Παρούσα η Δημοτική Βιβλιοθήκη Ρόδου στην μεγάλη έκθεση αφιέρωμα στο Γιάννη Μόραλη

Σε εξέλιξη βρί­σκε­ται η μεγάλη ανα­δρο­μική έκθεση που λει­τουρ­γεί στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πει­ραιώς και κατα­γρά­φει τα εβδο­μή­ντα χρόνια της εξαι­ρε­τι­κής καλ­λι­τε­χνι­κής πορείας του Γιάννη Μόραλη (1916-2009).

Σκοπός της έκθεσης είναι να παρου­σιά­σει συνο­λικά το έργο του Γιάννη Μόραλη και να ανι­χνεύ­σει έτσι το οπτικό του σύμπαν. Η διάταξή της είναι χρο­νο­λο­γική και παρα­κο­λου­θεί τον Μόραλη από τη δεκα­ε­τία του 1930 μέχρι τη δεκα­ε­τία του 2000.

Για την υλο­ποί­ηση αυτής της έκθεσης συνέ­πρα­ξαν το Μουσείο Μπενάκη, η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλέ­ξαν­δρου Σούτσου, το Μορ­φω­τικό Ίδρυμα Εθνικής Τρα­πέ­ζης και η Γκαλερί Ζου­μπου­λάκη.

Συγκε­ντρώ­θη­καν περίπου 200 έργα ζωγρα­φι­κής, ερα­νι­σμένα από δημό­σιες και ιδιω­τι­κές συλ­λο­γές, πολλά από τα οποία παρου­σιά­ζο­νται για πρώτη φορά στο κοινό. Τα έργα συμπλη­ρώ­νο­νται και ανα­δει­κνύ­ο­νται από σχέδια, χαρα­κτικά, εικο­νο­γρα­φή­σεις βιβλίων, συν­θέ­σεις σε κερα­μικά πλα­κί­δια, μεγάλου μεγέ­θους γλυπτά και μικρο­γλυ­πτά, κοστού­μια και μακέτες σκη­νι­κών από θεα­τρι­κές παρα­στά­σεις, πρω­τό­τυπα αρχειακά έγγραφα και φωτο­γρα­φίες, συνο­λικά 400 εκθέ­ματα.

Ο επι­σκέ­πτης της έκθεσης παρα­κο­λου­θεί εξε­λι­κτικά την πορεία του Γιάννη Μόραλη: τα φοι­τη­τικά του χρόνια στη Σχολή Καλών Τεχνών, τις σχέσεις του με το δάσκαλό του Γιάννη Κεφαλ­ληνό και τη μαθη­τεία του στο εργα­στή­ριο χαρα­κτι­κής, τη συνέ­χιση των σπουδών του στη Ρώμη και το Παρίσι μαζί με τον επι­στή­θιο φίλο του Νίκο Νικο­λάου, τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, την αρχική ανα­γνώ­ριση από το κοινό, την εκλογή του ως καθη­γητή στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, τη σκη­νο­γρά­φηση παρα­στά­σεων, του Θεάτρου Τέχνης, του Εθνικού Θεάτρου και τη συνερ­γα­σία του με την Ραλλού Μάνου, τον Μάνο Χατζι­δάκι, τον Κάρολο Κουν, τη συμ­με­τοχή του στη Biennale Βενε­τίας του 1958, τη φιλο­τέ­χνηση των όψεων του ξενο­δο­χείου Hilton, την επίπονη γέννηση των μνη­μεια­κών Επι­τυμ­βίων Συν­θέ­σεων του 1958-1962, τη δημιουρ­γία συν­θέ­σεων σε κερα­μικά πλα­κί­δια για έργα σε δημό­σιους και ιδιω­τι­κούς χώρους, την εικο­νο­γρά­φηση των Ποι­η­μά­των του Γιώργου Σεφέρη και τη δημιουρ­γία εξω­φύλ­λων για τις εκδό­σεις Ίκαρος μέχρι την είσοδό του στην ώριμη περίοδο της λεγό­με­νης αφαί­ρε­σης – απλο­ποί­η­σης των μορφών.

Στην εξαι­ρε­τική αυτή έκθεση που απο­τε­λεί ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα εικα­στικά γεγο­νότα στη χώρα μας αυτήν την περίοδο, η Δημο­τική Πινα­κο­θήκη της Ρόδου δηλώνει παρούσα, με τον δανει­σμό ενός από τα καλύ­τερα δημιουρ­γή­ματα του Γιάννη Μόραλη, περιου­σιακό στοι­χείο της μόνιμης συλ­λο­γής του Μου­σείου μας.

Πρό­κει­ται για το «Καθι­σμένο Γυμνό» Λάδι σε μουσαμά, του 1952, δια­στά­σεων 160 Χ 103 που εκτί­θε­ται σε περί­ο­πτη θέση στο χώρο της έκθεσης. Αγο­ρά­σθηκε το 1962 από τον

εμπνευ­στή και δημιουργό της Πινα­κο­θή­κης της Ρόδου αεί­μνη­στο Α. Ιωάννου, με χρη­μα­τική χορηγία επώ­νυ­μου Ροδίτη της εποχής εκείνης.

Για το έργο αυτό στο βιβλίο-κατάλογο των Χ. Καμπου­ρίδη – Γ. Λεβούνη με τίτλο «Νεο­ελ­λη­νική Τέχνη 20ός Αιώνας», στη σελίδα 126 μεταξύ άλλων ανα­φέ­ρε­ται: «Έργο της πρώτης καλ­λι­τε­χνι­κής ωρι­μό­τη­τας του Μόραλη, επι­χει­ρεί μία συνει­δητή επα­νεγ­γραφή των αρχαιο­ελ­λη­νι­κών επι­τυμ­βίων, τα οποία απο­τε­λούν σταθερή πηγή έμπνευ­σης σε όλη τη δημιουρ­γική του πορεία. Ο αβαθής ζωγρα­φι­κός χώρος που θυμίζει την τεχνική του ανά­γλυ­φου, η αυστη­ρό­τητα των ορι­ζό­ντιων και κάθετων γραμμών, η ελε­γειακή θλίψη της μορφής, η αμήχανη χει­ρο­νο­μία και η άβολη στάση του γυμνού σώματος ανα­πα­ρά­γουν την ατμό­σφαιρα του κλα­σι­κού προ­τύ­που ………»

«Καθι­σμένο Γυμνό», Λάδι σε μουσαμά 160Χ103 εκ.

Για μία ακόμη φορά επι­βε­βαιώ­νε­ται ότι η Πινα­κο­θήκη της Ρόδου περι­λαμ­βά­νει μια από τις πλέον αντι­προ­σω­πευ­τι­κές και ως εκ τούτου πλέον έγκυρες συλ­λο­γές της Ελλη­νι­κής ζωγρα­φι­κής και χαρα­κτι­κής του 20ου αιώνα. Δεν υπάρχει σημα­ντι­κός Έλληνας ζωγρά­φος που δημιούρ­γησε τον περα­σμένο αιώνα, που να μην αντι­προ­σω­πεύ­ε­ται με κάποιο, ή κάποια έργα του και μάλιστα με εκείνα που ανήκουν στα χαρα­κτη­ρι­στικά της συνο­λι­κής προ­σφο­ράς του. Γι΄αυτό και η ζήτηση έργων της συλ­λο­γής μας για δανει­σμό σε εκθέ­σεις άλλων φορέων είναι πολύ συχνή. Θα πρέπει όλοι μας να αισθα­νό­μα­στε υπε­ρή­φα­νοι για τον ανε­κτί­μητο θησαυρό, το κατα­ξιω­μένο και μονα­δικό Μουσείο της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής τέχνης με τη πολύ­μορφη δρα­στη­ριό­τητα (εκθέ­σεις, εκδό­σεις, εκδη­λώ­σεις πρω­το­πο­ρια­κής τέχνης κ.α), που δίνει την ευκαι­ρία στο ημε­δα­πές και διεθνές κοινό της Ρόδου να γνω­ρί­σει τον οικου­με­νικό χαρα­κτήρα του νεο­ελ­λη­νι­κού πολι­τι­σμού.

Δρ. Νικό­λαος Τσ. Φρόνας

Πρό­ε­δρος Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης

Δήμου Ρόδου