Πληρωμές έως 70.000 ευρώ σε γιατρούς για μελέτες και… άρθρα

Η έρευνα της γενικής επι­θε­ω­ρή­τριας δημό­σιας διοί­κη­σης Μαρίας Παπα­σπύ­ρου για την πολι­τική τιμο­λό­γη­σης του φαρ­μά­κου κρύβει ορι­σμέ­νες θετικές εκπλή­ξεις, όπως η επι­μέ­λεια και η συστη­μα­τική παρά­θεση στοι­χείων ειδικά για τις περιό­δους μετά­βα­σης από το ένα σύστημα τιμο­λό­γη­σης στο άλλο (2010 -2012) αλλά και πολλές «εμμονές». Ετσι, το διά­στημα διε­νέρ­γειας ελέγχου από δύο γυναί­κες ελεγ­κτές του Σώματος περιο­ρί­ζε­ται στον χρόνο που την ευθύνη τιμο­λό­γη­σης είχε το υπουρ­γείο Υγείας «έπειτα από συνεν­νό­ηση με το εν λόγω υπουρ­γείο». Ομως, σημα­ντι­κοί μάρ­τυ­ρες όπως ο «χει­ρι­στής» του συστή­μα­τος τιμο­λό­γη­σης Ν.Μ., κατα­θέ­τουν ότι ο πλήρης έλεγχος της τιμο­λό­γη­σης από το κράτος έναντι των εται­ρειών είχε απο­λε­σθεί πριν από το 2010.

Πάντως, οι δύο ελεγ­κτές σημειώ­νουν ότι: «Πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε αλλη­λο­γρα­φία με το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης για την άντληση στοι­χείων από το έτος 2006 έως την ημε­ρο­μη­νία μετα­βί­βα­σης της αρμο­διό­τη­τας τιμο­λό­γη­σης φαρ­μά­κων (2011) στο υπουρ­γείο Υγείας, πλην όμως η αρχική απά­ντηση ήταν κατ΄αρ­χάς παντε­λώς αρνη­τική με το αιτιο­λο­γικό ότι από κοινού με την αρμο­διό­τητα τιμο­λό­γη­σης φαρ­μά­κων μετα­φέρ­θη­καν και αρχεία της Διεύ­θυν­σης Βιο­μη­χα­νι­κών Προ­ϊ­ό­ντων και Φαρ­μά­κων στο υπουρ­γείο Υγείας και ως εκ τούτου δεν δια­βι­βά­στηκε στο ΜΚΕ κανένα στοι­χείο». Παρ’ όλα αυτά, τα κλι­μά­κια ελέγχου έκαναν «μπλόκο» στο υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης όπου κατά­σχε­σαν στοι­χεία του τρόπου τιμο­λό­γη­σης και με βάση αυτά απηύ­θυ­ναν κρίσιμα ερω­τή­ματα σε μερι­κούς από τους σημα­ντι­κούς μάρ­τυ­ρες της έρευνας.

Η τιμο­λό­γηση

Ο μάρ­τυ­ρας Ν.Μ. κατα­θέ­τει στις 31 Οκτω­βρίου 2018 σχετικά με τον τρόπο τιμο­λό­γη­σης εκείνης της περιό­δου. Ερώτηση: Εχετε παρά­σχει υπη­ρε­σίες στο Δημόσιο πριν από το έτος 2011 ή και μετά και υπό ποια μορφή;

Απά­ντηση: Η εμπλοκή μου ξεκί­νησε περί τα τέλη του έτους 2009, αρχές του έτους 2010. Εκλήθην από το τότε υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης, Γενική Γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου να προ­χω­ρήσω σε μία στα­τι­στική σύγκριση των τιμών φαρ­μά­κων της Ελλάδος σε σχέση με τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Ερώτηση: Ποιος σας κάλεσε γι’ αυτή τη συνερ­γα­σία; Υπήρχε συμ­βα­τική σχέση με το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης;

Απά­ντηση: Με κάλεσε ο τότε γενικός γραμ­μα­τέας Εμπο­ρίου, κ. Σ. Κομνη­νός, γνω­ρί­ζο­ντάς με, λόγω της επαγ­γελ­μα­τι­κής μου ιδιό­τη­τας (μαθη­μα­τι­κός–στα­τι­στι­κο­λό­γος), για να προ­χω­ρήσω σε αυτή τη στα­τι­στική σύγκριση. […] Ο κ. Κομνη­νός μου είπε ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη να προ­χω­ρή­σουμε σε ανα­τι­μο­λό­γηση φαρ­μά­κων, ότι το θέμα της σύμ­βα­σης θα το βλέπαμε σε δεύτερο χρόνο, όπως επίσης και το θέμα της αμοιβής μου. Μου πρό­τεινε είτε να υπο­γρά­ψουμε μία σύμβαση ως συνερ­γά­της του, είτε να πληρωθώ με σύμβαση έργου. Εγώ επέλεξα να συμ­βληθώ με το υπουρ­γείο με σύμβαση έργου. Προ­κη­ρύ­χθηκε για τον σκοπό αυτό ένας κλει­στός δια­γω­νι­σμός για έργο της τάξεως των 10.000 ευρώ με τρεις προ­σφο­ρές, κατέ­θεσα προ­σφορά, όπως και δύο άλλες εται­ρείες, άγνω­στες σε εμένα, αλλά ο δια­γω­νι­σμός κηρύ­χθηκε άγονος, οπότε δεν πλη­ρώ­θηκα.

Σε κάθε περί­πτωση, με παρα­κά­λεσε να παρα­δώσω τα απο­τε­λέ­σματα της στα­τι­στι­κής ανά­λυ­σης εντός τρι­μή­νου, έως την Καθαρά Δευτέρα του έτους 2010, γιατί η τότε υπουρ­γός ήθελε να εξαγ­γεί­λει τη μείωση των τιμών των φαρ­μά­κων. Από τη στα­τι­στική ανάλυση πράγ­ματι προ­έ­κυψε ότι οι τιμές των φαρ­μά­κων στην Ελλάδα ήταν σημα­ντικά ακρι­βό­τε­ρες σε σχέση με τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες και σε καμία περί­πτωση δεν εφαρ­μο­ζό­ταν ο κανόνας του μέσου όρου των τριών χαμη­λό­τε­ρων τιμών για τα πρω­τό­τυπα και του 80% για τα γενό­σημα. Οι λόγοι ήταν κυρίως τεχνι­κοί. Η Υπη­ρε­σία δεν είχε πρό­σβαση σε ηλε­κτρο­νι­κές πηγές και δεν είχε και εργα­λεία υπο­λο­γι­σμού.

Ως προς την έκταση του σκαν­δά­λου συντα­γο­γρά­φη­σης σχετικά με τη Novartis οι ελεγ­κτές σημειώ­νουν ότι: «Ζητή­θη­καν δειγ­μα­το­λη­πτικά στοι­χεία συντα­γο­γρά­φη­σης από την ΗΔΙΚΑ Α.Ε. για χίλιους τριάντα εννέα (1.039) ιατρούς, για τους οποίους πιστο­ποι­ή­θηκε από την Ενιαία Αρχή Πλη­ρω­μών (ΕΑΠ) ότι μισθο­δο­τού­νταν από τον δημόσιο τομέα για τη διε­νέρ­γεια δια­σταυ­ρώ­σεων και επα­λη­θεύ­σεων».

Οταν η αρμο­διό­τητα μετα­φέρ­θηκε στο υπουρ­γείο Υγείας και μετά στον ΕΟΦ οι ελεγ­κτές δια­πι­στώ­νουν: «Τόσο ο προϊ­στά­με­νος όσο και το προ­σω­πικό, πλην μιας υπαλ­λή­λου που προ­ερ­χό­ταν από το αρμόδιο Τμήμα Τιμο­λό­γη­σης του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης, δεν είχαν την τεχνο­γνω­σία για την τιμο­λό­γηση των φαρ­μά­κων. […] Επι­πλέον, τον Αύγου­στο του 2012 υπάλ­λη­λοι του ΕΟΦ υπο­βο­ή­θη­σαν το έργο του τμή­μα­τος ανα­φο­ρικά με την αντι­στοί­χιση φαρ­μα­κευ­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων που κυκλο­φο­ρού­σαν στο εξω­τε­ρικό σε συγκε­κρι­μέ­νες ομάδες φαρ­μα­κο­τε­χνι­κών μορφών στην Ελλάδα. Επι­πλέον, η Υπη­ρε­σία δεν διέθετε το κατάλ­ληλο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα».

Τι χρήματα έπαιρ­ναν οι γιατροί αυτοί; Απο την έκθεση φαί­νε­ται ότι οι ελεγ­κτές διε­νήρ­γη­σαν αλλη­λο­γρα­φία με τις αρμό­διες ΔΟΥ, τον Πανελ­λή­νιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ) και την ΗΔΙΚΑ για άντληση στοι­χείων, καθ’ υπό­δειξη της Εισαγ­γε­λίας Εγκλη­μά­των Δια­φθο­ράς, για ένα δείγμα ιατρών που φέρο­νται να αμεί­βο­νται από την εται­ρεία Novartis με ποσά από 30.000 ευρώ έως 70.000 ευρώ. Παρ’ όλα αυτά είναι ασαφές για ποιες υπη­ρε­σίες έπαιρ­ναν αυτά τα χρήματα, καθώς κατα­τέ­θη­καν συμ­βό­λαια από τη Novartis σχετικά με κλι­νι­κές μελέτες και επι­στη­μο­νικά άρθρα που ακόμα ελέγ­χο­νται (το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο;).

Το ηλε­κτρο­νικό σύστημα

Σημα­ντικό βήμα στην ανα­στροφή της τάσης αύξησης της φαρ­μα­κευ­τι­κής δαπάνης αξιο­λο­γεί­ται, με την επί­κληση των στοι­χείων των οικο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών των αρμό­διων φορέων, «η εισα­γωγή της ηλε­κτρο­νι­κής συντα­γο­γρά­φη­σης, η οποία υπο­χρε­ω­τικά αρχίζει να εφαρ­μό­ζε­ται από 1/6/2012. Ετσι, με την εφαρ­μογή της ηλε­κτρο­νι­κής συντα­γο­γρά­φη­σης, ανα­λύ­ο­ντας τη δαπάνη του έτους 2012 σε σχέση με το 2011 έχουμε μια επι­πλέον σημα­ντική μείωση κατά 986 εκατ. ευρώ ή ποσοστό 25,26% που αντι­στοι­χεί σε ποσοστό 1,51% του ΑΕΠ 2012».