Μία στις τέσσερις Ελληνίδες άνω των 15 έχει βιώσει σωματική ή σεξουαλική βία

Όπως ανα­φέ­ρε­ται, η έρευνα που διε­ξή­χθη μεταξύ Ιανουα­ρίου – Σεπτεμ­βρίου 2018 και βασί­στηκε στα πορί­σματα συνε­ντεύ­ξεων με επαγ­γελ­μα­τίες που δια­χει­ρί­ζο­νται περι­στα­τικά ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας στην Αθήνα και στον Πειραιά εντό­πισε πως παρά τα θετικά βήματα που έχουν γίνει, η εφαρ­μογή του σχε­τι­κού νομικού πλαι­σίου παρου­σιά­ζει προ­βλή­ματα.

Σημα­ντι­κές είναι οι επι­πτώ­σεις της οικο­νο­μι­κής κρίσης όχι μόνο σε σχέση με τις αλλαγές που έχει επι­φέ­ρει στο οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον, αλλά και στην ανε­πάρ­κεια των μέσων που δια­τί­θε­νται από το δημόσιο ή τον ιδιω­τικό τομέα για να αντι­με­τω­πι­στεί ο αυξα­νό­με­νος αριθμός των περι­στα­τι­κών βίας.

Συγκε­κρι­μένα, όπως προ­έ­κυψε από τις συνε­ντεύ­ξεις η οικο­νο­μική κρίση φαί­νε­ται να καλ­λιερ­γεί το έδαφος για εντά­σεις που πολλές φορές κατα­λή­γουν στην εκδή­λωση βίας δια­φό­ρων μορφών. Παράλ­ληλα, όλο και περισ­σό­τε­ρες γυναί­κες απευ­θύ­νο­νται σε συμ­βου­λευ­τικά κέντρα για να καταγ­γεί­λουν τη βία που ασκεί­ται ενα­ντίον τους, συνήθως από τους συντρό­φους τους, και ενα­ντίον των παιδιών τους.

Η υπεύ­θυνη έρευνας και συνη­γο­ρίας της ActionAid, Μαρία Μουρ­τζάκη, επι­ση­μαί­νει ότι «με τα περι­στα­τικά βίας να αυξά­νο­νται διαρκώς τόσο στην οικο­γέ­νεια όσο και ευρύ­τερα στην κοι­νω­νία, είναι απα­ραί­τητο να δημιουρ­γη­θούν περισ­σό­τε­ροι ξενώνες για τα θύματα και να στε­λε­χω­θούν καλύ­τερα οι ήδη υπάρ­χο­ντες».

Και προ­σθέ­τει: «Όλοι οι αρμό­διοι φορείς χρειά­ζε­ται να συνερ­γα­στούν για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη κατα­γραφή των περι­στα­τι­κών αυτών, για την εκπαί­δευση, ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση των επαγ­γελ­μα­τιών, αλλά και του κοινού μέσα από κατάλ­λη­λες δράσεις. Να ανα­φέ­ρουμε ότι η έρευνα έγινε στο χρονικό διά­στημα από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώ­βριο 2018 και τα στοι­χεία και συμπε­ρά­σματα που έχουν προ­κύ­ψει προ­έρ­χο­νται από συνε­ντεύ­ξεις από εξει­δι­κευ­μέ­νους φορείς δημο­σίου και ιδιω­τι­κού τομέα με γυναί­κες θύματα βίας αλλά κι επαγ­γελ­μα­τίες που παρέ­χουν τις σχε­τι­κές υπη­ρε­σίες ή έγιναν απο­δέ­κτες καταγ­γε­λιών και μετέ­φε­ραν αυτές τις γνώσεις και τα στοι­χεία που δια­θέ­τουν».

Οι… τάσεις στη βία

Σύμφωνα με την έρευνα της Action Aid πολλά, αν όχι τα περισ­σό­τερα, περι­στα­τικά βίας δεν έρχο­νται ποτέ στο φως, αφού δεν καταγ­γέλ­λο­νται στις αρχές, αλλά ούτε ανα­φέ­ρο­νται στις αρμό­διες οργα­νώ­σεις. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι αν και ένας στους τέσ­σε­ρις κατοί­κους στην Ελλάδα γνω­ρί­ζουν ένα θύμα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας στη γει­το­νιά τους, πάνω από οχτώ στους δέκα δεν θεωρούν την ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία συνη­θι­σμένο πρό­βλημα.

Σύμφωνα με τις πιο πρό­σφα­τες στα­τι­στι­κές της ΕΕ, μία στις τέσ­σε­ρις Ελλη­νί­δες άνω των 15 έχει βιώσει σωμα­τική ή σεξουα­λική βία του­λά­χι­στον μια φορά στη ζωή της. Είναι ενδει­κτικό ότι σύμφωνα με μελέτες το 21,3% των Ελλη­νί­δων βιώνουν περι­στα­τικά σωμα­τι­κής ή σεξουα­λι­κής βίας αλλά δεν το ανα­φέ­ρουν, ποσοστό που είναι κατά 10 μονάδες πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ (Ινστι­τούτο Ισό­τη­τας της ΕΕ, 2017).

Τα χαμηλά ποσοστά καταγ­γε­λιών των περι­στα­τι­κών βίας λει­τουρ­γούν ιδιαί­τερα επι­βα­ρυ­ντικά σε ένα τόσο μείζον κοι­νω­νικό ζήτημα, αφενός γιατί η συνε­χό­μενη έκθεση σε βία αφορά παρα­βί­αση θεμε­λιω­δών ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, και αφε­τέ­ρου γιατί δεν μπορεί να υπάρξει ούτε απονομή δικαιο­σύ­νης ούτε κατάλ­ληλη στήριξη των θυμάτων.

Ανα­φο­ρικά με τη βία μεταξύ συντρό­φων και τα θύματα βίας που κάλεσαν τη γραμμή SOS της Γενικής Γραμ­μα­τείας Ισό­τη­τας των Φύλων (ΓΓΙΦ) την περίοδο Νοέμβρη 2016 με Νοέμβρη 2017, πρό­κει­ται ως επί το πλεί­στον για Ελλη­νί­δες θύματα (87%), που αντι­προ­σω­πεύ­ουν όλες ηλι­κια­κές κατη­γο­ρίες, μορ­φω­τικά επίπεδα, και εργα­σια­κές κατα­στά­σεις.

Αντί­στοιχα, και οι δράστες προ­έρ­χο­νται από ποικίλα δημο­γρα­φικά και κοινωνικο-οικονομικά υπό­βα­θρα, όπως δείχνει ανα­λυ­τικά μια πρό­σφατη μελέτη πεδίου για λογα­ρια­σμό της Γενική Γραμ­μα­τεία Ισό­τη­τας Φύλων (ΓΓΙΦ, 2018). Ωστόσο, μια ανάλυση των στα­τι­στι­κών ευρη­μά­των, απο­κα­λύ­πτει την ύπαρξη συγκε­κρι­μέ­νων τάσεων. Ηλι­κιακά, η πλειο­ψη­φία των δραστών, κοντά δηλαδή στο 70%, είναι μεταξύ 35 και 54 ετών, ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό (4,48%) φαί­νε­ται να είναι νεα­ρό­τε­ρης ηλικίας.

Σχετικά με το μορ­φω­τικό επίπεδο, παρα­τη­ρεί­ται μια ελαφριά υπε­ρεκ­προ­σώ­πηση αντρών χαμη­λό­τε­ρου μορ­φω­τι­κού επι­πέ­δου ανάμεσα στους δράστες, σε σύγκριση με το γενικό πλη­θυ­σμό Ελλήνων αντρών. Χαρα­κτη­ρι­στικά, 33,3% των δραστών ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας δεν έχουν ολο­κλη­ρώ­σει την δευ­τε­ρο­βάθ­μια υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση. Για εκεί­νους που έχουν ολο­κλη­ρώ­σει υπο­χρε­ω­τική δευ­τε­ρο­βάθ­μια αλλά όχι τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση, το ποσοστό των δραστών είναι 37,7, ενώ για εκεί­νους πιο έχουν ολο­κλη­ρώ­σει και την τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση, το ποσοστό είναι 29%.

Όπως επίσης τονί­ζε­ται στην μελέτη, η ανεργία των θυμάτων φαί­νε­ται να είναι εκείνη που μετράει περισ­σό­τερο σε μια βίαια σχέση–ή μάλλον στη συνέ­χισή της. Ειδι­κό­τερα, το 37,7% των γυναικών-θυμάτων που έλαβαν μέρος στην έρευνα ήταν άνεργες, ποσοστό αντί­στοιχο με εκείνο των γυναι­κών που κάλεσαν τη Γραμμή SOS της Γενικής Γραμ­μα­τείας κατά την περίοδο 2016-2017 (28% ήταν άνεργες ή ανε­νερ­γές, σε σύγκριση με 22% που ήταν απα­σχο­λού­με­νες). Άρα συμπε­ρα­σμα­τικά φαί­νε­ται ότι οι γυναί­κες, λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης, δεν έχασαν μόνο την οικο­νο­μική τους δύναμη, αλλά και την δυνα­τό­τητα να μένουν μακριά από βίαιους συντρό­φους.

Η υπεύ­θυνη έρευνας και συνη­γο­ρίας της ActionAid, Μαρία Μουρ­τζάκη κατα­λή­γει ότι «εν κατα­κλείδι η εν λόγω μελέτη έδειξε ότι δεδο­μέ­νης της σημα­σίας της οικο­νο­μι­κής ανε­ξαρ­τη­σίας των γυναι­κών για την έγκαιρη διαφυγή τους από βίαιους συντρό­φους αλλά και για την προ­στα­σία των παιδιών τους, τα μέτρα για την ενί­σχυση της συμ­με­το­χής τους στην αγορά εργα­σίας, καθώς επίσης και της βελ­τί­ω­σης των συν­θη­κών εργα­σίας τους, θα βοη­θού­σαν άμεσα και κατά πολύ στην ενδυ­νά­μωσή τους. Παράλ­ληλα, η διεύ­ρυνση της δωρεάν πρό­σβα­σης σε παι­δι­κούς σταθ­μούς και νηπια­γω­γεία θα εξυ­πη­ρε­τούσε ιδιαί­τερα τις μητέρες που δυσκο­λεύ­ο­νται να εργα­στούν γιατί έχουν επω­μι­στεί εξ’ ολο­κλή­ρου το βάρος της φρο­ντί­δας των παιδιών».

Απο­γοη­τευ­τικά πάντως είναι και τα πρό­σφατα στοι­χεία του ΟΗΕ σχετικά με το θέμα της βίας κατά των γυναι­κών σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τα νούμερα φαί­νε­ται ότι μία στις τρεις γυναί­κες ή κορί­τσια βιώνουν σωμα­τική ή σεξουα­λική βία κατά τη διάρ­κεια της ζωής τους, συνήθως από κάποιον στενό συγγενή τους. Το 52% των γυναι­κών (μόνο) που έχουν παντρευ­τεί ή συζούν, απο­φα­σί­ζουν ελεύ­θερα σχετικά με τις σεξουα­λι­κές σχέσεις, τη χρήση αντι­συλ­λη­πτι­κών και την υγειο­νο­μική περί­θαλψη, ενώ 750.000.000 γυναί­κες και κορί­τσια σε όλο τον κόσμο παντρεύ­τη­καν πριν κλεί­σουν τα 18 τους χρόνια και 200.000.000 υπέ­στη­σαν ακρω­τη­ρια­σμό των γυναι­κείων γεν­νη­τι­κών οργάνων.

Στο μεταξύ, μία στις δύο γυναί­κες που σκο­τώ­θη­καν σε όλο τον κόσμο έχασαν τη ζωή τους από τους συντρό­φους ή την οικο­γέ­νειά τους, ενώ μόνο ένας στους 20 άνδρες σκο­τώ­θη­καν υπό παρό­μοιες συν­θή­κες. Το 71 % όλων των θυμάτων εμπο­ρίας ανθρώ­πων παγκο­σμίως είναι γυναί­κες ή κορί­τσια και 3 στις 4 από αυτές είναι θύματα σεξουα­λι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης. Μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά στην έκθεση του ΟΗΕ η βία κατά των γυναι­κών είναι εξίσου σοβαρή αιτία θανάτου με αυτή του καρ­κί­νου.5 Νοεμ­βρίου Παγκό­σμια Ημέρα για την εξά­λειψη της βίας κατά των γυναι­κών

πηγή news247.gr