Ποιες πόλεις στην Ελλάδα είναι αθωράκιστες στους σεισμούς

Το σύγ­χρονο κτι­ριακό απόθεμα της χώρας, που έχει χτιστεί μετά το 1980, αντέχει σχετικά ικα­νο­ποι­η­τικά σε έναν ισχυρό σεισμό ανα­λό­γου μεγέ­θους αυτών που έχουν συμβεί τα τελευ­ταία χρόνια, όμως η ίδια, σχετικά αισιό­δοξη ματιά δεν ισχύει για περιο­χές πόλεων, που έχουν οικο­δο­μη­θεί κατά κύριο λόγο στις δεκα­ε­τίες του 1960 και 1970 ή και παλαιό­τερα, όταν το επίπεδο γνώσης και τεχνο­γνω­σίας ήταν σαφέ­στατα υπο­δε­έ­στερα του σημε­ρι­νού, με συνε­πα­κό­λουθο και ο τότε αντι­σει­σμι­κός κανο­νι­σμός να μην παρέχει το σημε­ρινό επίπεδο αξιο­πι­στίας και ασφά­λειας, λέει ο πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Αντι­σει­σμι­κής Μηχα­νι­κής (European Association for Earthquake Engineering- EAEE), καθη­γη­τής Γεω­τε­χνι­κής Μηχα­νι­κής του ΑΠΘ, Κυρια­ζής Πιτι­λά­κης.

Σε συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στο Αθη­ναϊκό και Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, ο καθη­γη­τής εκτιμά ως ανα­γκαία την προ­σει­σμική ενί­σχυση μεγάλων περιο­χών πόλεων -ειδικά στη Θεσ­σα­λο­νίκη και την Αθήνα- όπως και δημό­σιων κτιρίων, σχο­λείων, νοσο­κο­μείων και υπο­δο­μών, δια­βε­βαιώ­νο­ντας πάντως πως είναι σαφέ­στατα εφικτό να ενι­σχυ­θεί μια προ­βλη­μα­τική κατα­σκευή, ανε­ξαρ­τή­τως του βαθμού «προ­βλη­μα­τι­κό­τη­τας».

Ο καθη­γη­τής τονίζει πως ιδιαί­τερη σημασία πρέπει να δοθεί στον έλεγχο της τρω­τό­τη­τας του δικτύου ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, καθώς είναι το δίκτυο που επη­ρε­ά­ζει την ανθε­κτι­κό­τητα όλων των άλλων δικτύων. Ιδιαί­τερα τρωτά σημειώ­νει πως είναι και πολλά από τα λιμάνια της χώρας -λόγω παλαιό­τη­τας της λιμε­νι­κής υπο­δο­μής και ανε­παρ­κούς συντή­ρη­σης και ανανέωσης- ενώ ιδιαί­τερη σημασία τονίζει πως πρέπει να δοθεί και στην εκπό­νηση μελετών τρω­τό­τη­τας των αερο­δρο­μίων.

Σχετικά με τη δυνα­τό­τητα έγκαι­ρης ειδο­ποί­η­σης των πολιτών για επερ­χό­μενο σεισμό και εκτί­μηση του ανα­με­νό­με­νου βαθμού βλάβης κτηρίων κρί­σι­μης σημα­σίας ο κ.Πιτι­λά­κης γνω­στο­ποιεί ότι η τεχνο­λο­γία αυτή βρί­σκε­ται σε επίπεδο ανά­πτυ­ξης στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και προ­σφά­τως και στην Ευρώπη και η Ελλάδα συμ­με­τέ­χο­ντας στις δράσεις αυτές θα έχει τη δυνα­τό­τητα να ανα­πτύ­ξει ένα πρω­τό­τυπο λει­τουρ­γικό σύστημα σε διά­στημα τριών χρόνων. Μια αρχική έκδοση του συστή­μα­τος αυτού, όπως γνω­στο­ποιεί, λει­τουρ­γεί ήδη πιλο­τικά σε κτίριο του νοσο­κο­μείου ΑΧΕΠΑ στη Θεσ­σα­λο­νίκη, ενώ με χρη­μα­το­δό­τηση της Γενικής Γραμ­μα­τείας Έρευνας και Τεχνο­λο­γίας θα ανα­πτυ­χθεί το σύστημα και σε σχολεία.

Ανα­φο­ρικά με τις αλλαγές που προ­τεί­νο­νται στον νέο ευρω­κώ­δικα -τον αντι­σει­σμικό κανο­νι­σμό της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης- σημειώ­νει ότι για την Ελλάδα θα βελ­τιω­θεί ο χάρτης σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας της και ο τρόπος εκτί­μη­σης των σει­σμι­κών φορτίων σχε­δια­σμού των κατα­σκευών λαμ­βά­νο­ντας υπόψη με πιο εμπε­ρι­στα­τω­μένο τρόπο και την επιρροή των τοπικών εδα­φι­κών συν­θη­κών.

Ερώτηση: Από τις περιο­χές στην Ελλάδα, οι οποίες χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από υψηλή σει­σμι­κό­τητα, αλλά και υψηλή συγκέ­ντρωση πλη­θυ­σμού και δρα­στη­ριο­τή­των, πόσες είναι αυτές που δια­θέ­τουν σήμερα μελέτες σει­σμι­κής τρω­τό­τη­τας των δικτύων, κτιρίων και υπο­δο­μών τους; Σε ποιες περιο­χές εκτι­μάτε πως θα έπρεπε να ξεκι­νή­σει άμεσα μία δια­δι­κα­σία απο­τί­μη­σης της σει­σμι­κής δια­κιν­δύ­νευ­σης;

«Μετά την τρα­γω­δία στο Μάτι έχει ενταθεί η συζή­τηση για τα συστή­ματα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης των πολιτών. Στο ΑΠΘ υλο­ποι­ή­σατε κάποια πιλο­τικά προ­γράμ­ματα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης επερ­χό­με­νου σεισμού και σε πραγ­μα­τικό χρόνο εκτί­μη­σης των ανα­με­νό­με­νων βλαβών σε υπο­δο­μές. Θα μπο­ρούσε σήμερα ένα τέτοιο σύστημα να εφαρ­μο­στεί ευρύ­τερα, του­λά­χι­στον στις περιο­χές, που δια­θέ­τουν χάρτη σει­σμι­κής δια­κιν­δύ­νευ­σης;»

«Πράγ­ματι έχουμε ξεκι­νή­σει εδώ και μερικά χρόνια με την χρη­μα­το­δό­τηση ευρω­παϊ­κών ερευ­νη­τι­κών προ­γραμ­μά­των την ανά­πτυξη ενός πιλο­τι­κού συστή­μα­τος έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης και εκτί­μη­σης του ανα­με­νό­με­νου βαθμού βλάβης κτηρίων κρί­σι­μης σημα­σίας π.χ. νοσο­κο­μεία, σχολεία, σε πραγ­μα­τικό χρόνο, δηλαδή ταυ­τό­χρονα με την εκδή­λωση του σεισμού. Ο στόχος μας είναι όχι απλά να εκτι­μη­θεί το μέγεθος του επερ­χό­με­νου σεισμού και το επί­κε­ντρο του αλλά να εκτι­μη­θεί και το ανα­με­νό­μενο επίπεδο βλάβης σε ένα σχολικό κτήριο ή ένα νοσο­κο­μείο, ώστε να υπάρχει ένας έστω και ελά­χι­στος απα­ραί­τη­τος χρόνος να ληφθούν μερικά απα­ραί­τητα μέτρα προ­στα­σίας. Ο χρόνος αυτός είναι γενικά της τάξης των μερικών δευ­τε­ρο­λέ­πτων πριν από την «άφιξη» της ισχυρής εδα­φι­κής δόνησης που θα προ­κα­λέ­σει και τις ζημιές στο κτίριο. Φαί­νε­ται μικρός αλλά είναι αρκετός για να ληφθούν μέσω αυτο­μά­των συστη­μά­των αντί­δρα­σης μια σειρά από πολύ σημα­ντι­κές δράσεις που θα περιο­ρί­σουν πολύ τις πάσης φύσεως απώ­λειες.

Η τεχνο­λο­γία αυτή βρί­σκε­ται σε επίπεδο ανά­πτυ­ξης στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και προ­σφά­τως και στην Ευρώπη. Συμ­με­τέ­χο­ντας στις δράσεις αυτές ευελ­πι­στούμε ότι θα μπο­ρέ­σουμε να ανα­πτύ­ξουμε ένα πρω­τό­τυπο λει­τουρ­γικό σύστημα σε διά­στημα τριών χρόνων. Προς τούτο αξίζει να σημειω­θεί ότι έχουμε πετύχει μια καλή χρη­μα­το­δό­τηση και από την Γενική Γραμ­μα­τεία Έρευνας και Τεχνο­λο­γίας για την ανά­πτυξη του συστή­μα­τος σε σχολεία. Μια αρχική έκδοση του συστή­μα­τος ήδη λει­τουρ­γεί πιλο­τικά σε κτίριο του νοσο­κο­μείου ΑΧΕΠΑ», απαντά ο Κυρια­ζής Πιτι­λά­κης.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ