Νέος Κ.Ο.Κ.: Ποιες αλλαγές έρχονται στα πρόστιμα – Απλοποιείται η αποπληρωμή

Ριζική ανα­τροπή στον Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας θα επι­φέ­ρει η αλλαγή του σχε­τι­κού νόμου, την οποία ετοι­μά­ζει το υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών, με τον νέο ανα­θε­ω­ρη­μένο ΚΟΚ να περι­λαμ­βά­νει ελα­φρύ­τε­ρες διοι­κη­τι­κές κυρώ­σεις αλλά και αυξο­μειώ­σεις στα προ­βλε­πό­μενα πρό­στιμα, εξαι­ρου­μέ­νων των σοβαρών παρα­βά­σεων για τις οποίες οι οικο­νο­μι­κές ποινές θα αυξη­θούν. Παράλ­ληλα εξε­τά­ζε­ται η απα­λοιφή εξο­ντω­τι­κών κυρώ­σεων, όπως η διά βίου αφαί­ρεση της άδειας οδή­γη­σης σε περί­πτωση υπο­τρο­πής στην ίδια παρά­βαση, ενώ τα πρό­στιμα που θα επι­βάλ­λο­νται για κάθε παρά­βαση θα είναι ενιαία και δεν θα ακο­λου­θούν εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια, όπως προ­βλέ­πει ο σημε­ρι­νός ΚΟΚ, παρά το γεγονός ότι εκκρε­μεί ακόμα η εφαρ­μογή της διά­τα­ξης.

Η «φιλο­σο­φία» του νέου ΚΟΚ, τους βασι­κούς άξονες του οποίου παρου­σιά­ζει το «Εθνος της Κυρια­κής», αλλάζει πλήρως, με στόχο η κακή οδηγική συμπε­ρι­φορά του ανθρώ­που πίσω από το τιμόνι να λει­τουρ­γεί τιμω­ρη­τικά για τον ίδιο, αλλά όχι για το αυτο­κί­νητο, πρα­κτική η οποία ακο­λου­θεί­ται και σήμερα για τα επαγ­γελ­μα­τικά οχήματα.

Ως απο­τέ­λε­σμα, θα μειω­θούν δρα­στικά οι παρα­βά­σεις για τις οποίες θα αφαι­ρού­νται τα στοι­χεία του αυτο­κι­νή­του (άδεια κυκλο­φο­ρίας και πινα­κί­δες). Πηγές του υπουρ­γείου επι­ση­μαί­νουν ότι κάτι τέτοιο είναι επι­βε­βλη­μένο, καθώς σε πολλές περι­πτώ­σεις το αυτο­κί­νητο είναι οικο­γε­νειακό και μαζί με τον παρα­βάτη οδηγό «τιμω­ρεί­ται» και δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ολό­κληρη η οικο­γέ­νεια. Για παρά­δειγμα, εάν κάποιος εντο­πι­στεί να οδηγεί χωρίς να φορά ζώνη ασφα­λείας, θα αφαι­ρεί­ται η άδεια οδή­γη­σης του χρήστη, αλλά όχι και η άδεια κυκλο­φο­ρίας του οχή­μα­τος, ενώ θα επα­νε­ξε­τα­στεί και η επα­να­φορά των οικο­νο­μι­κών προ­στί­μων σε αυτές τις περι­πτώ­σεις.

Ωστόσο σε παρα­βά­σεις που θεω­ρού­νται εξαι­ρε­τικά επι­κίν­δυ­νες για την πρό­κληση σοβαρού τρο­χαίου ατυ­χή­μα­τος, όπως η παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, η υπερ­βο­λική ταχύ­τητα ή η αντι­κα­νο­νική προ­σπέ­ραση, εξε­τά­ζε­ται το ενδε­χό­μενο να αφαι­ρού­νται και τα στοι­χεία του αυτο­κι­νή­του.

Στην πλειο­νό­τητα των παρα­βά­σεων δεν ανα­μέ­νο­νται μεγάλες αυξο­μειώ­σεις στα πρό­στιμα. Ωστόσο το βάρος θα δοθεί στην απο­πλη­ρωμή τους, η οποία εάν δεν γίνει σε ένα εύλογο χρονικό διά­στημα, ο παρα­βά­της οδηγός θα βλέπει το οφει­λό­μενο ποσό στη φορο­λο­γική του δήλωση μέσω του Taxisnet.

Και αυτό γιατί, βάσει των στοι­χείων του υπουρ­γείου, αν και σήμερα το συνο­λικό ύψος των προ­στί­μων που επι­βάλ­λο­νται ετησίως φτάνει περίπου τα 140 εκατ. ευρώ, τελικώς το ποσό που πλη­ρώ­νε­ται δεν ξεπερνά τα 40 εκατ. Αλλωστε εκτι­μά­ται ότι η μη ύπαρξη προ­στί­μου δεν έχει λει­τουρ­γή­σει απο­τρε­πτικά στις παρα­βά­σεις. Αντι­θέ­τως έχει δημιουρ­γή­σει «ουρές» οδηγών έξω από πολι­τικά γραφεία ή τα γραφεία της Τρο­χαίας προ­κει­μέ­νου να κατα­φέ­ρουν να πάρουν πίσω νωρί­τερα από τους προ­βλε­πό­με­νους μήνες άδεια και δίπλωμα.

Απλο­ποιεί­ται η απο­πλη­ρωμή

Την περίοδο αυτή στο υπουρ­γείο γίνεται επα­νε­ξέ­ταση του νόμου αλλά και του ύψους των προ­βλε­πό­με­νων προ­στί­μων, με έμφαση στην απλο­ποί­ηση της δια­δι­κα­σίας είσπρα­ξης. Εχει υπάρξει επί της αρχής συμ­φω­νία μεταξύ των υπουρ­γείων Μετα­φο­ρών, Οικο­νο­μι­κών (ΑΑΔΕ) και Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης ως προς την πληρωμή των προ­στί­μων. Με τον νέο ΚΟΚ, ο οποίος ανα­μέ­νε­ταινα έχει ολο­κλη­ρω­θεί στις αρχές της επό­με­νης χρονιάς, ο υπε­ρή­με­ρος οφει­λέ­της θα έχει την προ­βλε­πό­μενη δυνα­τό­τητα να υπο­βά­λει ένσταση για πρό­στιμο που του επε­βλήθη, ενώ στη συνέ­χεια, και εφόσον η ένστασή του έχει απορ­ρι­φθεί, θα του δίνεται και ένα εύλογο χρονικό διά­στημα 2-3 μηνών προ­κει­μέ­νου να απο­πλη­ρώ­σει την οφειλή του, η οποία μετά το πέρας του συγκε­κρι­μέ­νου δια­στή­μα­τος θα περνά ως υπο­χρέ­ωση μέσω του Taxis.

«Στόχος είναι να γνω­ρί­ζει ο παρα­βά­της ότι δεν μπορεί να δια­φύ­γει από την ποινή του είτε με κάποιο ρου­σφέτι είτε επειδή δεν ανα­ζή­τησε κανείς αυτήν την οφειλή» υπο­γραμ­μί­ζουν πηγές του υπουρ­γείου Μετα­φο­ρών, συμπλη­ρώ­νο­ντας πως τα επι­πλέον έσοδα από την είσπραξη των προ­στί­μων θα κατευ­θυν­θούν στη χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων για την οδική ασφά­λεια αλλά και στην εφαρ­μογή ενός νέου εργα­λείου, των Σχεδίων Βιώ­σι­μης Αστικής Κινη­τι­κό­τη­τας (ΣΒΑΚ).

Επι­ση­μαί­νουν, μάλιστα, ότι η βελ­τί­ωση της εισπρα­ξι­μό­τη­τας θα δώσει τη δυνα­τό­τητα ακόμα και μείωσης του ύψους ορι­σμέ­νων προ­στί­μων, ενώ τονί­ζουν ότι αυτό που κατα­δει­κνύει η σημε­ρινή πρα­κτική είναι ότι ακόμα και ένα μικρό πρό­στιμο πολλές φορές δεν πλη­ρώ­νε­ται, καθώς δεν ανα­ζη­τεί­ται ποτέ από κανέναν. Σήμερα τα βήματα από την επιβολή μέχρι την είσπραξη ενός προ­στί­μου είναι περίπου εξήντα, ενώ φιλο­δο­ξία του νέου ΚΟΚ είναι να τα μειώσει στα 15. Στην κατεύ­θυνση της βελ­τί­ω­σης της εισπρα­ξι­μό­τη­τας των προ­στί­μων, το υπουρ­γείο εξε­τά­ζει και την επι­στροφή του δεκαη­μέ­ρου για την απο­πλη­ρωμή τους με έκπτωση. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι με τις υφι­στά­με­νες δια­τά­ξεις έχει καταρ­γη­θεί η δυνα­τό­τητα πλη­ρω­μής του μισού ποσού το πρώτο δεκα­ή­μερο, αλλά έχει μειωθεί στο μισό το ύψος των προ­στί­μων.

Τρεις είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους δεν εισπράτ­το­νται σήμερα τα πρό­στιμα, όπως εκτι­μούν οι ίδιες πηγές: η πολύ­πλοκη γρα­φειο­κρα­τική δια­δι­κα­σία από την επιβολή μέχρι την είσπραξη του προ­στί­μου, η μη ανα­ζή­τηση της οφειλής από την πλειο­νό­τητα των δήμων και η ανυ­παρ­ξία μηχα­νι­σμού επι­βο­λής.

Και στον νέο ΚΟΚ, πάντως, θα εξα­κο­λου­θή­σει να υπάρχει η κατη­γο­ριο­ποί­ηση των παρα­βά­σεων, η οποία θεσμο­θε­τή­θηκε με τον νόμο του 2018 και τις δια­χω­ρί­ζει σε χαμηλής, μεσαίας και υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, ορί­ζο­ντας πρό­στιμα έως 100 ευρώ για την πρώτη κατη­γο­ρία, από 101 έως 300 ευρώ για τη δεύτερη και από 301 έως 600.

ευρώ για την τρίτη, εκτός των πολύ επι­κίν­δυ­νων παρα­βά­σεων. Ωστόσο αυτό που φαί­νε­ται ότι θα αλλάξει είναι το ύψος, καθώς και η λογική των προ­στί­μων. Ο υφι­στά­με­νος ΚΟΚ ορίζει ότι στις παρα­βά­σεις της ίδιας κατη­γο­ρίας το πρό­στιμο πρέπει να είναι ενιαίο, κάτι το οποίο δεν θα ισχύσει.

Αλλωστε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η κατη­γο­ριο­ποί­ηση ουσια­στικά δεν εφαρ­μό­στηκε, καθώς αν και ο τελευ­ταίος νόμος μετρά πάνω από 1,5 χρόνο εφαρ­μο­γής, δεν βγήκαν ποτέ οι υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις οι οποίες θα όριζαν τις ακρι­βείς παρα­βά­σεις ανά κατη­γο­ρία και τα ακριβή πρό­στιμα. Η νομο­πα­ρα­σκευα­στική επι­τροπή που είχε συστα­θεί με αυτό τον σκοπό παρέ­δωσε το πόρισμά της λίγο πριν από τις εκλογές, χωρίς αυτό να προ­λά­βει να πάρει τη μορφή υπουρ­γι­κής από­φα­σης.

Συνο­πτικά, στις βασικές αλλαγές τού υπό ανα­θε­ώ­ρηση ΚΟΚ εντάσ­σο­νται:

Η δια­τή­ρηση της αφαί­ρε­σης των στοι­χείων του αυτο­κι­νή­του για τις παρα­βά­σεις οι οποίες σχε­τί­ζο­νται με το όχημα, όπως για παρά­δειγμα η έλλειψη βεβαί­ω­σης τεχνι­κού ελέγχου από ΚΤΕΟ ή οι βλάβες στα φώτα κ.λπ.

• Στις πολύ σοβαρές παρα­βά­σεις, όπως η κατα­νά­λωση αλκοόλ, η παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, η υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, εξε­τά­ζε­ται ο συν­δυα­σμός ποινών και προ­στί­μων αλλά και η δια­τή­ρηση της αφαί­ρε­σης των στοι­χείων του αυτο­κι­νή­του ως απο­τρε­πτι­κού μέτρου.
• Οι ποινές για κάποιες παρα­βά­σεις θα εξε­τα­στούν μεμο­νω­μένα και θα αυστη­ρο­ποι­η­θούν. Σε του­λά­χι­στον δύο παρα­βά­σεις, όπως η υπερ­βο­λική κατα­νά­λωση αλκοόλ αλλά και οι αυτο­σχέ­διοι αγώνες (κόντρες), οι οποίοι θεω­ρού­νται ως μια «συνει­δητή» παρά­βαση, το χρη­μα­τικό πρό­στιμο θα αυξηθεί από τα 700 ευρώ που ισχύει σήμερα.

Να σημειω­θεί ότι σήμερα το υψη­λό­τερο πρό­στιμο (πλην του αλκοόλ) είναι 700 ευρώ και επι­βάλ­λε­ται, μεταξύ άλλων, στην παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, STOP, σε αντι­κα­νο­νική προ­σπέ­ραση και επι­κίν­δυ­νους ελιγ­μούς.

• Κατάρ­γηση της διά­τα­ξης περί διά βίου αφαί­ρε­σης της άδειας οδή­γη­σης, η οποία προ­βλέ­πε­ται σήμερα στις περι­πτώ­σεις διπλής ή τριπλής υπο­τρο­πής σε πολύ σοβαρές παρα­βά­σεις, όπως το αλκοόλ, καθώς εκτι­μά­ται ότι δεν έχει τον σωφρο­νι­στικό χαρα­κτήρα που επι­βάλ­λε­ται να έχει μια ποινή.
• Κατάρ­γηση της διά­τα­ξης για την επιβολή προ­στί­μων με εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια, η οποία εκτι­μά­ται ότι είναι ανε­φάρ­μο­στη, και επα­να­θε­σμο­θέ­τηση ίδιου προ­στί­μου σε όλους για την ίδια παρά­βαση.
• Σε ό,τι αφορά τα αλλο­δαπά επαγ­γελ­μα­τικά οχήματα, πάντως, και τους ελέγ­χους τους από μεικτά κλι­μά­κια στις εθνικές οδούς, εξε­τά­ζε­ται και η επι­τό­πια είσπραξη των προ­στί­μων τόσο του ΚΟΚ όσο και άλλων παρα­βά­σεων, όπως το δια­φο­ρε­τικό δηλω­μένο φορτίο, είτε με πιστω­τική κάρτα είτε με ακι­νη­το­ποί­ησή τους μέχρι να πλη­ρω­θεί το πρό­στιμο. Και αυτό γιατί σήμερα συχνά επι­βάλ­λο­νται πρό­στιμα σε τέτοιες περι­πτώ­σεις, τα οποία όμως δεν πλη­ρώ­νο­νται ποτέ.

Τι λένε οι συγκοι­νω­νιο­λό­γοι

Δύσκολη εκτιμά ότι είναι η ενιαία αντι­με­τώ­πιση της ποινής, δηλαδή του προ­στί­μου και των διοι­κη­τι­κών κυρώ­σεων, ακόμα και για παρα­βά­σεις εντός της ίδιας κατη­γο­ρίας επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, ο συγκοι­νω­νιο­λό­γος και εκπρό­σω­πος του Συλ­λό­γου Ελλήνων Συγκοι­νω­νιο­λό­γων στην επι­τροπή του ΚΟΚ, Πανα­γιώ­της Παπα­ντω­νίου, ο οποίος επι­ση­μαί­νει ότι 20 μήνες μετά την ανα­θε­ώ­ρηση του ΚΟΚ, αυτός δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί και παρα­μέ­νει ασαφής:

«Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα η Τροχαία να καλεί­ται να αστυ­νο­μεύει έξι παρα­βά­σεις με νέες κυρώ­σεις, καθώς σε όλες τις υπό­λοι­πες εκκρε­μεί η κατη­γο­ριο­ποί­ησή τους και προ­σω­ρινά εφαρ­μό­ζο­νται τα παλαιό­τερα πρό­στιμα.  Αυτό το ασαφές πλαίσιο έχει εξαι­ρε­τικά αρνη­τι­κές συνέ­πειες στο επίπεδο οδικής ασφά­λειας της χώρας» σημειώ­νει.

Ανα­φέ­ρει μάλιστα ως παρά­δειγμα τα ανε­πί­σημα στοι­χεία της Τρο­χαίας για το πρώτο εξάμηνο του 2019, σύμφωνα με τα οποία παρα­τη­ρεί­ται αύξηση όλων των δεικτών οδικής ασφά­λειας, καθώς οι αριθμοί νεκρών αλλά και βαριά και ελαφρά τραυ­μα­τι­σμέ­νων εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μέ­νοι συγκρι­τικά με το πρώτο εξάμηνο του 2018.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι έξι παρα­βά­σεις, για τις οποίες ισχύουν μόνο διοι­κη­τι­κές κυρώ­σεις αφαί­ρε­σης διπλώ­μα­τος και άδειας κυκλο­φο­ρίας, είναι η μη χρήση ζώνης ασφα­λείας και κράνους, η κίνηση στη Λωρίδα Εκτα­κτης Ανάγκης, η απόρ­ριψη αντι­κει­μέ­νων (τσιγάρα κ.λπ.) από το αυτο­κί­νητο, η αντι­κα­νο­νική χρήση κινητού τηλε­φώ­νου, η παρε­μπό­διση ή η παρά­νομη στάθ­μευση σε ράμπες ανα­πή­ρων και η μη χρήση ειδικού εξο­πλι­σμού από οδηγούς που μετα­φέ­ρουν παιδιά (ειδικά καθι­σμα­τά­κια).

πηγή ethnos.gr

Μαρία Λιλιο­πού­λου