Το ΚΙΝΑΛ ζητεί τις συνομιλίες των αρμόδιων Αρχών για τις φωτιές και απαντήσεις σε 9 ερωτήματα

Κύριε Υπουργέ,

Η 23η – 24η Ιουλίου κατα­γρά­φε­ται στη συλ­λο­γική μας μνήμη ως εθνική τρα­γω­δία. Η εκα­τόμβη θυμάτων, οι οικο­γέ­νειές τους, οι εκα­το­ντά­δες πολιτών που τραυ­μα­τί­στη­καν ή που έχασαν την περιου­σία τους και κατα­στρά­φη­καν, αξιώ­νουν κατ’ ελά­χι­στον απα­ντή­σεις στα τερά­στια ερω­τή­ματα που μένουν ανα­πά­ντητα.

Ζητούν δικαίως να προ­σω­πο­ποι­η­θούν οι ευθύνες και να απο­δο­θεί δικαιο­σύνη.

Η αντα­πό­κριση στο αυτο­νό­ητο αυτό αίτημα είναι ελά­χι­στο χρέος της Πολι­τείας.

Οι καται­γι­στι­κές απο­κα­λύ­ψεις συν­θέ­τουν εικόνα εγκλη­μα­τι­κών πράξεων και παρα­λεί­ψεων:

· Παρα­βί­αση του ισχύ­ο­ντος θεσμι­κού πλαι­σίου, ελλιπής σχε­δια­σμός & ελλιπής προ­ε­τοι­μα­σία των δυνά­μεων πολι­τι­κής προ­στα­σίας

Τέσσερα έτη μετά την ψήφιση του Ν.4249/2014 δεν έχει δια­μορ­φω­θεί η «Εθνική Πολι­τική για την Μείωση του Κιν­δύ­νου Κατα­στρο­φών», ούτε ο «Εθνικός Σχε­δια­σμός Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας», ούτε έχει υλο­ποι­η­θεί και λει­τουρ­γή­σει το Εθνικό Σύστημα Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης, όπως απαιτεί ο νόμος, ούτε έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί Διυ­πη­ρε­σια­κές Ασκή­σει­ςσύμ­φωνα και με τα προ­βλε­πό­μενα στην ΥΑ 1299/2003. Αντι­θέ­τως, ο ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη παρα­δέ­χε­ται ανε­ρυ­θρί­α­στα ότι «ο σχε­δια­σμός της Πυρο­σβε­στι­κής δεν περι­λαμ­βά­νει την άναρχη δόμηση»!

· Αγνόηση του επι­πέ­δου κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιάς

Ο κίν­δυ­νος να ξεσπά­σουν πυρ­κα­γιές στην Αττική στις 23.7.2018 ήταν πολύ υψηλός (Δείκτης 4). Και όμως δεν ελή­φθη­σαν μέτρα αυξη­μέ­νης επι­τή­ρη­σης σε δασικές εκτά­σεις, δεν ενη­με­ρώ­θη­καν έγκαιρα οι κάτοι­κοι, δεν ελή­φθη­σαν μέτρα για την αποφυγή πρό­κλη­σης πυρ­κα­γιάς, και δεν εξα­σφα­λί­στηκε η ετοι­μό­τητα του προ­σω­πι­κού και των μέσων των εμπλε­κο­μέ­νων φορέων (βλ. υπ’ αριθμ. 3752/25-05—2018 έγγραφο της ΓΓΠΠ).

Αντι­θέ­τως, το μεση­μέρι της Δευ­τέ­ρας, 23.7.2018, δια­τά­χθηκε η μετα­κί­νηση των δυνά­μεων που βρί­σκο­νταν στο Κορωπί, την Παλλήνη και τη Νέα Μάκρη, αφή­νο­ντας τις περιο­χές αυτές εντελώς ανο­χύ­ρω­τες όταν ξέσπασε η πυρ­κα­γιά.

· Καθυ­στε­ρη­μένη αντί­δραση μετά το ξέσπα­σμα της πυρ­κα­γιάς

Ενώ η πυρ­κα­γιά ξεκί­νησε τις 16.49, τα πρώτα οχήματα έφτασαν στις 17.15, δηλ. επί 26 λεπτά η αντί­δραση του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού ήταν μηδε­νική. Η ολι­γω­ρία επέ­τρεψε την γιγά­ντωση της φωτιάς, με απο­τέ­λε­σμα να απαι­τού­νται πολ­λα­πλά­σιες δυνά­μεις για την κατά­σβεσή της.

· Λάθος εκτί­μηση για την πορεία της φωτιάς – Αγνόηση των προ­βλέ­ψεων της ΕΜΥ

Παρά το ότι η ΕΜΥ, στην πρό­γνωσή της -που απε­δεί­χθη ορθή- είχε ανα­φέ­ρει ότι οι άνεμοι στην περιοχή θα ήταν δυτικοί, η εκτί­μηση των επι­κε­φα­λής της Πυρο­σβε­στι­κής ήταν ότι θα κινηθεί προς τον Διόνυσο. Το απο­τέ­λε­σμα είναι γνωστό: η ΕΜΥ επι­βε­βαιώ­θηκε (όπως ανα­με­νό­ταν), η Πυρο­σβε­στική δια­ψεύ­στηκε, και πολύ γρήγορα η φωτιά έφθασε στον Νέο Βουτζά, και εξα­πλώ­θηκε ταχύ­τατα λόγω των πεύκων και των ξερών χόρτων μέχρι τη Μαρα­θώ­νος.

· Η παγίδα θανάτου: Παρά­λειψη εκκέ­νω­σης των περιο­χών που επλή­γη­σαντ

Παρά το ότι υπάρχει σχετική θεσμική πρό­βλεψη (αρθ. 18 του Ν.3613/2007) η Γενική Γραμ­μα­τέα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και η Περι­φέ­ρεια Αττικής απο­φά­σι­σαν, ότι δεν πρέπει να επι­χει­ρη­θεί εκκέ­νωση των περιο­χών που επλή­γη­σαν. Η Πυρο­σβε­στική απηύ­θυνε παρά­κληση προς τους κατοί­κους να απο­μα­κρύ­νο­νται από τη φωτιά μόλις στις 21:21 και αφού υπήρχαν ήδη νεκροί. Εξ αντι­δια­στο­λής, επι­ση­μαί­νε­ται ότι όπου υπήρξε εκκέ­νωση με πρω­το­βου­λία των άμεσα εμπλε­κο­μέ­νων (Λύρειο Ίδρυμα, Κατα­σκη­νώ­σεις Αγίου Ανδρέα, Ίδρυμα «Η Παμ­μα­κά­ρι­στος») δεν θρη­νή­σαμε ούτε ένα θύμα.

· Το Εθνικό Σύστημα Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης, που νομο­θε­τή­θηκε αλλά δεν λει­τούρ­γησε ποτέ

Παρά την νομο­θέ­τηση του Εθνικού Συστή­μα­τος Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης το 2014, και 3,5 χρόνια μετά την ανάληψη της δια­κυ­βέρ­νη­σης από τους ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, όταν χρειά­στηκε να απο­στα­λούν μαζικά μηνύ­ματα στους κατοί­κους της περιο­χής, τόσο για την εκκέ­νωση, όσο και τα ενδε­δειγ­μένα μέτρα, προς αντι­με­τώ­πιση της πυρ­κα­γιάς, δεν υπήρχε η ανα­γκαία τεχνική υποδομή.

· Η υπο­βάθ­μιση του κιν­δύ­νου της πυρ­κα­γιάς

Πάνω από μία ώρα μετά την έναρξη της πυρ­κα­γιάς και λίγο πριν κλείσει η Λ. Μαρα­θώ­νος, ο κ. Τόσκας, έκανε δηλώ­σεις (18.06) στις οποίες δεν ανα­φέρ­θηκε καθόλου στην φωτιά στη Μάκρη, αλλά κάλεσε «να προ­σέ­ξουν και οι ίδιοι οι πολίτες», «για να μην υπάρ­ξουν ανθρώ­πινα θύματα».!Παρότι υπήρχαν ήδη θύματα και τραυ­μα­τίες, και κατα­στρέ­φο­νταν σπίτια, καθ’ όλη τη διάρ­κεια της πυρ­κα­γιάς και μέχρι του­λά­χι­στον τις 23:40 οι πυρο­σβε­στι­κές δυνά­μεις στο Μάτι και στη Ραφήνα, ήταν λιγό­τε­ρες από ό,τι στην Κινέτα, παρότι οι οικι­σμοί της Κινέτας έχει είχαν εκκε­νω­θεί και είχε απο­τρα­πεί ο κίν­δυ­νος θυμάτων.

Είναι φανερό ότι τα κυβερ­νη­τικά στελέχη είτε απέ­κρυ­ψαν τον κίνδυνο της πυρ­κα­γιάς, είτε υπο­βάθ­μι­σαν αδι­καιο­λό­γητα τη σημασία της.

· Η πρό­κληση του χάους: Το σπα­σμω­δικό κλεί­σιμο της Λεω­φό­ρου Μαρα­θώ­νος

Την πιο κρίσιμη στιγμή ελήφθη από την ΕΛΑΣ και την ΠΥ η σπα­σμω­δική απόφαση για το κλεί­σιμο της Λεωφ. Μαρα­θώ­νος (18.12), με απο­τέ­λε­σμα να εκτρα­πούν όλοι οι οδηγοί στο Μάτι, προ­κα­λώ­ντας χάος. Η ευθύνη για τον χει­ρι­σμό της κατά­στα­σης, αφέθηκε σε δύο τρο­χο­νό­μους που διχο­γνω­μού­σαν για το πού πρέπει να εκτρέ­πο­νται τα αυτο­κί­νητα επι­τεί­νο­ντας τη σύγχυση. Τελικά, το κλεί­σιμο της Λεω­φό­ρου εξέ­τρεψε όλους τους διερ­χό­με­νους οδηγούς στο Μάτι, προ­κα­λώ­ντας χάος. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ένας σωρός από καμένα αυτο­κί­νητα. Οι επο­χού­με­νοι τα εγκα­τέ­λει­ψαν για να σωθούν. Κάποιοι έφτασαν μέχρι την παραλία, ενώ πολλοί, όπως γνω­ρί­ζουμε, δεν τα κατά­φε­ραν.

· Ελλιπής ενί­σχυση ενα­έ­ριων μέσων

Στην προ­σπά­θεια κατά­σβε­σης της πυρ­κα­γιάς αξιο­ποι­ή­θη­καν περιο­ρι­σμένα εναέρια μέσα. Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι τα Canadair ήταν αδύνατο να επι­χει­ρή­σουν, λόγω των ισχυρών ανέμων, παρα­μέ­νει ζητού­μενο γιατί δεν αξιο­ποι­ή­θη­καν όλες οι δια­θέ­σι­μες δυνά­μεις ελι­κο­πτέ­ρων.

· Καθυ­στε­ρη­μένη θαλάσ­σια διάσωση

Οι πολίτες, στην προ­σπά­θειά τους να σωθούν, είχαν γεμίσει τις παρα­λίες στο Μάτι από τις 18.00.

Ενώ το Λιμε­νικό το γνώριζε, μαρ­τυ­ρίες ψαράδων ανα­φέ­ρουν ότι ανέμενε εντολή για να επέμβει. Στις 21.00 κάτοι­κοι καταγ­γέλ­λουν από τηλε­ο­ρά­σεως ότι είναι εγκλω­βι­σμέ­νοι στον Ναυτικό Όμιλο Ματιού, αλλά ακόμη δεν έχει προ­σεγ­γί­σει σκάφος του Λιμε­νι­κού .

Ακόμη και την ύστατη ώρα, στις 21:45, φέρεται να μην έχει δοθεί σαφής εντολή της Πυρο­σβε­στι­κής για επέμ­βαση.

Η επι­χεί­ρηση διά­σω­σης ξεκί­νησε με τερά­στια καθυ­στέ­ρηση, και ολο­κλη­ρώ­θηκε περίπου στις 2 τα ξημε­ρώ­ματα.

· Η κήρυξη κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης: αντί για μέτρο άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας, επι­μύ­θιο μιας ανεί­πω­της τρα­γω­δίας

Η Περι­φέ­ρεια Αττικής έκρινε ότι συντρέ­χει κατά­σταση ανάγκης 5 ώρες μετά την έναρξη της πυρ­κα­γιάς, μόλις στις 22.01, αφού είχαμε ήδη θρη­νή­σει θύματα. Η σωστή εκτί­μηση του κιν­δύ­νου, με βάση την έκταση της φωτιάς, την εγγύ­τητα με κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές και τις επι­κρα­τού­σες και­ρι­κές συν­θή­κες, θα οδη­γούσε κάθε σώφρονα άνθρωπο στην άμεση κήρυξη κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης.

· Ο κυβερ­νη­τι­κός εμπαιγ­μός: στην κυβερ­νη­τική σύσκεψη που μετα­δί­δε­ται ζωντανά απο­κρύ­πτε­ται η ύπαρξη θυμάτων

Από τις 21.00 και μετά πλήθος μαρ­τυ­ριών ανέ­φε­ραν την ύπαρξη θυμάτων. Όταν πολύ αργό­τερα ο Πρω­θυ­πουρ­γός κατέ­φθασε στο Συντο­νι­στικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων, για να μετα­δο­θεί ζωντανά σύσκεψη με τους υπουρ­γούς του όλοι γνώ­ρι­ζαν την ύπαρξη νεκρών από τις πυρ­κα­γιές. Παρ’ όλα αυτά η ύπαρξη θυμάτων απο­κρύ­φτηκε και παρου­σιά­στηκε μια ψευδής εικόνα ύφεσης της φωτιάς ενώ η “τηλε­ο­πτική σύσκεψη” επι­κε­ντρώ­θηκε στα πολ­λα­πλά μέτωπα της φωτιάς και όχι στο μέτωπο της εθνικής τρα­γω­δίας που συντε­λού­νταν ΕΝ ΓΝΩΣΕΙ της εκείνη την ώρα!

· Απο­ψί­λωση της Πυρο­σβε­στι­κής

Επί τρία χρόνια, οι κυβερ­νη­τι­κές επι­λο­γές στην Πυρο­σβε­στική δεν αφορούν την ενδυ­νά­μωση της επι­χει­ρη­σια­κής της ετοι­μό­τη­τας, αλλά τις υπη­ρε­σια­κές μετα­βο­λές κατά την εκά­στοτε υπουρ­γική βούληση (τέσ­σε­ρις αλλαγές αρχηγού, ανά­δειξη αξιω­μα­τι­κών χωρίς εμπει­ρία από επι­χει­ρή­σεις στην Αττική, απο­στρα­τεία στε­λε­χών με μεγάλη εμπει­ρία στην περιοχή).

· Μετά τον τραγικό απο­λο­γι­σμό η Κυβέρ­νηση δια­βε­βαιώ­νει ότι όλα έγιναν καλώς

Ενώ ο τελικός απο­λο­γι­σμός των εγκλη­μα­τι­κών αυτών χει­ρι­σμών ανέρ­χε­ται μέχρι εκείνη τη στιγμή σε 87 θύματα, οι υπουρ­γοί Τόσκας και Τζα­να­κό­που­λος διορ­γά­νω­σαν συνέ­ντευξη τύπου, στην οποία ισχυ­ρί­στη­καν ότι όλα έγιναν καλώς και ουδείς αρμό­διος κυβερ­νη­τι­κός παράγων δεν φέρει ευθύνη. Υπό την πίεση της γενι­κευ­μέ­νης αγα­νά­κτη­σης από τις δηλώ­σεις αυτές, ο Πρω­θυ­πουρ­γός την επομένη ημέρα «ανέλαβε την πολι­τική ευθύνη», για την τρα­γω­δία στην Ανα­το­λική Αττική, χωρίς φυσικά να παραι­τη­θεί.

Επειδή οι συνάν­θρω­ποί μας βίωσαν με τον πιο επώδυνο τρόπο τη συμφορά,

Επειδή μετά την ανεί­πωτη τρα­γω­δία και οδύνη που βιώσαμε η Κυβέρ­νηση οφείλει να δώσει σαφείς απα­ντή­σεις, και δεν έχει δικαί­ωμα ούτε να συγκα­λύ­πτει , ούτε να εμπαί­ζει άλλο τον ελλη­νικό λαό,

ερω­τά­στε κ. Υπουργέ:

1. Γιατί δεν ελήφθη κανένα από τα προ­βλε­πό­μενα στη νομο­θε­σία προ­λη­πτικά και προ­στα­τευ­τικά μέτρα πολι­τι­κής προ­στα­σίας (κατάρ­τιση της «Εθνικής Πολι­τι­κής για την Μείωση του Κιν­δύ­νου Κατα­στρο­φών», «Εθνικός Σχε­δια­σμός Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας», Διυ­πη­ρε­σια­κές Ασκή­σεις, Εθνικό Σύστημα Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης);
2. Για ποιον λόγο , παρά το ότι ο κίν­δυ­νος να ξεσπά­σουν πυρ­κα­γιές στην Αττική στις 23.7.2018 ήταν πολύ υψηλός (Δείκτης 4), δεν ελή­φθη­σαν μέτρα αυξη­μέ­νης επι­τή­ρη­σης σε δάση και δασικές εκτά­σεις, δεν ενη­με­ρώ­θη­καν έγκαιρα οι κάτοι­κοι και ιδίως οι αγρότες και κτη­νο­τρό­φοι, δεν ελή­φθη­σαν μέτρα για την αποφυγή πρό­κλη­σης πυρ­κα­γιάς σε χώρους ενα­πό­θε­σης απορ­ριμ­μά­των, και δεν εξα­σφα­λί­στηκε η ετοι­μό­τητα του προ­σω­πι­κού και των μέσων των εμπλε­κο­μέ­νων φορέων (ΟΤΑ, κλπ);
3. Για ποιον λόγο καθυ­στέ­ρησε η αντί­δραση της Πυρο­σβε­στι­κής;
4. Γιατί δεν έγινε έγκαιρα προει­δο­ποί­ηση για εκκέ­νωση των περιο­χών που επλή­γη­σαν;
5. Από ποιον και γιατί ελήφθη η απόφαση να κλείσει η Λεωφ. Μαρα­θώ­νος; Γιατί δεν ελήφθη υπ’ όψιν ότι θα προ­κλη­θεί κυκλο­φο­ριακή συμ­φό­ρηση, με τρα­γι­κές συνέ­πειες, εάν όλοι οι οδηγοί κατευ­θυν­θούν προς το Μάτι;
6. Γιατί δεν αξιο­ποι­ή­θη­καν όλες οι δια­θέ­σι­μες δυνά­μεις ελι­κο­πτέ­ρων στην κατά­σβεση της πυρ­κα­γιάς;
7. Γιατί καθυ­στέ­ρησε η επέμ­βαση του Λιμε­νι­κού και η θαλάσ­σια διάσωση;
8. Γιατί καθυ­στέ­ρησε επί πέντε ώρες μετά την έναρξη της πυρ­κα­γιάς η κήρυξη κατά­στα­σης ανάγκης;
9. Γιατί κατά την κυβερ­νη­τική σύσκεψη στο Συντο­νι­στικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων απο­κρύ­φτηκε η ύπαρξη θυμάτων και παρου­σιά­στηκε πλαστή εικόνα ύφεσης της πυρ­κα­γιάς ενώ δόθηκε η έμφαση σε πολ­λα­πλά μέτωπα ορι­σμένα εκ των οποίων ήταν ήδη υπό έλεγχο;

· Ποιοι λόγοι επέ­βα­λαν τις αλλε­πάλ­λη­λες αλλαγές στην φυσική ηγεσία και τα ανώτερα κλι­μά­κια της Πυρο­σβε­στι­κής τα τελευ­ταία τρία χρόνια; Ποια κρι­τή­ρια ελή­φθη­σαν υπ’ όψιν;

· Ποιοι φέρουν την ευθύνη για την απώλεια ανθρώ­πι­νων ζωών από την πυρ­κα­γιά στην Ανα­το­λική Αττική;

Επίσης, Αιτού­μεθα

να δοθεί αντί­γραφο του συνόλου των κατα­γε­γραμ­μέ­νων κλήσεων και συνο­μι­λιών στο Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων της Πυρο­σβε­στι­κής από την Δευτέρα 23.7.2018 έως την Πέμπτη 26.7.2018 καθώς και οι συνο­μι­λίες στα κέντρα του ΕΚΑΒ, του ΕΚΕΠΥ, και των νοσο­κο­μείων Σισμα­νό­γλειο, Ευαγ­γε­λι­σμός, Κρατικό Αθήνας, Θριάσιο και Παίδων, που αφορούν την πυρ­κα­γιά της 23-24.7.2018.

Η Ερωτώσα Βου­λευ­τής

Εύη Χρι­στο­φι­λο­πού­λου