιό καθε­στώς.

Οι συντα­ξιού­χοι αυτής της κατη­γο­ρίας θα έχουν λογι­στικό συµψηφισµό της αύξησης µε την προ­σω­πική διαφορά και αυξή­σεις σ την τσέπη θα πρέπει να περιµένουν µετά το 2023.

Με το νέο καθε­στώς συµφέρει να παραµένει κανείς στην εργασία και στην ασφά­λιση µέχρι να συµπληρώσει 40ετία εργα­σίας και πληρωµένων εισφο­ρών. Η κλιµακωτή αύξηση της ανα­πλή­ρω­σης δείχνει αυξή­σεις της τάξης του 10% στα τελικά ποσά των συντά­ξεων για συντάξιµες απο­δο­χές (µισθός ή απο­δο­χές επί των οποίων υπο­λο­γί­ζο­νται εισφο­ρές) έως 1.500 ευρώ και έως 15% για υψη­λό­τε­ρες.

2) Παλαιές επανυπολογισµένες συντά­ξεις (πριν από τις 12/5/2016)

Ο επανυπολογισµός των παλαιών συντά­ξεων που είχαν ήδη εκδοθεί πριν από τις 12 Μαΐου του 2016 θα βρεθεί σε φάση «επα­νεκ­κί­νη­σης». Οι περισ­σό­τε­ροι θα έχουν λογι­στι­κούς συµψηφισµούς και θα δουν τις προ­σω­πι­κές τους δια­φο­ρές να ψαλι­δί­ζο­νται υπέρ της αύξησης της αντα­πο­δο­τι­κής τους σύντα­ξης, ενώ κάποιοι άλλοι θα δικαιω­θούν αυξή­σεις στην τσέπη. Τα εκκα­θα­ρι­στικά για την περίοδο από τον Οκτώ­βριο 2019 και µετά θα δηµοσιευθούν αφού ψηφι­στεί ο νόµος και ολο­κλη­ρω­θεί ο επανυπολογισµός µε τα νέα δεδοµένα.

Παλαιοί συντα­ξιού­χοι που έχουν θετική προ­σω­πική διαφορά σηµαντικού ύψους (π.χ. άνω των 50 ή 100 ευρώ) θα δουν αύξηση της αντα­πο­δο­τι­κής σύντα­ξης και αντί­στοιχη µείωση της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς. Στην τσέπη δεν προ­κύ­πτει διαφορά, αλλά ο συντα­ξιού­χος µπορεί να ελπίζει νωρί­τερα σε µηδενισµό της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς και αύξηση από το 2023 και µετά, όταν θα ενερ­γο­ποι­η­θεί η ρήτρα για γενικές αυξή­σεις µε βάση το ΑΕΠ και τον ∆είκτη Τιµών Κατα­να­λωτή.

Αντί­θετα, παλαιοί συντα­ξιού­χοι που έχουν αρνη­τική προ­σω­πική διαφορά, δηλαδή έχουν λάβει αύξηση από 1/1/2019, θα πρέπει να λάβουν αύξηση στην τσέπη. Εφόσον είχαν απο­χω­ρή­σει µε πάνω από 33 χρόνια, η προ­σω­πική διαφορά θα αυξηθεί και µαζί της θα αυξηθεί από την 1η Οκτω­βρίου 2019 το 1/5 αυτής που λαµβάνουν. Επίσης, παλαιοί συντα­ξιού­χοι µε πολύ µικρή θετική προ­σω­πική διαφορά (π.χ. κάτω από 50 ευρώ) αντιµετωπίζουν το ενδεχόµενο να «µηδενίσουν το κοντέρ» της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς ή να περά­σουν σε αρνη­τική προ­σω­πική διαφορά, δηλαδή σε αύξηση.

3) Εισφο­ρές ελεύ­θε­ρων επαγγελµατιών – αυτοαπασχολούµενων

Το νέο Ασφα­λι­στικό φέρνει νέο σύστηµα εισφο­ρών για τους επαγγελµατίες, αποσυνδεδεµένο από τα εισοδήµατα και το ύψος του κατώ­τα­του µισθού. Θεσµοθετούνται κατη­γο­ρίες στα­θε­ρών ασφα­λί­στρων για όλους και οι µη µισθωτοί θα έχουν την ελευ­θε­ρία επι­λο­γής. Ο κάθε ασφαλισµένος µε δρα­στη­ριό­τητα άνω των 5 ετών θα επι­λέ­γει ελεύ­θερα τον ∆εκέµβριο κάθε έτους το επίπεδο των εισφο­ρών του για την επόµενη χρονιά. Η επιλογή θα καθο­ρί­ζει και τη µελλοντική σύνταξη.

Θα υπάρ­χουν µία υπο­χρε­ω­τική κατη­γο­ρία και πέντε προ­αι­ρε­τι­κές, ενώ µια ειδική 7η υπο­κα­τη­γο­ρία θα είναι διαθέσιµη µόνο στους νέους επαγγελµατίες µε δρα­στη­ριό­τητα έως 5 έτη. Η πρώτη και υπο­χρε­ω­τική ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία θα ανέρ­χε­ται στα 220 ευρώ τον µήνα (µαζί µε τα 10 ευρώ υπέρ ανερ­γίας). Οι υπό­λοι­πες πέντε προ­αι­ρε­τι­κές ασφα­λι­στι­κές κατη­γο­ρίες διαµορφώνονται στα 262 ευρώ, 312 ευρώ, 373 ευρώ, 445 ευρώ και 576 ευρώ. Οι νέοι επαγγελµατίες και αυτοαπασχολούµενοι µε ασφά­λιση έως 5 έτη θα µπορούν να κατα­βάλ­λουν 136 ευρώ τον µήνα εντασσόµενοι στην υπο­κα­τώ­τατη κατη­γο­ρία εισφο­ρών του νέου συστήµατος.

4) Επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις

Αύξηση στην επι­κου­ρική τους θα δουν όσοι είχαν περι­κο­πές το καλο­καίρι του 2016. Πρό­κει­ται για περίπου 250.000-300.000 συντα­ξιού­χους, οι οποίοι ωφε­λού­νται από την από­συρση του «κόφτη» των 1.300 ευρώ. Είναι στο σύνολό τους παλαιοί συντα­ξιού­χοι, που είχαν συντα­ξιο­δο­τη­θεί, δηλαδή, πριν από τις 12 Μαΐου του 2016 και προ­έρ­χο­νται κατά κύριο λόγο από 21 Ταµεία. Αυξή­σεις θα δουν µισθωτοί του πρ. ΙΚΑ, δηµόσιοι υπάλ­λη­λοι, εµποροϋπάλληλοι, ναυ­τι­λια­κοί και του­ρι­στι­κοί πρά­κτο­ρες, εργαζόµενοι σε εται­ρείες οινο­ποι­ίας, δηµοτικοί υπάλ­λη­λοι, δικηγόροι-συµβολαιογράφοι, ναυ­τι­κοί, τρα­πε­ζο­ϋ­πάλ­λη­λοι ΕΤΒΑ και Εµπορικής, µηχανικοί κ.ά. Ολοι οι ωφελούµενοι θα δουν απευ­θείας αυξή­σεις στην τσέπη τους από 5 ευρώ έως 196 ευρώ, ενώ µεσοσταθµικά η αύξηση θα είναι 99,57 ευρώ. Κατά τα λοιπά, ο υπολογισµός των επι­κου­ρι­κών δεν πρό­κει­ται να αλλάξει.

5) Εισφο­ρές αγροτών

Στο νέο καθε­στώς αλλά­ζουν και οι εισφο­ρές των αγροτών. ∆ιαµορφώνονται έξι κατη­γο­ρίες στα­θε­ρών ασφα­λί­στρων. Η πρώτη και υπο­χρε­ω­τική ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία για τους προερχόµενους από τον πρώην ΟΓΑ θα ανέρ­χε­ται στα 119 ευρώ µηνιαίως.

Οι υπό­λοι­πες πέντε προ­αι­ρε­τι­κές ασφα­λι­στι­κές κατη­γο­ρίες διαµορφώνονται στα 143 ευρώ, 171 ευρώ, 205 ευρώ, 246 ευρώ και 319 ευρώ. Και στο νέο σύστηµα οι αγρο­τι­κές εισφο­ρές ακο­λου­θούν τριετή µεταβατική περίοδο. Το 2021 η ελά­χι­στη εισφορά διαµορφώνεται στα 121 ευρώ, ενώ οι υπό­λοι­πες πέντε προ­αι­ρε­τι­κές ως εξής: 146 ευρώ, 174 ευρώ, 210 ευρώ, 251 ευρώ και 326 ευρώ.

Νέα αύξηση προ­βλέ­πε­ται για το 2022, ώστε η ελά­χι­στη εισφορά για τους αγρότες να διαµορφωθεί και τελικώς να παγιω­θεί στα 124 ευρώ. Οι νέοι αγρότες µε ασφά­λιση έως πέντε έτη θα υπά­γο­νται σε µια υπο­κα­τώ­τατη ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία και θα πλη­ρώ­νουν 85 ευρώ τον µήνα (86 ευρώ το 2021 και 88 ευρώ το 2022).

6) Μπλο­κά­κια

Καταρ­γεί­ται η υπο­χρέ­ωση ασφά­λι­σης για το µπλοκάκι στην περί­πτωση που ο εργαζόµενος είναι ταυ­τό­χρονα και µισθωτός. Η πλήρης απαλ­λαγή για τους παραλ­λή­λως απασχολούµενους θα ισχύει για όσους καλύ­πτουν από τον µισθό τους την ελά­χι­στη εισφορά για σύνταξη και υγεία των 210 ευρώ.

Εφόσον οι κρα­τή­σεις εργαζόµενου και εργο­δότη στο 27,10% του µεικτού µισθού καλύ­πτουν το ποσό των 210 ευρώ, ο ασφαλισµένος δεν θα υπο­χρε­ού­ται να κατα­βάλ­λει εισφο­ρές και για το εισόδηµα από το µπλοκάκι του. ∆ιαφο­ρε­τικά θα κατα­βάλ­λει στο µπλοκάκι κατ’ ελά­χι­στον το υπό­λοιπο και µέχρι τη συµπλήρωση των 210 ευρώ. Αυτό σηµαίνει πως απαλ­λάσ­σο­νται από τις διπλές εισφο­ρές όσοι έχουν µεικτό µισθό άνω των 780 ευρώ.

7) Ψηφιακή σύνταξη

Ψηφιακή σύνταξη Στο νέο Ασφα­λι­στικό βρί­σκο­νται και δια­τά­ξεις για τον ψηφιακό µετασχηµατισµό του ΕΦΚΑ αλλά και για το σύστηµα «Ατλας». Το «Ατλας» θα παίξει καθο­ρι­στικό ρόλο για την ολο­κλή­ρωση του εγχειρήµατος της «ψηφια­κής σύντα­ξης», ώστε τον Ιούνιο του 2021 το 90% των νέων συντά­ξεων να εκδί­δε­ται ψηφιακά.

8) «Πέναλτι» εργα­ζο­μέ­νων συντα­ξιού­χων

Μείωση στο µισό (από το 60% στο 30%) αναµένεται για το «πέναλτι» των συντα­ξιού­χων που εργά­ζο­νται. Η µείωση δείχνει αύξηση του ποσού που θα µπαίνει στην τσέπη του εργαζόµενου συντα­ξιού­χου της τάξης του 75%.

9) Νέος ασφα­λι­στι­κός γίγα­ντας

Η διοι­κη­τική και οργα­νω­τική ενο­ποί­ηση του ΕΦΚΑ (κύριες συντά­ξεις) µε το ΕΤΕΑΕΠ (επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις και εφάπαξ βοηθήµατα) θα είναι σηµαντικό κεφά­λαιο στο ασφα­λι­στικό νοµοσχέδιο. Ο ΕΦΚΑ και το ΕΤΕΑΕΠ θα έχουν εντός του e-ΕΦΚΑ ενιαία µεν, αλλά δια­κριτή λογι­στική δια­χεί­ριση για κάθε κλάδο. Στόχος είναι να προ­κύ­ψουν οικονοµίες κλίµακος και να βελ­τιω­θεί ο χρόνος απονοµής των συντά­ξεων.

10) Μείωση εισφο­ρών για τους µισθωτούς

Μείωση εισφο­ρών έρχεται και για τους µισθωτούς, αλλά µόνο για όσους εργά­ζο­νται µε πλήρη απα­σχό­ληση, από το δεύτερο εξάµηνο του 2020. Η µείωση του 2020 θα είναι 0,9 ποσο­στιαίες µονάδες, ενώ θα φτάσει σωρευ­τικά τις 5 µονάδες µέχρι και το 2023. Η αφαί­ρεση 0,9 ποσο­στιαίων µονάδων από τον όγκο των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών εργο­δότη και εργαζόµενου, που σήµερα φτάνουν αθροι­στικά στο 40,56%, µεταφράζεται σε ελά­φρυνση 2,21% του µη µισθολογικού κόστους που αφορά στην ασφά­λιση.

Μεγα­λύ­τερη θα είναι η ελά­φρυνση από 1/1/2021 και µετά. Το µέτρο αφορά περίπου 1,5 εκατοµµύριο µισθωτούς, εργαζόµενους µε πλήρη απα­σχό­ληση.

πηγή ethnos.gr

Γιάννης Φώσκο­λος