ΠΟΥ: Οι Ελληνες καταναλώνουν λιγότερο αλκοόλ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – «Παγκόσμιοι πρωταθλητές» οι Ευρωπαίοι

Η υψηλή και δυνη­τικά επι­βλα­βής κατα­νά­λωση αλκοόλ στην Ευρώπη δεν μειώ­νε­ται με το πέρασμα του χρόνου στον επι­θυ­μητό βαθμό και οι Ευρω­παίοι συνε­χί­ζουν να πίνουν πιο πολύ αλκοόλ από οποιον­δή­ποτε άλλο στον κόσμο, σύμφωνα με έκθεση του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (ΠΟΥ).

Η Ευρώπη έχει ακόμη τη μεγα­λύ­τερη ανά κεφαλή κατα­νά­λωση αλκοόλ παγκο­σμίως, με το πρό­βλημα να είναι μικρό­τερο στον ευρω­παϊκό Νότο από ό,τι στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Στην Ελλάδα η μέση κατα­νά­λωση εμφα­νί­ζει πτωτική τάση και παρα­μέ­νει εδώ και χρόνια κάτω από το μέσο ευρω­παϊκό όρο.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΠΟΥ για την περίοδο 2010-2016 σε 30 ευρω­παϊ­κές χώρες, περισ­σό­τε­ροι από 290.000 άνθρω­ποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στην Ευρώπη εξαι­τίας αιτιών που σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ, από προ­βλή­ματα υγείας έως τροχαία. Η μείωση των θανάτων αυτών κατά 3% μεταξύ 2010-16 κρί­νε­ται ανε­παρ­κής.

Παρά τη μείωση των θανάτων που σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ, ιδίως στις σκαν­δι­να­βι­κές και στις μεσο­γεια­κές χώρες, το ποσοστό τους παρα­μέ­νει υψηλό στην Ευρώπη (5,5%), δηλαδή περίπου ένας στους 18 θανά­τους σχε­τί­ζο­νται με αυτό. Στην Ελλάδα το ποσοστό των σχε­τι­ζό­με­νων με το αλκοόλ θανάτων ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας είναι μικρό­τερο (περίπου 4%), δηλαδή ένας στους 25.

Το ποσοστό μεταξύ των εφήβων και των νέων ενη­λί­κων θεω­ρεί­ται απα­ρά­δε­κτα υψηλό, τη στιγμή μάλιστα που οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς τους θανά­τους θα μπο­ρού­σαν να είχαν απο­φευ­χθεί. Το 19% των θανάτων στις ηλικίες 15-19 ετών (ο ένας στους πέντε) και το 23,3% στις ηλικίες 20-24 ετών (σχεδόν ο ένας στους τέσ­σε­ρις) σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ στην Ευρώπη, ενώ και στην Ελλάδα τα ποσοστά αυτά είναι περίπου ίδια.

Κατά μέσο όρο οι άνθρω­ποι άνω των 15 ετών στην Ευρω­παϊκή Ένωση (συν τη Νορ­βη­γία και την Ελβετία) πίνουν το ισο­δύ­ναμο άνω των δύο μπου­κα­λιών κρασιού την εβδο­μάδα. Αν όμως αφαι­ρε­θούν όσοι δεν πίνουν καθόλου αλκοόλ, τότε ο μέσος πότης στην Ευρώπη πίνει πάνω από τρία μπου­κά­λια την εβδο­μάδα, ποσό­τητα που μπορεί να έχει σε σοβαρές συνέ­πειες για την υγεία.

Η έκθεση εκτιμά ότι η ανά κεφαλή κατα­νά­λωση από τα άτομα άνω των 15 ετών ανερ­χό­ταν το 2016 σε 11,3 λίτρα καθαρού αλκοόλ (ισο­δυ­να­μούν με πάνω από 170 γραμ­μά­ρια αλκοόλ την εβδο­μάδα), έναντι 11,5 λίτρων το 2010, δηλαδή υπήρξε οριακή μόνο μείωση. Οι άνδρες πίνουν σχεδόν τετρα­πλά­σια ποσό­τητα (18,3 λίτρα καθαρού αλκοόλ) από ό,τι οι γυναί­κες (4,7 λίτρα). Ανά ηλι­κιακή ομάδα, περισ­σό­τερο πίνουν οι άνδρες 35 έως 49 ετών και οι γυναί­κες 20-24 ετών.

Το περι­στα­σιακό βαρύ μεθύσι απο­τε­λεί επίσης συχνό πρό­βλημα. Σχεδόν ένας στους τρεις Ευρω­παί­ους (30,4%) κατα­να­λώ­νουν «μονο­κο­πα­νιά» πάνω από 60 γραμ­μά­ρια καθαρού αλκοόλ, που ισο­δυ­να­μούν με πάνω από πέντε αλκο­ο­λούχα ποτά. Αυτό είναι κάτι που κάνουν πολύ συχνό­τερα οι άνδρες (47,4%, δηλαδή σχεδόν οι μισοί) από ό,τι οι γυναί­κες (14,4%) και συμ­βαί­νει κατ’ εξοχήν στις βαλ­τι­κές χώρες και στην Τσεχία.

«Η κατα­νά­λωση αλκοόλ έχει μειωθεί σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες, αλλά η πρόοδος έχει στα­μα­τή­σει πια. Με περίπου 800 ανθρώ­πους να πεθαί­νουν κάθε μέρα σε ορι­σμένα μέρη της Ευρώπης λόγω του αλκοόλ, πρέπει να κάνουμε περισ­σό­τερα και να συνε­χί­σουμε τη μάχη», δήλωσε η περι­φε­ρειακή διευ­θύ­ντρια του ΠΟΥ για την Ευρώπη δρ Σουζάνα Γιάκαμπ.

Το αλκοόλ μπορεί να κάνει κακό τόσο στη σωμα­τική όσο και στην ψυχική υγεία. Τα τρία τέταρτα των θανάτων που σχε­τί­ζο­νται με αυτό (76,4%), οφεί­λο­νται σε μη μετα­δο­τι­κές παθή­σεις όπως ο καρ­κί­νος (29%), η κίρρωση του ήπατος (20%) και η καρ­διαγ­γειακή νόσος (19%), ενώ το σχεδόν το ένα πέμπτο (18,3%) οφεί­λε­ται σε τροχαία, αυτο­κτο­νίες και ανθρω­πο­κτο­νίες που σχε­τί­ζο­νται με την κατα­νά­λωση αλκοόλ.

Η Ελλάδα

Η μέση ετήσια κατα­νά­λωση καθαρού αλκοόλ στην Ελλάδα από τους ανθρώ­πους άνω των 15 ετών, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, εκτι­μά­ται σε 10,7 λίτρα το 2016, ποσό­τητα που είναι ελαφρώς χαμη­λό­τερη από τον μέσο όρο της Ευρώπης (11,3 λίτρα) και εμφα­νί­ζει δια­χρο­νικά πτωτική τάση, καθώς το 1990 ήταν 12,5 λίτρα. Καθ’ όλη την περίοδο 1990-2016 η μέση ετήσια κατα­νά­λωση ανά κεφαλή στη χώρα μας ήταν χαμη­λό­τερη από τη μέση ευρω­παϊκή.

Αν ληφθεί υπόψη όχι ο γενικός πλη­θυ­σμός, αλλά μόνο οι πότες, τότε η μέση ετήσια κατα­νά­λωση αλκοόλ στη χώρα μας ήταν το 2016 18,3 λίτρα για τους άνδρες και 4,7 για τις γυναί­κες, έναντι μέσου όρου 22 και 7,6 λίτρων στην Ευρώπη αντί­στοιχα.

Όσον αφορά την κατα­νά­λωση ανά είδος αλκοόλ, στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το 2016 το 45,5% αφο­ρούσε το κρασί, το 31,5% τη μπίρα και το 21,8% τα αλκο­ο­λούχα ποτά (ουίσκι, βότκα κ.α.), ενώ το 2010 τα αντί­στοιχα ποσοστά ήσαν 53,2%, 24,9% και 20,5%. Συνεπώς δια­χρο­νικά κερ­δί­ζει έδαφος η μπίρα σε βάρος του κρασιού, ενώ η κατα­νά­λωση των υπό­λοι­πων ποτών είναι ανα­λο­γικά περίπου η ίδια.

Ο ΠΟΥ επι­ση­μαί­νει ότι ένα μεγάλο μέρος από την κατα­νά­λωση αλκοόλ στην Ελλάδα (περίπου το 40%) αφορά μη κατα­γε­γραμ­μένη επι­σή­μως ποσό­τητα που δεν κατα­γρά­φε­ται στις στα­τι­στι­κές, καθώς παρά­γε­ται, δια­νέ­με­ται και που­λιέ­ται έξω από τα επίσημα κανάλια.

Το ποσοστό των Ελλήνων που το «τσού­ζουν» γερά (του­λά­χι­στον 60 γραμ­μά­ρια καθαρού αλκοόλ την ίδια μέρα μέσα στον τελευ­ταίο μήνα) είναι 23,6% έναντι 30,4% του μέσου όρου στην Ευρώπη. Τα ποσοστά για τους άνδρες στην Ελλάδα που κάνουν περι­στα­σια­κές κραι­πά­λες, είναι 38,7%, ενώ για τις γυναί­κες 9,6%, έναντι 47,4% και 14,4% αντί­στοιχα στην Ευρώπη.

To 70% σχεδόν των θανάτων στην Ελλάδα που σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ, έχουν να κάνουν με την κίρρωση του ήπατος, σχεδόν το 25% με τραυ­μα­τι­σμούς, το 5% με καρ­κί­νους και το 3% με καρ­διαγ­γειακά προ­βλή­ματα.

Δια­χρο­νική αύξηση εμφα­νί­ζουν οι νέοι 15 έως 19 ετών στην Ελλάδα που απέχουν από το αλκοόλ. Το ποσοστό τους εκτι­μάτο σε περίπου 33% για τους άνδρες και 61% για τις γυναί­κες το 2016 έναντι 26% και 50% το 2010 αντί­στοιχα. Στις ηλικίες 20-24 ετών αποχή από το αλκοόλ έκαναν το 2016 το 19% των ανδρών και το 42% των γυναι­κών, έναντι 14% και 35% αντί­στοιχα το 2010, συνεπώς και σε αυτή την ηλιακή ομάδα κατα­γρά­φε­ται αυξη­μένη δια­χρο­νικά τάση των νέων να κόψουν το αλκοόλ.

Όσον αφορά τις κραι­πά­λες με αλκοόλ (περι­στα­σιακή βαριά κατα­νά­λωση), το 2016 το 41,5% των ανδρών ηλικίας 15-19 ετών στην Ελλάδα και το 10% των γυναι­κών έκαναν κάτι τέτοιο, έναντι 49% και 14% αντί­στοιχα το 2010, άλλη μια ένδειξη μείωσης του αλκοόλ. Στις ηλικίες 20-24 ετών στη χώρα μας βαριά περι­στα­σιακή κατα­νά­λωση το 2016 ανέ­φε­ραν το 54% των ανδρών και το 17% των γυναι­κών, έναντι 60% και 22% αντί­στοιχα το 2010.

Ο ΠΟΥ, μεταξύ άλλων, προ­τεί­νει να αυξη­θούν οι φόροι στα αλκο­ο­λούχα ποτά, να επι­βλη­θούν περαι­τέρω απα­γο­ρεύ­σεις ή ευρείς περιο­ρι­σμοί στις σχε­τι­κές δια­φη­μί­σεις προ­ϊ­ό­ντων αλκοόλ, καθώς και στη δια­θε­σι­μό­τητα τους μέσω περιο­ρι­σμού των ωρών πώλησης τους.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}