H δασκάλα των Αρκιών Μαρία Τσιαλέρα: Εκτελεί τα καθήκοντά της με αφοσίωση και συνέπεια

Όταν η εκπαι­δευ­τι­κός Μαρία Τσια­λέρα, πριν από περίπου 10 χρόνια, έδινε την υπό­σχεση στην μικρή Μαρία, μαθή­τρια τότε στο μονο­θέ­σιο δημο­τικό σχολείο των Αρκιών, ότι θα πάει από τη Λέρο να διδάξει στο σχολείο, ήταν απο­φα­σι­σμένη να την τηρήσει.

Πριν από τρία χρόνια, το έκανε πράξη αλλά­ζο­ντας την καθη­με­ρι­νό­τητά της, ξεκι­νώ­ντας μια νέα ζωή στο νησί των 35 κατοί­κων και δίνο­ντας όλη της την προσοχή, την αγάπη και την φρο­ντίδα στον μονα­δικό μαθητή, τον Χρήστο, τον οποίο έχει σαν παιδί της.

Σε αυτό τον βράχο του Αιγαίου, τιμώ­ντας στο ακέραιο το λει­τούρ­γημα του εκπαι­δευ­τι­κού, η Μαρία Τσια­λέρα, η οποία έχει τιμηθεί από την Ακα­δη­μία Αθηνών «για την αφο­σί­ωση και τη συνέ­πεια με την οποία εκτελεί τα καθή­κο­ντά της», είναι βέβαιον πως άλλαξε την πορεία της ζωής του μικρού Χρήστου ανοί­γο­ντάς του νέους ορί­ζο­ντες. «Ο σκοπός να σπου­δά­σει ο Χρήστος είναι ιερός» λέει η κ. Μ. Τσια­λέρα στη συνέ­ντευξή της στη “δ” και πλέον έχει βάλει σκοπό, το σχολείο των Αρκιών -όπου από φέτος με δική της πρω­το­βου­λία ανήκει και οργανικά- να παρα­μεί­νει ανοικτό και να φιλο­ξε­νή­σει κι άλλα παιδιά, σε πείσμα του κεντρι­κού κράτους που όπως λέει, έχει ξεχάσει τους λιγο­στούς κατοί­κους του νησιού.

• Κυρία Τσια­λέρα, τρίτη σχολική χρονιά φέτος στους Αρκιούς.

Ναι, φέτος είναι η τρίτη χρονιά.

• Και πώς βρε­θή­κατε από τη Θεσ­σα­λο­νίκη στους Αρκιούς;

Υπη­ρέ­τησα πρώτα στον νομό Φωκίδας ως ανα­πλη­ρώ­τρια και μετά ως ανα­πλη­ρώ­τρια στη Λέρο το 2000 όπου και έμεινα για 13 χρόνια τελικά. Ακο­λού­θη­σαν οι Λειψοί όπου έμεινα για τέσσερα χρόνια και τα δύο προη­γού­μενα χρόνια στους Αρκιούς.

• Άγονη γραμμή λοιπόν.

Ναι, έχω ξαναπεί ότι στα Δωδε­κά­νησα με κράτησε και με συγκί­νησε βαθύ­τατα η αγάπη των παιδιών, η λαχτάρα τους για να μάθουν πράγ­ματα, η αγάπη των γονέων, οι κάτοι­κοι που είναι όλοι πολύ ζεστοί στα νησιά, του­λά­χι­στον σε αυτά που εγώ υπη­ρέ­τησα.

• Το να υπη­ρε­τείς βέβαια στους Αρκιούς ως εκπαι­δευ­τι­κός και να έχεις μόνο έναν μαθητή, έχει μια ιδιαι­τε­ρό­τητα.

Είναι δύσκολη απόφαση. Εγώ επι­θυ­μούσα από το 2007 να υπη­ρε­τήσω στους Αρκιούς. Παρα­κο­λου­θούσα συνεχώς την ιστορία του σχο­λείου των Αρκιών, και μου είχε κάνει εντύ­πωση που προ­σπα­θού­σαν όλοι να το απο­φύ­γουν. Το σχολείο στα τελευ­ταία 15 με 20 χρόνια λει­τουρ­γούσε ενίοτε είτε με έναν είτε με δύο μαθητές. Ήταν πόθος πολύ μεγάλος να έρθω να υπη­ρε­τήσω εδώ, απλώς δεν τα κατά­φερα για 10 χρόνια λόγω δια­φό­ρων προ­σω­πι­κών προ­βλη­μά­των και κάποιων θεμάτων υγείας. Τελικά τα κατά­φερα το 2017 και πήρα την μεγάλη απόφαση να έρθω στους Αρκιούς. Εκανα στροφή 180 μοιρών στο σκε­πτικό μου, δεδο­μέ­νων και κάποιων προ­βλη­μά­των υγείας που αντι­με­τώ­πιζα. Αρκεί να σας πω ότι στα τελευ­ταία έξι χρόνια στη Λέρο, υπη­ρε­τούσα στο Δημο­τικό Σχολείο Λακκίου που ήταν και το νοσο­κο­μείο πολύ κοντά. Τελικά τα κατά­φερα και ήρθα στους Αρκιούς. Η αλήθεια κύλησε πολύ εύκολα η πρώτη χρονιά, δεν με ενο­χλούσε που έχει λίγους κατοί­κους ή που δεν υπάρχει γιατρός. Είχα τόση δουλειά εδώ, που δεν προ­λά­βαινα να σκεφτώ αν ζω σε ένα νησί με 35 κατοί­κους, αν έχει μοναξιά, αν δεν έχει μαγαζιά… Δόθηκα τόσο πολύ εδώ στη δουλειά με τον μαθητή μου, ο οποίος είχε φοβερές ανάγκες και ελλεί­ψεις, που δεν με απα­σχο­λούσε κάτι άλλο. Ο Χρήστος, δεν μιλούσε, ήταν πολύ λίγες οι κου­βέ­ντες που ανταλ­λά­ζαμε. Όταν ήρθα, η σχολική μονάδα ήταν σε πάρα πολύ άσχημη κατά­σταση οπότε έπρεπε να λύσω πολλά προ­βλή­ματα, να βρω χορη­γούς για οτι­δή­ποτε χρεια­ζό­μα­σταν… Δεν κατα­λά­βαινα πώς περ­νού­σαν οι εβδο­μά­δες και οι μήνες.

• Παρ’ ότι είχατε στο πίσω μέρος του μυαλού σας πως αν σας συνέ­βαινε οτι­δή­ποτε, δεν θα είχατε γιατρό για να απευ­θυν­θείτε.

Είχα πείσει τον εαυτό μου ότι δεν θα πάθω τίποτα και ότι δεν θα χρεια­στώ κάτι. Αν συνέ­βαινε οτι­δή­ποτε, με ένα ταχύ­πλοο κάποιος θα με μετέ­φερε. Όμως έχω απορ­ρο­φη­θεί εδώ τόσο πολύ από τις ανάγκες του σχο­λείου και της ζωής, που ούτε αυτό είχα στο μυαλό μου. Η αλήθεια μόνο πέρυσι φοβή­θηκα, που αρρώ­στησε το σκυλάκι μου και τότε τηλε­φώ­νησα στον σύντροφό μου στους Λειψούς να έρθει να μας πάρει με την βάρκα για να το πάμε σε γιατρό.

• Ο μονα­δι­κός μαθητής του σχο­λείου, ο Χρήστος, σε ποια τάξη είναι φέτος;

Ο Χρήστος φέτος πηγαί­νει στην πέμπτη τάξη. Έχουμε αρκετή δουλειά μπροστά μας φέτος, γιατί έχει και­νού­ρια μαθή­ματα και κατά τη γνώμη μου είναι δύσκολη τάξη για τους μαθητές γιατί πέφτουν στα βαθιά.

• Ο Χρήστος είναι προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος;

Θα προ­ε­τοι­μα­στούμε εδώ μαζί! Θα δου­λέ­ψουμε σκληρά αλλά θα έχουμε και τα μαθή­ματά μας και την ψυχα­γω­γία μας, τη γυμνα­στική που του κάνω, τα παι­χνί­δια μας, τους περι­πά­τους, τις εκδρο­μού­λες που θέλω να τον πηγαίνω για να συνα­ντάει κι άλλα παι­δά­κια, να εμπλου­τί­ζει το μυαλό του με και­νού­ριες εικόνες. Μέχρι στιγμής καλά τα έχουμε κατα­φέ­ρει. Όλη αυτή η δρα­στη­ριό­τητα και τον κοι­νω­νι­κο­ποιεί και τον χαρο­ποιεί. Ξέρετε, ο Χρήστος δεν γνώριζε τίποτα άλλο πέρα από τα όρια του νησιού των Αρκιών.

• Πού έχετε πάει με τον Χρήστο;

Παρ’ όλο που δεν υπάρχει εγκύ­κλιος που να προ­βλέ­πει έστω και μια δια­νυ­κτέ­ρευση για τους μικρούς μαθητές του δημο­τι­κού σχο­λείου εκτός του τόπου τους, παρά μόνο για τις τρεις τελευ­ταίες τάξεις για επί­σκεψη στην Βουλή, ρίσκαρα να βγούμε εκτός νησιού διότι αυτή ήταν η πρώ­τι­στη ανάγκη του μαθητή μου. Αυτό το παιδί δεν μιλούσε καν όταν πρω­το­συ­να­ντη­θή­καμε, δεν είχε κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θεί παρά μόνο στο ελά­χι­στο. Ακόμα και η διδα­κτική και η μαθη­σιακή δια­δι­κα­σία είναι δύσκο­λες εδώ, γιατί δεν υπάρχει αλλη­λε­πί­δραση δεν υπάρ­χουν άλλοι μαθητές, δεν υπάρχει η άμιλλα, το παι­χνίδι, η παρέα…

• Από τις εκδρο­μές που έχετε κάνει με τον Χρήστο, τι είναι αυτό που τον εντυ­πω­σί­ασε περισ­σό­τερο;

Στην πρώτη εκδρομή που τον πήγα στους Λειψούς, το πρώτο που τον εντυ­πω­σί­ασε ήταν το ταχύ­πλοο! Μόλις φτάσαμε στο νησί, πήγαμε σε ένα σούπερ μάρκετ όπου εκεί τον εντυ­πω­σί­α­σαν οι τερά­στιες βιτρίνες-ψυγεία με τα διάφορα τρόφιμα δεν είχε ξαναδεί τόσο μεγάλη ποι­κι­λία, είχε μείνει άφωνος. Επίσης τον εντυ­πω­σί­ασε και το αρτο­ζα­χα­ρο­πλα­στείο όπου για πρώτη φορά είδε τόσες πολλές γεύσεις παγωτών, διάφορα γλυκά, τούρτες… Πραγ­μα­τικά δεν έχω ξαναδεί τόσο μεγάλη έκπληξη σε παιδί. Όταν πήγαμε στο σχολείο των Λειψών ο μικρός τα έχασε και δεν μπο­ρούσε να πιστέ­ψει ότι υπάρ­χουν τόσα πολλά παιδιά! Μου έλεγε ότι έχει πάρα πολύ φασαρία! Έχουμε πάει επίσης δύο φορές στη Λέρο, όπου εκεί έπαθε σοκ όταν είδε τον παι­δό­τοπο, δεν είχε ξαναδεί στη ζωή του τόσο πολλά και μεγάλα παι­χνί­δια. Αρκεί να σας πω ότι φύγαμε τελευ­ταίοι από εκεί. Ξετρε­λά­θηκε με το μπό­ου­λινγκ όπου έπαιξε για πρώτη φορά. Επίσης εντυ­πω­σιά­στηκε όταν ήρθαμε στη Ρόδο προ­σκε­κλη­μέ­νοι για την ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου.

Βομ­βαρ­δι­ζό­ταν” συνεχώς με εικόνες και πλη­ρο­φο­ρίες, είδε πάρα πολλά πράγ­ματα στη Ρόδο, όπου κάναμε και πολλές εκπαι­δευ­τι­κές επι­σκέ­ψεις, μεταξύ των οποίων και στο Κάστρο του Μεγάλου Μαγί­στρου και μάλιστα επέλεξα να πάμε με ένα τμήμα τσιγ­γα­νο­παί­δων για να γνω­ρί­σει και παιδιά, άλλης φυλής. Ο Χρήστος πλέον έχει κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θεί, μιλάει και έχει αρχίζει να εκφρά­ζει και τα συναι­σθή­ματά του, κάτι που μέχρι πρό­τι­νος δεν συνέ­βαινε. Φαντα­στείτε ότι το πρώτο πράγμα που με ρώτησε όταν με είδε, ήταν τι είναι αυτά που φοράω στα αυτιά μου, δεν ήξερε τι είναι τα σκου­λα­ρί­κια και δεν γνώριζε τη λέξη “κόσμημα”.

• Η δική σας καθη­με­ρι­νό­τητα πώς είναι στο νησί κ. Τσια­λέρα;

Η καθη­με­ρι­νό­τητά μου, είναι δουλειά! Εδώ τα κάνω όλα, θα καθα­ρίσω τη σχολική μονάδα, την τουα­λέτα του μαθητή, το σπίτι, θα ποτίσω τα δεντρά­κια και τα φυτά στον κήπο, θα ασχο­ληθώ πάρα πολύ με την αλλη­λο­γρα­φία, με αιτή­ματα, με ευχα­ρι­στή­ριες επι­στο­λές, με δημό­σιες σχέσεις. Αν η μέρα είχε 48 ώρες ίσως και πάλι δεν μου έφταναν! Επίσης πασχίζω πάρα πολύ να ανα­στρέ­ψουμε την πορεία εδώ στο νησί, όχι μόνο στο σχολείο -με καίει να παρα­μεί­νει ανοικτό το σχολείο όταν θα τελειώ­σει ο Χρήστος- γιατί σε λίγα χρόνια, δεν θα μένει κανείς εδώ. Είναι ανάγκη να προ­σελ­κύ­σουμε νέους ανθρώ­πους, να διπλα­σια­στεί ο πλη­θυ­σμός, να ανοί­ξουν θέσεις εργα­σίας. Πρέπει να το στη­ρί­ξουμε το νησί, το οποίο έχει εγκα­τα­λει­φθεί από το κράτος. Έχουμε ίσα δικαιώ­ματα με τους υπό­λοι­πους Έλληνες. Όλοι οι κάτοι­κοι του νησιού έχουν στα­μα­τή­σει την εκπαί­δευσή τους, πριν καν ολο­κλη­ρώ­σουν το δημο­τικό, όπως και τα τέσσερα αδέλφια του Χρήστου. Ειναι ιερός ο σκοπός, ο Χρήστος να συνε­χί­σει το σχολείο και να σπου­δά­σει και μάλιστα έχουμε εξα­σφα­λί­σει τις σπουδές του, στο Πανε­πι­στή­μιο της Λευ­κω­σίας.

• Ο ίδιος θέλει να συνε­χί­σει το σχολείο;

Ναι, βέβαια θέλει. Κι όσο βγαίνει εκτός ορίων του νησιού, τόσο περισ­σό­τερο εκφρά­ζει την επι­θυ­μία του να συνε­χί­σει το σχολείο. Φαντα­στείτε ότι δεν ήθελε από τη Ρόδο να φύγουμε ή όταν τον παίρνω μαζί μου στους Λειψούς -όχι σε ημέρες σχολείου- δεν εκφρά­ζει επι­θυ­μία να επι­στρέ­ψει στο νησί.

• Το σχολείο τι ανάγκες έχει;

Η σχολική μονάδα είναι σε πολύ κακό χάλι γι’ αυτό και ήταν επείγον να γίνουν εργα­σίες. Το κονδύλι είχε εγκρι­θεί πριν από τρία χρόνια από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου αλλά η προη­γού­μενη αρχή Πάτμου δεν το απορ­ρό­φησε και έτσι επε­στράφη. Η Περι­φέ­ρεια έκανε τις δια­δι­κα­σίες από την αρχή κι έτσι στα μέσα Αυγού­στου ξεκί­νη­σαν για την επι­σκευή του κτηρίου, εξω­τε­ρικά. Η ταράτσα του κτηρίου ήταν κατε­στραμ­μένη σχεδόν ολο­κλη­ρω­τικά. Μέχρι 25 Σεπτεμ­βρίου ανα­μέ­νουμε και τον μαραγκό για να κατα­σκευά­σει τα παρά­θυρα του σχο­λείου και του σπιτιού του εκπαι­δευ­τι­κού, τα οποία ούτε έκλει­ναν, ήταν σάπια, έμπαινε μέσα η βροχή, άνοιγαν με τον αέρα… Το εσω­τε­ρικό του κτηρίου, τόσο της σχο­λι­κής μονάδας όσο και στο σπίτι του εκπαι­δευ­τι­κού που τα χωρίζει μια πόρτα, είναι επίσης σε κακό χάλι. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε πέφτουν σοβάδες, το κτήριο έχει ρωγμές, μύκητες, μούχλα και η κατά­σταση είναι τρι­σά­θλια. Είναι αδύ­να­τον να μείνει κάποιος εδώ μέσα, γι’ αυτό τώρα βασι­ζό­μα­στε στον Δήμο Πάτμου τον οποίον έχω ενη­με­ρώ­σει σχετικά. Η εγκα­τά­λειψη όλα αυτά τα χρόνια, δημιούρ­γησε τερά­στια προ­βλή­ματα. Έχουμε και­νούρ­για επί­πλωση, και­νούρ­γιο τεχνο­λο­γικό εξο­πλι­σμό, βιβλιο­θή­κες, γραφεία κλι­μα­τι­στικά, αφυ­γρα­ντή­ρες, ανα­λώ­σιμα παρά πολλά, βιβλία, αλλά είναι όλα κλειστά σε κούτες διότι αν δεν γίνουν εργα­σίες δεν μπορούν να τοπο­θε­τη­θούν στο κτήριο. Αρκεί να σας πω ότι θα ξεκι­νή­σουμε μαθή­ματα υπαί­θρια, κάτω από το πεύκο στην αυλή του σχο­λείου, μέχρι να γίνουν οι επι­διορ­θώ­σεις, διότι φοβάμαι πάρα πολύ με τις ρωγμές και τα φου­σκώ­ματα, μην πέσει κάτι πάνω στο κεφάλι μας. Στο σπίτι του εκπαι­δευ­τι­κού, έχουν πέσει τερά­στια κομ­μά­τια από το ταβάνι, έχουν φανεί τα σκου­ρια­σμένα σίδερα της ταρά­τσας. Ευτυχώς όταν έπεσε από το ταβάνι ένα τερά­στιο κομμάτι λείπαμε στη Ρόδο, είχε πέσει πάνω στο κρεβάτι, δεν ξέρω τι θα γινόταν αν ήμουν εκεί. Δεν είναι συν­θή­κες αυτές για να ζήσει άνθρω­πος. Πολλές φορές ήμουν σε από­γνωση το χειμώνα, κι ερχόταν το πρωί ο Χρήστος και με έβλεπε να σφουγ­γα­ρίζω την πλημ­μυ­ρι­σμένη αίθουσα κλαί­γο­ντας. Από τον τοίχο όταν βρέχει, τρέχουν τα νερά σαν καταρ­ρά­κτες. Ανα­γκα­στή­καμε να απο­συν­δέ­σουμε όλα τα μηχα­νή­ματα γιατί τα νερά έτρεχαν στις πρίζες και στα καλώδια…