«Πολιτική ευθύνη»: Η οπτική του Συντάγματος

του Γιώργου Δ. Ευθυ­μίου

Η φράση του Αλέξη Τσίπρα, «Ανα­λαμ­βάνω ακέραια την πολι­τική ευθύνη της τρα­γω­δίας», ήταν αυτή που ξεχώ­ρισε από την ομιλία του στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο.

Τι σημαί­νει όμως στην πράξη η έννοια της πολι­τι­κής ευθύνης, που συχνά ακού­γε­ται από δημο­σιο­γρά­φους και πολι­τι­κούς;

Σύμφωνα με τους συνταγ­μα­το­λό­γους, η πολι­τική ευθύνη της κυβέρ­νη­σης συλ­λο­γικά και των μελών της ατομικά, αφορά στην άσκηση της κυβερ­νη­τι­κής πολι­τι­κής γενι­κό­τερα και των υπουρ­γι­κών αρμο­διο­τή­των ειδι­κό­τερα (άρθρο 82 παρ. 1)*. Προ­φα­νώς δεν ορί­ζε­ται συγκε­κρι­μένα αλλά «περι­γρά­φε­ται» στο εύρος των αρμο­διο­τή­των της κυβέρ­νη­σης.

Δια­κρί­νε­ται σε αντι­κει­με­νική και υπο­κει­με­νική.

Αντι­κει­με­νική, είναι η πολι­τική ευθύνη που έχει το πρόσωπο, το οποίο ασκεί μια συγκε­κρι­μένη πολι­τική αρμο­διό­τητα και ευθύ­νε­ται απο­κλει­στικά για τις πράξεις και τις παρα­λεί­ψεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται στον τομέα του, όπως απο­λαμ­βά­νει και το πολι­τικό όφελος από τα θετικά πράγ­ματα που συμ­βαί­νουν στον ίδιο τομέα.

Η υπο­κει­με­νική συνά­πτε­ται με πράξεις ή παρα­λεί­ψεις του φορέα μιας πολι­τι­κής αρμο­διό­τη­τας. Δια­κρί­νε­ται σε τυπο­ποι­η­μένη πολι­τική ευθύνη και σε διάχυτη πολι­τική ευθύνη. Η τυπο­ποι­η­μένη πολι­τική ευθύνη δια­κρί­νε­ται σε κοι­νο­βου­λευ­τική ευθύνη και σε εκλο­γική πολι­τική ευθύνη:

– Η κοι­νο­βου­λευ­τική είναι η υπο­χρέ­ωση του υπουρ­γού ή της κυβέρ­νη­σης συλ­λο­γικά να απο­λαμ­βά­νει την εμπι­στο­σύνη της Βουλής, δια­φο­ρε­τικά να παραι­τεί­ται προτού κατα­ψη­φι­στεί από τη Βουλή. Στο πλαίσιο της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ευθύνης ανήκει:

α. Η υπο­χρέ­ωση λογο­δο­σίας, β. Το δικαί­ωμα της Βουλής να ελέγχει τους υπουρ­γούς, γ. Η υπο­χρέ­ωση παραί­τη­σης.

– Η εκλο­γική ευθύνη είναι εκείνη η οποία κατα­λο­γί­ζε­ται μέσω του εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος και εκφρά­ζει τη στάση της κοινής γνώμης και του εκλο­γι­κού σώματος.

Πηγή newpost.gr