K. Tοπούζογλου: Το θαλάσσιο οικοσύστημα διατρέχει σοβαρό κίνδυνο

Η AllForBlue είναι μία διε­θνής, μη κερ­δο­σκο­πι­κή εται­ρεία που ιδρύ­θη­κε το 2017 από την Κα­τε­ρί­να Το­πού­ζο­γλου και έχει απο­στο­λή την προ­στα­σία των θα­λασ­σών και των καρ­χα­ριών. Η ιδρύ­τριά της κα Κα­τε­ρί­να Το­πού­ζο­γλου, είναι μια δρα­στή­ρια γυ­ναί­κα που έχει κάνει σκοπό της να ανα­δεί­ξει την ση­μα­σία της προ­στα­σί­ας των θα­λασ­σών. Με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, ξε­κί­νη­σε μια φι­λό­δο­ξη δράση, το Keep Aegean Blue το οποίο αγκα­λιά­στη­κε από πολ­λούς εθε­λο­ντές και μα­θη­τές σε πολ­λές πε­ριο­χές και σε νησιά.

Το Keep Aegean Blue είναι η με­γα­λύ­τε­ρη απο­στο­λή υπο­βρύ­χιων, πα­ρά­κτιων κα­θα­ρι­σμών και εκ­παι­δευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των για την προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου οι­κο­συ­στή­μα­τος που έχει γίνει στην Ελ­λά­δα. Ο ορ­γα­νι­σμός All For Blue σε συ­νερ­γα­σία με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και με τη συμ­με­το­χή χι­λιά­δων εθε­λο­ντών θα συν­δυά­σουν για μία ακόμα φορά την οι­κο­λο­γι­κή δράση με την πε­ρι­πέ­τεια για το καλό των θα­λασ­σών μας.

Η απο­στο­λή ξε­κί­νη­σε τον Οκτώ­βρη του 2018 και συ­νε­χί­στη­κε το Μάρ­τιο και τον Απρί­λιο 2019. Τα νού­με­ρα για την απο­στο­λή το 2019 ήταν πραγ­μα­τι­κά θε­α­μα­τι­κά: 33 σταθ­μοί νη­σιών 37 εκ­παι­δευ­τι­κά σε­μι­νά­ρια με επί­ση­μο δί­πλω­μα πα­ρα­κο­λού­θη­σης σε 55.000 μα­θη­τές που εθε­λο­ντι­κά συμ­με­τεί­χαν στις βιω­μα­τι­κές δρά­σεις 37 υπο­βρύ­χιοι και πα­ρά­κτιοι κα­θα­ρι­σμοί 1.700 ναυ­τι­κα μίλια 204 τόνοι σκου­πί­δια (με­τα­ξύ άλλων μη­χα­νά­κια, πλυ­ντή­ριο, κα­λο­ρι­φέρ, σό­μπες, κα­να­πέ­δες, χρι­στου­γεν­νιά­τι­κα δέ­ντρα και φυ­σι­κά αμέ­τρη­τα πλα­στι­κά) Γά­ντια και ει­δι­κά επα­να­χρη­σι­μο­ποιού­με­να τσου­βά­λια Σή­με­ρα η κα Κα­τε­ρί­να Το­πού­ζο­γλου μι­λά­ει για τις δρά­σεις της, για το Keep Aegean Blue, για το AllForBlue και για τα ευ­ρή­μα­τα μέσα στον βυθό του Αι­γαί­ου: «Πάντα ένιω­θα πολύ τυ­χε­ρή που έχω γεν­νη­θεί στην Ελ­λά­δα και μπορώ να έρ­χο­μαι σε επαφή με τη θά­λασ­σα σε κάθε ευ­και­ρία. Μέσα στη θά­λασ­σα νιώθω ότι βρί­σκο­μαι στο σπίτι μου – λα­τρεύω την απε­ρα­ντο­σύ­νη της, τον απρό­βλε­πτο χα­ρα­κτή­ρα της, την απί­στευ­τη γα­λή­νη της» όπως το­νί­ζει.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κυρία Το­πού­ζο­γλου, μι­λή­στε μας για την δράση Keep Aegean Blue με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Πώς ξε­κί­νη­σε και πώς εξε­λίσ­σε­ται μέχρι τώρα;

Η απο­στο­λή Keep Aegean Blue κα­τά­φε­ρε να γίνει η με­γα­λύ­τε­ρη απο­στο­λή κα­θα­ρι­σμών πα­ρα­λιών, βυθών και εκ­παι­δευ­τι­κών σε­μι­να­ρί­ων που έχει γίνει στην Ελ­λά­δα. Αυτό έγινε χάρη στην άψογη συ­νερ­γα­σία που εί­χα­με με τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη κ. Χα­τζη­μάρ­κο, έναν προ­ο­δευ­τι­κό και ανοι­χτό­μυα­λο άν­θρω­πο που μας εμπι­στεύ­τη­κε και πί­στε­ψε στο όραμά μας. Όπως λέει και ο ίδιος “την αλ­λα­γή τη φέρ­νουν οι πα­ρέ­ες”. Η ομάδα της All For Blue απο­τε­λεί­ται από 5 φί­λους που αγα­πά­με τη θά­λασ­σα, δια­σχί­σα­με με ένα φου­σκω­τό 1.700ν.μ. ξε­κι­νώ­ντας από τις Κυ­κλά­δες όπου κα­τοι­κού­με, και μέσα σε 3 μήνες επι­σκε­φτή­κα­με 30 νησιά του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, με σκοπό την ευαι­σθη­το­ποί­ση των νέων για το θα­λάσ­σιο οι­κο­σύ­στη­μα και ενη­μέ­ρω­ση για τα πλα­στι­κά. Ο σκο­πός μας ήταν όχι μόνο να κα­θα­ρί­σου­με πα­ρα­λί­ες αλλά με το σε­μι­νά­ριο που κά­νου­με να εμπνεύ­σου­με τα παι­διά ώστε να δουν ποια είναι η αλή­θεια στη θά­λασ­σα και τι συμ­βαί­νει μέσα στο μπλε που μας πε­ρι­βάλ­λει. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ανέλ­πι­στα θε­τι­κό. Ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος μας πέ­τα­ξε στα “βαθιά” και μας άρεσε.

• Η AllForBlue είναι μία διε­θνής, μη κερ­δο­σκο­πι­κή εται­ρεία την οποία ιδρύ­σα­τε εσείς και έχει απο­στο­λή την προ­στα­σία των θα­λασ­σών και των καρ­χα­ριών. Θα ήθελα να μας μι­λή­σε­τε για την απο­στο­λή σας.  

Η All For Blue ιδρύ­θη­κε πριν από αρ­κε­τά χρό­νια και είναι πλέον ένας ορ­γα­νι­σμός με ελ­λη­νι­κές βά­σεις και διε­θνείς δρά­σεις. Θυ­μά­μαι όταν ήμουν 4 χρο­νών που πή­γαι­να με τους γο­νείς μου στις πα­ρα­λί­ες και μα­ζεύ­α­με σκου­πί­δια. Για μένα αυτή η κί­νη­ση είναι πολύ φυ­σιο­λο­γι­κή. Η θά­λασ­σα είναι το σπίτι μου. Όχι μόνο επει­δή βιο­πο­ρι­ζό­μα­στε από τον του­ρι­σμό αλλά κυ­ρί­ως επει­δή μας γα­λη­νεύ­ει, μας ηρε­μεί και μας προ­σφέ­ρει απλό­χε­ρα τα δώρα της. Γι­᾽αυ­τό ήθελα να κάνω κάτι ώστε να μπο­ρέ­σω να μοι­ρα­στώ την αγάπη μου για τη θά­λασ­σα με όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο κόσμο μπορώ και κυ­ρί­ως τους νέους που είναι η τε­λευ­ταία γενιά που μπο­ρεί να κάνει τη δια­φο­ρά. Με αυτό τον ορ­γα­νι­σμό έχω βρει το σκοπό της ζωής μου και χαί­ρο­μαι γιατί μέσω του σε­μι­να­ρί­ου που κά­νου­με δεί­χνου­με τον τρόπο στα παι­διά για να κά­νουν την άλλη επι­λο­γή. Οι καρ­χα­ρί­ες επί­σης, είναι πα­ρε­ξη­γη­μέ­να πλά­σμα­τα, πολύ ση­μα­ντι­κά για την επι­βί­ω­σή μας καθώς κρα­τά­νε σε ισορ­ρο­πία το θα­λάσ­σιο οι­κο­σύ­στη­μα, αξί­ζουν το σε­βα­σμό μας και την προ­σο­χή μας. Μέχρι τώρα έχου­με κάνει σε­μι­νά­ρια σε πάνω από 55.000 μα­θη­τές και έχου­με βγά­λει πάνω από 204 τό­νους σκου­πί­δια από βυ­θούς και πα­ρα­λί­ες σε πα­γκό­σμιες δρά­σεις μας.

• Είναι αλή­θεια πως οι ει­κό­νες με τα «σκου­πί­δια» που ανα­σύ­ρο­νται μέσα από τις θά­λασ­σές μας, είναι το λι­γό­τε­ρο σο­κα­ρι­στι­κές! Πώς κα­τα­φέρ­νου­με, τε­λι­κά, να ρυ­παί­νου­με τόσο πολύ το πε­ρι­βάλ­λον;

Δεν υπάρ­χουν λόγια να πε­ρι­γρά­ψου­με αυτό που βλέ­που­με στο βυθό, όχι μόνο στην Ελ­λά­δα μας αλλά και σε “εξω­τι­κούς” προ­ο­ρι­σμούς. Η κα­θη­με­ρι­νή χρήση πλα­στι­κών είναι κάτι που επι­βα­ρύ­νει πολύ το θα­λάσ­σιο οι­κο­σύ­στη­μα. Τα νού­με­ρα είναι σο­κα­ρι­στι­κά από μόνα τους. 8 εκα­τομ­μύ­ρια τόνοι σκου­πι­διών κα­τα­λή­γουν ετη­σί­ως σε θά­λασ­σες και ωκε­α­νούς. Οι χώρες όπως η δική μας δε μπο­ρούν να δια­χει­ρι­στούν σωστά τα πλα­στι­κά με απο­τέ­λε­σμα να μην γί­νε­ται ανα­κύ­κλω­ση και να κα­τα­λή­γουν τα σκου­πί­δια τε­λι­κά στο πιάτο μας μέσω της τρο­φι­κής αλυ­σί­δας. Η κα­τά­στα­ση στη Με­σό­γειο επι­δει­νώ­νε­ται και είναι απο­γοη­τευ­τι­κή.

• Τα παι­διά και οι νε­α­ρό­τε­ρες ηλι­κί­ες, είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νες σε σχέση με τους με­γα­λύ­τε­ρους; Βλέ­που­με ότι υπάρ­χει και με­γά­λη συμ­με­το­χή στις δρά­σεις κα­θα­ρι­σμού που κά­νε­τε.

Για τους πα­ρα­πά­νω λό­γους εστιά­ζου­με στο εκ­παι­δευ­τι­κό σε­μι­νά­ριο, ώστε να ενη­με­ρώ­σου­με τη νέα γενιά και μέσω του οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλι­κού μας να δουν ποια είναι η αλή­θεια, τι συμ­βαί­νει στη θά­λασ­σα και ποιο είναι το απο­τύ­πω­μά μας στον πλα­νή­τη. Με αυτό τον τρόπο συ­νει­δη­το­ποιούν οι μα­θη­τές τους λό­γους που πρέ­πει να δρά­σου­με άμεσα όλοι.

Η συμ­με­το­χή στις δρά­σεις μας είναι πραγ­μα­τι­κά συ­γκι­νη­τι­κή, τα παι­διά πα­θιά­ζο­νται και έχουν όρεξη και θε­τι­κή διά­θε­ση να κά­νουν τη δια­φο­ρά. Είναι εντυ­πω­σια­κό που ακόμα και τώρα, ύστε­ρα από τό­σους μήνες, στέλ­νουν φω­το­γρα­φί­ες στα social media από δρά­σεις κα­θα­ρι­σμού που κά­νουν οι μα­θη­τές των σχο­λεί­ων που επι­σκε­φτή­κα­με, ή ακόμα και ομά­δες που έφτια­ξαν οι μα­θη­τές με αυτό το σκοπό. Αυτό για μένα είναι η με­γα­λύ­τε­ρη αντα­μοι­βή!

• Οι κα­θα­ρι­σμοί είναι πα­ρά­κτιοι ή υπο­βρύ­χιοι;

Και τα δύο. Οι πα­ρά­κτιοι κα­θα­ρι­σμοί πραγ­μα­το­ποιού­νται όχι μόνο από τους συμ­με­τέ­χο­ντες στα σε­μι­νά­ρια, αλλά και από εθε­λο­ντές, μα­θη­τές, δη­μό­τες, ενώ τους υπο­βρύ­χιους από εμένα προ­σω­πι­κά, σε συ­νερ­γα­σία με άλ­λους επαγ­γελ­μα­τί­ες δύτες.

• Πώς γί­νε­ται ο πα­ρά­κτιος κα­θα­ρι­σμός;

Οι συμ­με­τέ­χο­ντες (μα­θη­τές, γο­νείς, εκ­παι­δευ­τι­κοί, δη­μό­τες, εθε­λο­ντές και επαγ­γελ­μα­τί­ες) συ­γκε­ντρώ­νο­νται στην το­πο­θε­σία προς κα­θα­ρι­σμό. Πραγ­μα­το­ποιεί­ται κα­θα­ρι­σμός της πα­ρα­λί­ας με γά­ντια μίας χρή­σης και ει­δι­κές από­χες.

• Πώς γί­νε­ται ο υπο­βρύ­χιος κα­θα­ρι­σμός;

Με αυ­τό­νο­μη κα­τά­δυ­ση /μπου­κά­λες, αλλά και με ελεύ­θε­ρη κα­τά­δυ­ση.

• Τι γί­νε­ται μετά τον κα­θα­ρι­σμό;

Συ­γκέ­ντρω­ση – Ζύ­γι­σμα – Κα­τα­γρα­φή των σκου­πι­διών που έχουν βγει από τη θά­λασ­σα. Επι­με­λής δια­χω­ρι­σμός σκου­πι­διών ανά είδος (πλα­στι­κό, γυαλί, μέ­ταλ­λο, ξύλο, κλπ.) με τη βο­ή­θεια των εθε­λο­ντών και του συ­νερ­γα­ζό­με­νου Φορέα. Ξε­χω­ρι­στή συ­γκέ­ντρω­ση των σκου­πι­διών της πα­ρα­λί­ας. Με­τα­φο­ρά των σκου­πι­διών στην ανα­κύ­κλω­ση με τη βο­ή­θεια του Δήμου.

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα των κα­θα­ρι­σμών, καθώς και ο αριθ­μός των τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων που έχουν κα­θα­ρι­στεί, κα­τα­γρά­φο­νται στην πα­γκό­σμια βάση δε­δο­μέ­νων της Project AWARE. Με την κα­τα­γρα­φή των σκου­πι­διών στη βάση δε­δο­μέ­νων της Project AWARE τα παι­διά που συμ­με­τέ­χουν μπο­ρούν να «υιο­θε­τή­σουν» την πα­ρα­λία στον κα­θα­ρι­σμό της οποί­ας έχουν συμ­με­τά­σχει, και να λά­βουν ένα δί­πλω­μα ως επι­σφρά­γι­ση της πε­ρι­βαλ­λο­ντο­λο­γι­κής τους ευαι­σθη­σί­ας.

• Ποιοι είναι οι επό­με­νοι σταθ­μοί και ποιες δρά­σεις σχε­διά­ζε­τε;

Από Σε­πτέμ­βρη ξε­κι­νά­με πάλι τις δρά­σεις μας σε διά­φο­ρα μέρη ανά την Ελ­λά­δα όπου ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις μας έχουν προ­σκα­λέ­σει για σε­μι­νά­ρια και κα­θα­ρι­σμούς και με τη νέα χρο­νιά έχου­με ήδη προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες δρά­σεις σε χώρες του εξω­τε­ρι­κού.

• Τε­λι­κά το θα­λάσ­σιο οι­κο­σύ­στη­μα δια­τρέ­χει σο­βα­ρό κίν­δυ­νο; Είσαι αι­σιό­δο­ξη ότι μπο­ρού­με να τα κα­τα­φέ­ρου­με και να σώ­σου­με τον πλα­νή­τη μας από την υπερ­βο­λι­κή αν­θρώ­πι­νη πα­ρέμ­βα­ση;

Είμαι αι­σιό­δο­ξη ότι η επό­με­νη γενιά θα κάνει τη δια­φο­ρά, αρκεί να τους δώσει κά­ποιος το έναυ­σμα και την έμπνευ­ση.