ΥΠΕΝ: Οι πυρκαγιές επισπεύδουν την εθνική στρατηγική για τα δάση

Της Μαριάν­νας Τζάννε

Τη χάραξη μιας νέας εθνικής στρα­τη­γι­κής για τα δάση για την επόμενη 20ετία, με έμφαση στις πολι­τι­κές πρό­λη­ψης, στην ανά­πτυξη της δασο­πο­νίας και στην αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, προ­βλέ­πει το σχέδιο που βρί­σκε­ται σε δημόσια δια­βού­λευση έως τις 15 Σεπτεμ­βρίου από τον ανα­πλη­ρωτή υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος κ. Σωκράτη Φάμελλο. Παράλ­ληλα χθες δημο­σιεύ­τηκε στο ΦΕΚ, απόφαση του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού, με την οποία καθο­ρί­ζο­νται οι δράσεις στον τομέα της δια­χεί­ρι­σης και εκμε­τάλ­λευση εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων ιδιω­τι­κών ή συνι­διό­κτη­των με το δημόσιο δασών.

Η απόφαση, η οποία προ­βλέ­πε­ται από τις δια­τά­ξεις του ν. 4423/2016 (νόμος για τις Δασικές Συνε­ται­ρι­στι­κές Οργα­νώ­σεις), στο­χεύει στη δια­χεί­ριση και εκμε­τάλ­λευση των συγκε­κρι­μέ­νων δασών, στα οποία για είκοσι και πλέον χρόνια οι ιδιοκτήτες-κάτοχοι αυτών δεν προ­έ­βη­σαν σε καμία πράξη δια­χεί­ρι­σής τους, όπως αυτή προ­βλέ­πε­ται από τη δασική νομο­θε­σία.

Με βάση τον οδικό χάρτη του υπουρ­γείου, γίνεται σε πρώτη φάση μια ενη­μέ­ρωση από την τοπική δασική αρχή των ιδιοκτητών-κατόχων του δάσους, σχετικά με τους λόγους για τους οποίους είναι απα­ραί­τητη η δια­χεί­ρισή του.

Η ενη­μέ­ρωση αυτή γίνεται, είτε με απο­δει­κτικό επί­δο­σης στον ιδιο­κτήτη, είτε, εφόσον είναι άγνω­στος αυτός, με δελτίο Τύπου της δασικής αρχής στα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης και ανα­κοί­νωση στο δημαρ­χείο και στις δασικές υπη­ρε­σίες.

Εφόσον παρέλ­θει διά­στημα έξι μηνών κατά το οποίο οι ιδιο­κτή­τες δεν ενδια­φερ­θούν, γίνεται έκδοση δια­πι­στω­τι­κής πράξης από την τοπική δασική αρχή, συνε­πεία της οποίας το δάσος τίθεται υπό δια­χεί­ριση από την αρχή αυτή, σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις περί δια­χεί­ρι­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­σίων δασών.

Τα έσοδα από την εκμε­τάλ­λευση του δάσους μετά την αφαί­ρεση των εξόδων, κατα­τί­θε­νται στο Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων και είναι στη διάθεση των δικαιού­χων σύμφωνα με το ποσοστό ιδιο­κτη­σίας τους.

Η παρα­πάνω απόφαση είναι η πρώτη από μια σειρά απο­φά­σεων που προ­βλέ­πο­νται από τον ν. 4423/2016, για τους δασι­κούς συνε­ται­ρι­σμούς της χώρας. Οι υπό­λοι­πες απο­φά­σεις, όπως η απόφαση για την ιδιό­τητα δασερ­γάτη και την έκδοση ταυ­τό­τη­τας δασερ­γάτη, είναι στο τελικό στάδιο προ­ε­τοι­μα­σίας και θα υπο­γρα­φούν τις επό­με­νες μέρες. Παράλ­ληλα, το υπουρ­γείο προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στην σύνταξη νέων ορι­στι­κών προ­δια­γρα­φών για τη δια­χεί­ριση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των της χώρας, οι οποίες θα τεθούν σε δημόσια δια­βού­λευση το φθι­νό­πωρο του 2018.

Τι προ­βλέ­πει το εθνικό σχέδιο

Το σχέδιο από­φα­σης του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος για την δασική στρα­τη­γική, ανα­δει­κνύει την μεγάλη οικο­νο­μική σημασία των δασικών οικο­συ­στη­μά­των με στόχο την αύξηση της συμ­βο­λής του δασικού τομέα στο ΑΕΠ της χώρας.

Οι πολι­τι­κές στρέ­φο­νται κυρίως στην παρα­γωγή ξυλείας και βιο­μά­ζας αλλά και στην ανα­διάρ­θρωση του συστή­μα­τος παρα­γω­γής ξύλου με στόχο την δια­φο­ρο­ποι­η­μένη παρα­γωγή με βάση τις ανάγκες της αγοράς. Επι­πλέον στην δια­μόρ­φωση ενός νέου θεσμι­κού πλαι­σίου με σκοπό την ένταξη στην αγορά παρα­δο­σια­κών και μη δρα­στη­ριο­τή­των όπως συλλογή μανι­τα­ριών, αρω­μα­τι­κών και φαρ­μα­κευ­τι­κών φυτών καθώς και την ενί­σχυση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας σε νέες αγορές και οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

Ιδιαί­τερη σημασία δίνεται επίσης στην απο­κα­τά­σταση και δια­τή­ρηση της καλής ποιό­τη­τας δασο­κά­λυ­ψης μέσω ανα­δα­σώ­σεων και δασώ­σεων προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν οι φυσικές κατα­στρο­φές και οι ανθρω­πο­γε­νής πιέσεις.

Στον άξονα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής το σχέδιο του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος αφιε­ρώ­νει ένα ολό­κληρο κεφά­λαιο. «Η κλι­μα­τική αλλαγή επι­φέ­ρει αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας, μείωση των κατα­κρη­μνι­σμά­των, αστά­θεια καιρού και αύξηση ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων. Όλα τα παρα­πάνω δύναται να έχουν σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στα δασικά οικο­συ­στή­ματα της χώρας απει­λώ­ντας την ίδια την ύπαρξη τους…».

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι η κλι­μα­τική αλλαγή ανα­μέ­νε­ται να επι­φέ­ρει κατα­στρο­φές στα μεσο­γειακά δάση, από τη συν­δυα­σμένη μέχρι το 2100 αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας κατά 2-4°C, τη μείωση των κατα­κρη­μνι­σμά­των κατά 4-30% και τη μείωση της δια­θε­σι­μό­τη­τας των υδα­τι­κών πόρων έως και στο 25% της σημε­ρι­νής. Στην Ελλάδα η εκτι­μώ­μενη αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας του αέρα ανα­μέ­νε­ται να είναι 3-4,5°C.

Οι επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής εντο­πί­ζο­νται ήδη στα ελλη­νικά δασικά οικο­συ­στή­ματα όπως φαί­νε­ται από τις νεκρώ­σεις δέντρων, την αύξηση των προ­σβο­λών από έντομα, τις αλλαγές στην ένταση και επο­χι­κό­τητα των δασικών πυρ­κα­γιών, τη μείωση της προ­σαύ­ξη­σης λόγω ξηρα­σίας, τις δια­φαι­νό­με­νες αλλαγές στη γενε­τική συγκρό­τηση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των, κ.α.

Συστή­νε­ται Συντο­νι­στικό Γραφείο Προ­στα­σίας

Στον τομέα της προ­στα­σίας των δασικών οικο­συ­στη­μά­των και της πρό­λη­ψης, προ­βλέ­πε­ται η λει­τουρ­γία Συντο­νι­στι­κού Γρα­φείου Προ­στα­σίας, το οποίο θα λει­τουρ­γεί στην κεντρική δασική υπη­ρε­σία με αρμο­διό­τητα τον επι­τε­λικό σχε­δια­σμό και την παρα­κο­λού­θηση της πρό­λη­ψης και προ­στα­σίας των δασικών οικο­συ­στη­μά­των. Το πλαίσιο περι­λαμ­βά­νει συντο­νι­σμό δράσεων προ­στα­σίας και φύλαξης των αγρο­τι­κών και δασικών οικο­συ­στη­μά­των, συνερ­γα­σία με υπη­ρε­σίες, φορείς, οργα­νώ­σεις και πολίτες για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη πρόληψη, εκπαί­δευση και συντο­νι­σμό δράσεων πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης δασικών πυρ­κα­γιών .

Αντι­με­τώ­πιση πυρ­κα­γιών

Για την προ­στα­σία από τις δασικές πυρ­κα­γιές, προ­βλέ­πε­ται μία σειρά από δράσεις όπως:

-Ανάπτυξη εθνικών, περι­φε­ρεια­κών και τοπικών οδικών χαρτών για την ενί­σχυση του προ­λη­πτι­κού αντι­πυ­ρι­κού σχε­δια­σμού και την αντι­με­τώ­πιση των δασικών πυρ­κα­γιών.

-Ενίσχυση με προ­σω­πικό των Γρα­φείων Προ­στα­σίας των τοπικών Δασικών Υπη­ρε­σιών με κύρια ασχολία την εκπό­νηση (και ετήσια επι­και­ρο­ποί­ηση) Ανά­λυ­σης Απειλής από δασικές πυρ­κα­γιές και, με βάση αυτήν, δημιουρ­γία αντι­πυ­ρι­κού σχε­δια­σμού για την περιοχή ευθύνης της Υπη­ρε­σίας.

-Συστηματική παρα­κο­λού­θηση των δασικών πυρ­κα­γιών όσον αφορά τις αιτίες πρό­κλη­σης, τα χαρα­κτη­ρι­στικά των πυρ­κα­γιών, καθώς και ανά­πτυξη και ανάλυση βάσεων δεδο­μέ­νων και στα­τι­στι­κών στοι­χείων που τις αφορούν, η οποία θα απο­φέ­ρει και σύστημα εκτί­μη­σης κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιάς.

-Συστηματική δια­χεί­ριση όλων των δασικών οικο­συ­στη­μά­των με σκοπό τον περιο­ρι­σμό των δασικών πυρ­κα­γιών, αλλά και της έντασης αυτών υπό το πρίσμα της αει­φο­ρίας και των πολ­λα­πλών υπη­ρε­σιών των δασικών οικο­συ­στη­μά­των.

-Εντοπισμός των περιο­χών που είναι άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας για προ­φύ­λαξη από δασικές πυρ­κα­γιές με ικα­νο­ποι­η­τική λεπτο­μέ­ρεια (πχ. μικτές περιο­χές δασικών ειδών – οικι­σμών, πυρήνες Εθνικών Δρυμών, κλπ), και λει­τουρ­γία προ­κα­τα­σταλ­τι­κών έργων (δρόμοι, δεξα­με­νές, ελι­κο­δρό­μια, αντι­πυ­ρι­κές ζώνες κλπ) ώστε να αυξηθεί η επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα για την ενί­σχυση της πρό­λη­ψης, σε περί­πτωση συμ­βά­ντος των αρμό­διων δημό­σιων υπη­ρε­σιών, των λοιπών φορέων και των κατοί­κων.

-Ανάπτυξη ανθε­κτι­κών και προ­σαρ­μο­σμέ­νων οικι­σμών σε δασικές πυρ­κα­γιές στις περιο­χές άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας μέσα από τη θεσμο­θε­τη­μένη συνερ­γα­σία μεταξύ αρμό­διων δημό­σιων υπη­ρε­σιών

-Εκπαίδευση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών σε θέματα πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης των πυρ­κα­γιών, η οποία μπορεί να περι­λαμ­βά­νει ακόμα και τις τεχνο­λο­γι­κές βελ­τιώ­σεις χρη­σι­μο­ποιού­με­νων μέσω και πρα­κτι­κών που προ­κα­λούν συχνά πυρ­κα­γιές.

-Βελτίωση των νομικών εργα­λείων απο­γρα­φής και παρα­κο­λού­θη­σης (πχ. δασικοί χάρτες στο πλαίσιο του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου, δασο­λό­γιο, δια­σύν­δεση δασικών δια­χει­ρι­στι­κών μελετών) για τη θεσμική θωρά­κιση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των.

Χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία

Η χάραξη της εθνικής πολι­τι­κής για τα δάση δεν μπορεί να υλο­ποι­η­θεί δίχως τα κατάλ­ληλα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία. Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΕΝ ανοίγει ένα μεγάλο «κου­μπαρά», στον οποίο θα εντα­χθούν δια­φο­ρε­τι­κές πηγές εσόδων. Μεταξύ αυτών είναι ο ειδικός φορέας δασών του Πρά­σι­νου Ταμείου, τα επι­χει­ρη­σιακά προ­γράμ­ματα της ΕΕ (ΥΜΕΠΕΡΡΑ κ.α), τα τέλη από τις αντιρ­ρή­σεις των δασικών χαρτών και το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο, τακτι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός κ.α

πηγή newmoney.gr