Οι Ενοπλες Δυνάμεις ξελασπώνουν το κράτος-Και στη Δωδεκάνησο

Η τρα­γω­δία στο Μάτι και η ενερ­γο­ποί­ηση των Ενόπλων Δυνά­μεων, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­σθούν οι έκτα­κτες συν­θή­κες που προ­έ­κυ­ψαν από τον πύρινο όλεθρο, απο­τε­λούν ακόμα ένα επει­σό­διο το οποίο υπο­δη­λώ­νει τις συν­θή­κες οιονεί κατάρ­ρευ­σης του υπό­λοι­που κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού. Ο Στρατός Ξηράς, το Πολε­μικό Ναυτικό, η Πολε­μική Αερο­πο­ρία έχουν μετα­τρα­πεί στο υπο­κα­τά­στατο ενός κράτους το οποίο αδυ­να­τεί να αντε­πε­ξέλ­θει στα βασικά καθή­κο­ντά του: την παροχή πολι­τι­κής προ­στα­σίας, τα δημόσια έργα, τις εργα­σίες απο­κα­τά­στα­σης υπο­δο­μών, το προ­σφυ­γικό ακόμη και τη μετα­φορά ιατρι­κών απο­βλή­των. Φυσικά, μέρος αυτών των δρα­στη­ριο­τή­των είναι απο­λύ­τως φυσιο­λο­γικό να βρί­σκε­ται από την αιγίδα των Ε.Δ. και να διεκ­πε­ραιώ­νε­ται από τους κλάδους τους. Μέρος αυτών είναι, προ­φα­νώς, η ευθύνη για τα εναέρια πυρο­σβε­στικά μέσα. Ωστόσο, πλέον, φαί­νε­ται ότι ο στα­θε­ρός και λει­τουρ­γι­κός μηχα­νι­σμός που δια­θέ­τει το στρά­τευμα σε όλη την έκταση της χώρας απο­τε­λεί την εύκολη λύση όχι μόνο για την κεντρική κυβέρ­νηση αλλά και τους δήμους.

Τελευ­ταίο παρά­δειγμα είναι η δρο­μο­λό­γηση αρμα­τα­γω­γών για τη μετα­φορά νοσο­κο­μεια­κών απο­βλή­των από τα Δωδε­κά­νησα έπειτα από πολύ­μη­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ανάμεσα στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας, το υπουρ­γείο Υγείας και την Περι­φέ­ρεια Δωδε­κα­νή­σων, παρά τις ενστά­σεις που δια­τυ­πώ­θη­καν από τα στρα­τιω­τικά στελέχη για την καταλ­λη­λό­τητα των αρμα­τα­γω­γών να μετα­φέ­ρουν από­βλητα υψηλής τοξι­κό­τη­τας. Πρα­κτικά, η συγκε­κρι­μένη επιλογή έγινε προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί η μίσθωση πλοίων και οχη­μά­των που είναι ενδε­δειγ­μένα για τέτοιου τύπου μετα­φο­ρές. Η συγκε­κρι­μένη περί­πτωση δεν είναι η μονα­δική.

Πριν από λίγες ημέρες, έφθασαν ξανά στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας αιτή­ματα από τους Δήμους Μάνδρας και Ειδυλ­λίας για τη διά­νοιξη οδών στην περιοχή που τους τελευ­ταί­ους μήνες έχει κατα­στρα­φεί δύο φορές από πλημ­μύ­ρες. Και στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση, το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και η Περι­φέ­ρεια Αττικής απου­σιά­ζουν, με απο­τέ­λε­σμα οι τοπικοί άρχο­ντες να στρέ­φο­νται στον Στρατό. Αρχικά η ΜΟΜΚΑ (Μονάδα Μελετών και Κατα­σκευών, άλλοτε ΜΟΜΑ), στην οποία πρα­κτικά απευ­θύ­νο­νται όλα αυτά τα αιτή­ματα, ανα­συ­γκρο­τή­θηκε προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν ελλεί­ψεις που υπάρ­χουν σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές. Η διά­νοιξη και ασφαλ­τό­στρωση οδών σε νησιά ή παρα­με­θό­ριες, ορεινές περιο­χές θεω­ρού­νται από τα στελέχη ως φυσιο­λο­γι­κές, καθώς, συχνά αυτού του τύπου τα έργα είναι πολύ μικρά και υπήρχε πραγ­μα­τική αδυ­να­μία των μικρών δήμων να τα κατα­φέ­ρουν. Η ενερ­γο­ποί­ηση, όμως, της ΜΟΜΚΑ για εργα­σίες λίγα χιλιό­με­τρα από το κέντρο της Αθήνας μαρτυρά ουσια­στι­κές αδυ­να­μίες του κράτους.

Παρά το γεγονός ότι τα περισ­σό­τερα αιτή­ματα απο­κρού­ο­νται, οι πιέσεις είναι διαρ­κείς και δεν προ­έρ­χο­νται απο­κλει­στικά και μόνον από την Τοπική Αυτο­διοί­κηση.

Πιέσεις από παντού

Ουκ ολίγα κυβερ­νη­τικά στελέχη, αδυ­να­τώ­ντας να αξιο­ποι­ή­σουν τους δια­λυ­μέ­νους μηχα­νι­σμούς των υπουρ­γείων τους, ασκούν πίεση στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας προ­κει­μέ­νου να καλύ­ψουν τις ελλεί­ψεις τους. Παρά­δειγμα είναι τα κινητά ιατρεία. Παλιό­τερα, ήταν ένας τρόπος για να αντι­με­τω­πι­στούν έκτακτα περι­στα­τικά σε νησιά και δύσβα­τες περιο­χές. Πλέον οι στρα­τιω­τι­κοί ιατροί καλύ­πτουν ολοένα και περισ­σό­τε­ρες ανάγκες, οι οποίες σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις θα μπο­ρού­σαν να χαρα­κτη­ρι­στούν και βασικές. Επίσης, οι Ε.Δ. πραγ­μα­το­ποιούν το σύνολο των αερο­δια­κο­μι­δών ανά την Ελλάδα, ενώ δίχως τη συν­δρομή τους είναι πολύ δύσκολη η διεκ­πε­ραί­ωση επι­χει­ρή­σεων έρευνας και διά­σω­σης, ακόμα και από το πολύ έμπειρο προ­σω­πικό του Λιμε­νι­κού.

Μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες επι­βα­ρύν­σεις παρα­μέ­νει ο κεντρι­κός συντο­νι­στι­κός ρόλος που έχουν ανα­λά­βει στο προ­σφυ­γικό. Οι Ε.Δ. δια­χει­ρί­ζο­νται 31 δομές φιλο­ξε­νίας προ­σφύ­γων και μετα­να­στών. Σε αυτές, με βάση τα τελευ­ταία στοι­χεία (26 Ιουλίου), φιλο­ξε­νού­νται 29.045 άτομα, σχεδόν 4.000 περισ­σό­τε­ροι από την πραγ­μα­τική δυνα­μι­κό­τητά τους, κυρίως στη Λέσβο, στη Σάμο, στη Χίο, στην Κω και στα Διαβατά. Σε αυτές τις δομές, εκτός από την παροχή συσ­σι­τίων, η υγειο­νο­μική περί­θαλψη των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών έχει ανα­λη­φθεί σχεδόν εξ ολο­κλή­ρου από τους για­τρούς και τους νοση­λευ­τές των Ενόπλων Δυνά­μεων.

Το τελευ­ταίο παρά­δειγμα απο­τε­λεί απλώς επι­βε­βαί­ωση μιας τάσης την οποία οι έμπει­ροι αξιω­μα­τι­κοί γνω­ρί­ζουν καλά. Οι Ε.Δ. καλού­νται να συν­δρά­μουν σε έκτα­κτες συν­θή­κες και, σε γενικές γραμμές, αυτό είναι κατα­νοητό, αν όχι φυσικό, από τους περισ­σό­τε­ρους. Το πρό­βλημα είναι ότι στη συνέ­χεια η κατά­σταση αυτή μονι­μο­ποιεί­ται, με τα επι­τε­λικά γραφεία των αρχηγών ΓΕΕΘΑ, ΓΕΣ, ΓΕΝ και ΓΕΑ να μετα­τρέ­πο­νται, εν πολλοίς, σε γραφεία δια­χεί­ρι­σης κρίσεων που έχουν μικρή σχέση με το βασικό καθήκον τους.

Αμε­ρι­κα­νική βοήθεια από αέρος στις δύο φωτιές

 Κανα­ντέρ και φρεγάτα επι­τη­ρούν στο Μάτι, την επομένη της κατα­στρο­φής.

Ουκ ολίγα έμπειρα στελέχη στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας αντι­λαμ­βά­νο­νται τη δια­χεί­ριση των απο­τε­λε­σμά­των τόσων δια­φο­ρε­τι­κών και πολ­λα­πλών κρίσεων ως εμπει­ρία που παρα­πέ­μπει στην αντι­με­τώ­πιση φαι­νο­μέ­νων υβρι­δι­κού πολέμου.

Ωστόσο, από τις ελλη­νι­κές Ενοπλες Δυνά­μεις απου­σιά­ζουν τα προηγ­μένα τεχνο­λο­γικά μέσα. Τα δια­θέ­τουν, όμως, συμ­μα­χι­κές χώρες, όπως οι ΗΠΑ. Ο πύρινος όλεθρος στο Μάτι και οι κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές στην Κινέτα έγιναν αφορμή και για μια πρώτη συνερ­γα­σία με τις αμε­ρι­κα­νι­κές Ενοπλες Δυνά­μεις.

Πρα­κτικά οι Αμε­ρι­κα­νοί παρεί­χαν στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας, έπειτα από άμεση συνεν­νό­ηση ανάμεσα στον πρέσβη των ΗΠΑ Τζέφρεϊ Πάιατ και στον υπουργό Εθνικής Αμύνης Πάνο Καμμένο, την από αέρος δυνα­τό­τητα απο­τύ­πω­σης της επι­χει­ρη­σια­κής κατά­στα­σης στην Κινέτα και στο Μάτι.

Το drone και το P-8

Επί τούτω, ένα drone τύπου MQ-9 Reaper απο­γειώ­θηκε από την 110 Πτέρυγα Μάχης στη Λάρισα, όπου η αμε­ρι­κα­νική αερο­πο­ρία δια­θέ­τει βάση συντή­ρη­σης και υπο­στή­ρι­ξης των συγκε­κρι­μέ­νων μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών. Το αμε­ρι­κα­νικό drone κατέ­γραψε την κατά­σταση στο έδαφος, όπως άλλωστε και ένα αερο­σκά­φος ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας (του αμε­ρι­κα­νι­κού Ναυ­τι­κού) τύπου P-8 Poseidon, το οποίο είχε απο­γειω­θεί από την Ιταλία.

Η συγκε­κρι­μένη δράση απο­τε­λεί, σύμφωνα με ορι­σμέ­νες πηγές, μια πρώτη πρόβα για τον τρόπο με τον οποίο θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί η ολοένα και στε­νό­τερη συνερ­γα­σία ανάμεσα στις Ενοπλες Δυνά­μεις ΗΠΑ και Ελλάδας.

Εν ολίγοις, οι Αμε­ρι­κα­νοί εκφρά­ζουν έτσι την πρόθεσή τους να συν­δρά­μουν την Ελλάδα όχι μόνο σε επίπεδο επι­χει­ρη­σια­κής εκπαί­δευ­σης, αλλά και στην ενί­σχυση της πολι­τι­κής προ­στα­σίας, εφόσον, βεβαίως, κάτι τέτοιο ζητηθεί από την Αθήνα. Τέτοιο αίτημα, προ­φα­νώς και υπήρξε από την πλευρά του υπουρ­γείου Εθνικής Αμυνας στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση.

Αντι­θέ­τως, από την Αθήνα δεν ζητή­θηκε η βοήθεια του πλη­ρώ­μα­τος της ναυαρ­χί­δας του έκτου στόλου «USS Mount Whitney», η οποία ήταν ελλι­με­νι­σμένη στον Πειραιά για το μεγα­λύ­τερο μέρος της εβδο­μά­δας που πέρασε, προτού συνε­χί­σει τις δρα­στη­ριό­τη­τές της ανάμεσα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και τη Μαύρη Θάλασσα.

Πηγή: Καθη­με­ρινή