Σαρωτικές αλλαγές στα εργασιακά με νομοσχέδιο-«σκούπα»

Το στίγμα της νέας κυβέρ­νη­σης στα «δύσκολα» –επι­κοι­νω­νιακά και ουσια­στικά– εργα­σιακά και ασφα­λι­στικά θέματα επι­διώ­κει να δείξει η ηγεσία του υπουρ­γείου Εργα­σίας με τις προ­ω­θού­με­νες παρεμ­βά­σεις σε συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις, εργα­σια­κές σχέσεις και συν­δι­κα­λι­στική εκπρο­σώ­πηση. Με σαφή την αλλαγή «φιλο­σο­φίας» και προφανή στόχο να κερ­δί­σει αξιο­πι­στία έναντι των αγορών και να στείλει μήνυμα σε επί­δο­ξους ξένους επεν­δυ­τές αλλά και στους γνω­στούς ξένους οργα­νι­σμούς ότι δεν θα ανα­τρα­πούν οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις που συντε­λέ­στη­καν κατά τη διάρ­κεια της μνη­μο­νια­κής επο­πτείας, το υπουρ­γείο Εργα­σίας έχει ήδη επε­ξερ­γα­στεί σειρά δια­τά­ξεων που θα απο­τε­λέ­σουν τον βασικό άξονα του ανα­πτυ­ξια­κού σχεδίου νόμου, που ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί στη Βουλή τις επό­με­νες ημέρες.

Σε συνέ­χεια μάλιστα των παρεμ­βά­σεων που έγιναν με άκομψο τρόπο λίγο πριν τον Δεκα­πε­νταύ­γου­στο, με τη μορφή τρο­πο­λο­γιών οι οποίες κατα­τέ­θη­καν λίγα λεπτά πριν από την ψηφο­φο­ρία στη Βουλή, οι νέες προ­ω­θού­με­νες αλλαγές ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σουν έναν δεύτερο γύρο αντι­πα­ρά­θε­σης. Κυρίως με την αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση, αλλά και με τα συν­δι­κάτα, που ήδη άρχισαν να αντι­δρούν εκτι­μώ­ντας ότι πολλές από τις προ­ω­θού­με­νες αλλαγές έρχο­νται να απα­ντή­σουν σε αιτή­ματα των εργο­δο­τι­κών φορέων.

Τα εργα­σιακά, άλλωστε, απο­τέ­λε­σαν προ­νο­μιακό πεδίο μιας φιλερ­γα­τι­κής ρητο­ρι­κής από την κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως από το καλο­καίρι του 2018 και μετά. Βέβαια, οι αλλαγές που ψηφί­στη­καν από την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση, χωρίς να μετα­βάλ­λουν ουσια­στικά την κατά­σταση που έχει δημιουρ­γη­θεί στην εγχώρια αγορά εργα­σίας (π.χ. ευε­λι­ξία, χαμηλοί μισθοί, μαύρη εργασία κ.λπ.), δεν αντι­με­τω­πί­στη­καν θερμά από τους εκπρο­σώ­πους των δανει­στών, οι οποίοι είχαν θέσει ως μετα­μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση στην ελλη­νική πλευρά να μην ανα­τρέ­ψει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις που συντε­λέ­στη­καν κατά τη διάρ­κεια της μνη­μο­νια­κής επο­πτείας.  Τόσο οι δια­τά­ξεις που ψηφί­στη­καν όσο και οι προ­ω­θού­με­νες παρεμ­βά­σεις εκτι­μά­ται πως θα αξιο­λο­γη­θούν θετικά και από τους εκπρο­σώ­πους των δανει­στών και κυρίως την Κομι­σιόν, εν αναμονή μάλιστα και της νέας αξιο­λό­γη­σης για τη συμ­μόρ­φωση της Ελλάδας με τις απαι­τή­σεις του προ­λη­πτι­κού σκέλους του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης, που ανα­μέ­νε­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το φθι­νό­πωρο. Πολλώ δε μάλλον όταν η ελλη­νική πλευρά επι­διώ­κει την ανά­πτυξη κλί­μα­τος εμπι­στο­σύ­νης, με απώτερο στόχο την αποδοχή από πλευράς δανει­στών του δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου που απαι­τεί­ται για την άσκηση της νέας φορο­λο­γι­κής πολι­τι­κής. Στο επί­κε­ντρο τίθε­νται κατά κύριο λόγο οι παρεμ­βά­σεις στις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, και κυρίως η δυνα­τό­τητα εξαί­ρε­σης επι­χει­ρή­σεων μεμο­νω­μένα ή σε τοπικό επίπεδο από τις κλα­δι­κές συμ­βά­σεις, αλλά και οι προ­ω­θού­με­νες αλλαγές στον συν­δι­κα­λι­στικό νόμο, υπό το βάρος μάλιστα των πρω­το­φα­νών επει­σο­δίων μεταξύ ΓΣΕΕ και ΠΑΜΕ, που είχαν ως απο­τέ­λε­σμα την ακύρωση του συνε­δρίου της συνο­μο­σπον­δίας και τον διο­ρι­σμό προ­σω­ρι­νής διοί­κη­σης από το δικα­στή­ριο. Ανα­λυ­τικά, στον κορμό των προ­ω­θού­με­νων παρεμ­βά­σεων περι­λαμ­βά­νο­νται:

• Η εισα­γωγή ρήτρας εξαί­ρε­σης από την υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή μιας κλα­δι­κής σύμ­βα­σης για επι­χει­ρή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν πρό­βλημα βιω­σι­μό­τη­τας, είναι υπερ­χρε­ω­μέ­νες ή σε δια­δι­κα­σία ανα­διάρ­θρω­σης, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι δεν θα προ­χω­ρή­σουν σε απο­λύ­σεις. Επίσης, θα δίνεται η δυνα­τό­τητα και στους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους να παρέμ­βουν, ώστε να εξαι­ρού­νται επι­χει­ρή­σεις από την εφαρ­μογή μιας κλα­δι­κής σύμ­βα­σης, υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, όπως επίσης θα προ­βλε­φθεί και η δυνα­τό­τητα υπο­γρα­φής τοπικών κλα­δι­κών συμ­βά­σεων με όρους που θα παρεκ­κλί­νουν από την εθνική κλαδική σύμβαση εργα­σίας.

•Αλλαγές στον συν­δι­κα­λι­στικό νόμο. Με μια σειρά από δια­τά­ξεις θα δοθεί η δυνα­τό­τητα για ηλε­κτρο­νική ψηφο­φο­ρία των συν­δι­κα­λι­στών για τη λήψη απο­φά­σεων, όπως για παρά­δειγμα η διε­ξα­γωγή απερ­γίας. Η νέα διάταξη θα εφαρ­μο­στεί σε συν­δυα­σμό με την ισχύ­ουσα διάταξη που προ­βλέ­πει την παρου­σία του 50% των οικο­νο­μικά ενεργών μελών της πρω­το­βάθ­μιας συν­δι­κα­λι­στι­κής οργά­νω­σης στη γενική συνέ­λευση, ώστε να τεκ­μαί­ρε­ται απαρτία και να λαμ­βά­νε­ται έγκυρη απόφαση για απεργία. Παράλ­ληλα, θα προ­βλε­φθεί η δημιουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κών μητρώων για συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις εργα­ζο­μέ­νων αλλά και εργο­δο­τών.

• Δημιουρ­γία Εθνικού Μητρώου Συλ­λο­γι­κών Συμ­βά­σεων Εργα­σίας, όπου θα αναρ­τώ­νται όλες οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας (επι­χει­ρη­σια­κές, κλα­δι­κές και διαι­τη­τι­κές απο­φά­σεις) και θα έχει πρό­σβαση σε αυτές το σύνολο των εργα­ζο­μέ­νων και εργο­δο­τών της χώρας.

• Διάταξη που καθιστά ακρι­βό­τερη τη μερική απα­σχό­ληση και πρι­μο­δο­τεί την πλήρη εργασία. Βάσει των σχε­δια­σμών θα προ­βλε­φθεί ότι κάθε επι­πλέον ώρα εργα­σίας, πέραν των συμ­φω­νη­μέ­νων στο πλαίσιο μερικής απα­σχό­λη­σης, θα αμεί­βε­ται με προ­σαύ­ξηση 10%. Αντί­στοιχη προ­σαύ­ξηση θα υπάρχει και για όσους προ­σλαμ­βά­νο­νται για εργασία έως 3 ώρες, χωρίς να έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει υπε­ρερ­γα­σία.

• Διάταξη που ξεκα­θα­ρί­ζει ότι η καθυ­στέ­ρηση κατα­βο­λής δεδου­λευ­μέ­νων για περισ­σό­τε­ρους από δύο μήνες θεω­ρεί­ται μονο­με­ρής βλα­πτική μετα­βολή των όρων εργα­σίας των εργα­ζο­μέ­νων στον ιδιω­τικό τομέα.

• Επα­να­θε­σμο­θέ­τηση του μπλόκου στην υποβολή ανα­λυ­τι­κών περιο­δι­κών δηλώ­σεων (ΑΠΔ) για τους μη συνε­πείς εργο­δό­τες και για μισθο­λο­γι­κές περιό­δους που δεν έχουν κατα­βλη­θεί οι οφει­λό­με­νες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Μετά τη φραγή, οι οφει­λέ­τες θα μπορούν να υπο­βά­λουν την ΑΠΔ με μαγνη­τικό μέσο, μόνο στο υπο­κα­τά­στημα στο οποίο ανήκουν, με υπο­χρέ­ωση είτε της εξό­φλη­σης των οφει­λό­με­νων ποσών είτε της ρύθ­μι­σής τους προ­κει­μέ­νου να επα­να­κτή­σουν το δικαί­ωμα της ηλε­κτρο­νι­κής υπο­βο­λής.   ​​​​​​

• Πρό­βλεψη για δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής αίτησης στο ΚΕΑΟ σε δεύτερη φάση, ακόμη και μετά τον Σεπτέμ­βριο, για οφει­λέ­τες – ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και αγρότες που θα υπο­βάλ­λουν όμως αίτηση υπα­γω­γής στις 120 δόσεις έως την κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία στις 30/9/2019. Σύμφωνα με την ηγεσία του υπουρ­γείου Εργα­σίας, άλλωστε, δεν ανα­μέ­νε­ται να δοθεί παρά­ταση.

• Διεύ­ρυνση των δυνα­το­τή­των του πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος «Εργάνη», με τη θεσμο­θέ­τηση της υπο­χρέ­ω­σης των εργο­δο­τών να δηλώ­νουν σε αυτό και όσους εργα­ζο­μέ­νους απα­σχο­λούν και τους αμεί­βουν με το εργό­σημο.