Οδηγός της Ε.Ε. για τα δικαιώματα επιβατών πλοίων

Οι καθυ­στε­ρή­σεις στις ανα­χω­ρή­σεις και στις αφίξεις των πλοίων λόγω ελλι­πούς προ­γραμ­μα­τι­σμού των δρο­μο­λο­γίων, καθώς και συχνά λόγω βλαβών, δεν είναι σπάνιο φαι­νό­μενο –αν και σε μικρό­τερο βαθμό σε σύγκριση με προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες– ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες κατά τους οποίους η του­ρι­στική κίνηση είναι αυξη­μένη. Ακόμη και αν οι δια­κο­πές μας «χαλά­σουν» λίγο εξαι­τίας τέτοιων περι­στα­τι­κών, χρήσιμο είναι να γνω­ρί­ζουμε ότι σε αρκετές περι­πτώ­σεις δικαιού­μα­στε απο­ζη­μί­ωση.

Σε περί­πτωση, λοιπόν, ακύ­ρω­σης ή καθυ­στέ­ρη­σης του δρο­μο­λο­γίου για πάνω από 90 λεπτά, οι κατα­να­λω­τές που ταξι­δεύ­ουν με πλοίο εντός της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης έχουν τις εξής επι­λο­γές: είτε επι­στροφή του ναύλου και, κατά περί­πτωση, δωρεάν επι­στροφή στο σημείο όπου ξεκί­νη­σαν το ταξίδι τους, είτε μετα­φορά, υπό περεμ­φε­ρείς συν­θή­κες, στον τελικό προ­ο­ρι­σμό τους το ταχύ­τερο δυνατό και χωρίς επι­πλέον επι­βά­ρυνση. Επι­πλέον, εάν η ανα­χώ­ρηση καθυ­στε­ρή­σει πάνω από 90 λεπτά, στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις δικαιού­νται γεύματα και ανα­ψυ­κτικά –ανάλογα με τον χρόνο ανα­μο­νής– και κατά­λυμα στην περί­πτωση που χρεια­στεί να δια­νυ­κτε­ρεύ­σουν.

Εάν η άφιξη στον τελικό προ­ο­ρι­σμό καθυ­στε­ρή­σει πάνω από μία ώρα, οι επι­βά­τες δικαιού­νται απο­ζη­μί­ωση. Ανάλογα με την καθυ­στέ­ρηση, η απο­ζη­μί­ωση είναι ίση με το 25% ή το 50% της τιμής του εισι­τη­ρίου. Δεν θα λάβουν, ωστόσο, απο­ζη­μί­ωση εάν η καθυ­στέ­ρηση οφεί­λε­ται σε ακραίες και­ρι­κές συν­θή­κες ή φυσικές κατα­στρο­φές.

Παρά­πονα – καταγ­γε­λίες

Οι επι­βά­τες που θεωρούν ότι τα δικαιώ­ματά τους δεν έχουν γίνει σεβαστά, μπορούν να υπο­βά­λουν καταγ­γε­λία στον μετα­φο­ρέα εντός δύο μηνών από την ημε­ρο­μη­νία που σημειώ­θηκε το συμβάν. Ο μετα­φο­ρέας πρέπει να αντι­δρά­σει εντός ενός μηνός και να δώσει στον καταγ­γέλ­λο­ντα την τελική απά­ντηση εντός δύο μηνών από την παρα­λαβή της καταγ­γε­λίας. Εάν η απά­ντηση δεν ικα­νο­ποι­ή­σει τον καταγ­γέλ­λο­ντα, τότε μπορεί να επι­κοι­νω­νή­σει με τον εθνικό φορέα επι­βο­λής της νομο­θε­σίας. Στην Ελλάδα είναι το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Ατυ­χή­ματα στη θάλασσα

Εάν επι­βά­της του πλοίου τραυ­μα­τι­στεί σε ατύχημα στη θάλασσα, δικαιού­ται απο­ζη­μί­ωση από τον μετα­φο­ρέα ή τον ασφα­λι­στικό του φορέα. Σε περί­πτωση θανάτου, απο­ζη­μί­ωση μπορούν να ζητή­σουν τα εξαρ­τώ­μενα από αυτόν μέλη της οικο­γέ­νειάς του. Απο­ζη­μί­ωση από τον μετα­φο­ρέα (την ακτο­πλοϊκή εται­ρεία δηλαδή) δικαιού­ται ο επι­βά­της του πλοίου, εάν οι απο­σκευές, τα οχήματα ή άλλα υπάρ­χο­ντά του χαθούν ή υπο­στούν φθορές σε ατύχημα στη θάλασσα.

Εάν ο επι­βά­της είναι άτομο με μειω­μένη κινη­τι­κό­τητα, η απο­ζη­μί­ωση για την απώλεια ή τη φθορά των ανα­πη­ρι­κών αμα­ξι­δίων ή άλλου ειδικού εξο­πλι­σμού πρέπει να καλύ­πτει το πλήρες κόστος επι­σκευής ή αντι­κα­τά­στα­σής τους. Υπάρχει δικαί­ωμα προ­κα­τα­βο­λής από τον μετα­φο­ρέα για την κάλυψη των άμεσων αναγκών σε περί­πτωση τραυ­μα­τι­σμού ή θανάτου που οφεί­λε­ται σε: ναυάγιο, ανα­τροπή, σύγκρουση, προ­σά­ραξη του πλοίου, έκρηξη ή πυρ­κα­γιά στο πλοίο, ελάτ­τωμα του πλοίου.

Σε περί­πτωση απώ­λειας ή ζημίας σε ατύχημα στη θάλασσα, οι επι­βά­τες μπορούν να διεκ­δι­κή­σουν απο­ζη­μί­ωση διά της δικα­στι­κής οδού, σε οποια­δή­ποτε από τις παρα­κάτω χώρες: α) στη χώρα της κύριας επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας του μετα­φο­ρέα ή της μόνιμης κατοι­κίας του, β) στη χώρα ανα­χώ­ρη­σης ή προ­ο­ρι­σμού, β) στη χώρα μόνιμης κατοι­κίας τους εφόσον ο μετα­φο­ρέας ασκεί επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα στη χώρα αυτή και υπό­κει­ται στη δικαιο­δο­σία αυτής της χώρας, γ) στη χώρα στην οποία συνά­φθηκε η ταξι­διω­τική σύμβαση, εφόσον ο μετα­φο­ρέας ασκεί επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα στη χώρα αυτή και υπό­κει­ται στη δικαιο­δο­σία της.

Αν οι απο­σκευές χάθηκαν ή υπέ­στη­σαν φθορά, θα πρέπει ο επι­βά­της να ενη­με­ρώ­σει γραπτώς τον μετα­φο­ρέα. Ιδανικά αυτό θα πρέπει γίνεται είτε κατά την απο­βί­βαση από το πλοίο, είτε κατά την παρα­λαβή των απο­σκευών. Το αργό­τερο, θα πρέπει να ενη­με­ρώ­σει ο επι­βά­της τον μετα­φο­ρέα εντός 15 ημερών από την απο­βί­βαση ή την παρά­δοση, καθώς σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, χάνει το δικαί­ωμα στην απο­ζη­μί­ωση.

Η Κομι­σιόν συστή­νει στους κατα­να­λω­τές ότι θα πρέπει να προ­σφεύ­γουν στα δικα­στή­ρια εντός δύο ετών από το συμβάν – αν και η στιγμή έναρξης της περιό­δου αυτής μπορεί να δια­φέ­ρει ανάλογα με τη φύση της απώ­λειας ή της ζημίας.