Δημόσιοι υπάλληλοι: Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για την άρση μονιμότητας στην αναθεώρηση του Συντάγματος

Ένας από τους βασι­κούς πυλώνες της επι­κεί­με­νης συνταγ­μα­τι­κής ανα­θε­ώ­ρη­σης, το πλαίσιο της οποίας περιέ­γραψε σήμερα ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, στο τηλε­ο­πτικό μήνυμά του, είναι το θέμα του επα­να­κα­θο­ρι­σμού της μονι­μό­τη­τας των δημο­σίων υπαλ­λή­λων.

Ειδικά για το Δημόσιο, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στο τηλε­ο­πτικό μήνυμά του τόνισε πως «μία δημόσια διοί­κηση φιλική και απο­τε­λε­σμα­τική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινη­τή­ρια δύναμη τη διαρκή αξιο­λό­γηση και να θέσει την έννοια της μονι­μό­τη­τας σε μία εντελώς νέα βάση».

Παράλ­ληλα με το διάγ­γελμα, ο πρω­θυ­πουρ­γός σε επι­στολή του προς τους βου­λευ­τές της ΝΔ εξήγησε ότι το Σύνταγμα του 1975 χρειά­ζε­ται αλλαγές προ­σαρ­μο­σμέ­νες στη νέα εποχή, ενώ παρου­σί­ασε κάποια από τα ζητή­ματα που θα τεθούν επί τάπητος, όπως είναι η Δικαιο­σύνη, η μονι­μό­τητα στο Δημόσιο, η θητεία του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας και τα ιδιω­τικά πανε­πι­στή­μια.

«Οι μεγάλες αδρά­νειες στη λει­τουρ­γία του κράτους καθι­στούν ανα­γκαία, μεταξύ άλλων, την καθο­λική καθιέ­ρωση της αξιο­λό­γη­σης στο δημόσιο και τον επα­να­κα­θο­ρι­σμό της έννοιας της μονι­μό­τη­τας των δημο­σίων υπαλ­λή­λων», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά στην επι­στολή του ο κ. Μητσο­τά­κης.

Οι διευ­κρι­νί­σεις του κυβερ­νη­τι­κού εκπρο­σώ­που

Για τους δημο­σί­ους υπαλ­λή­λους μίλησε και ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος, Παύλος Μαρι­νά­κης, κατά τη σημε­ρινή ενη­μέ­ρωση συντα­κτών:

«Πράγ­ματι, σήμερα μπορεί να απο­λυ­θεί κάποιος δημό­σιος υπάλ­λη­λος για κάποιο παρά­πτωμα. Αυτό που θέλουμε να κάνουμε εμείς είναι δια­φο­ρε­τικό. Εμείς πάμε σε αξιο­λό­γηση της απο­δο­τι­κό­τη­τας και της συνέ­πειας. Όχι απα­ραί­τητα για την απόλυση, αλλά και για την επι­βρά­βευση».

Ο Π. Μαρι­νά­κης πρό­σθεσε ότι στόχος της κυβέρ­νη­σης είναι να κατο­χυ­ρω­θεί η έννοια της αξιο­λό­γη­σης, η οποία συν­δέ­ε­ται με την έννοια της μονι­μό­τη­τας, και είπε πως είναι προς όφελος των δημο­σίων υπαλ­λή­λων.

Τι ορίζει το Σύνταγμα για τους Δημο­σί­ους Υπαλ­λή­λους

Άρθρο 103: (Δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι)

1. Oι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι είναι εκτε­λε­στές της θέλησης του Kράτους και υπη­ρε­τούν το Λαό, οφεί­λουν πίστη στο Σύνταγμα και αφο­σί­ωση στην Πατρίδα. Tα προ­σό­ντα και ο τρόπος του διο­ρι­σμού τους ορί­ζο­νται από το νόμο.

2. Kανένας δεν μπορεί να διο­ρι­στεί υπάλ­λη­λος σε οργα­νική θέση που δεν είναι νομο­θε­τη­μένη. Eξαιρέσεις μπορεί να προ­βλέ­πο­νται από ειδικό νόμο, για να καλυ­φθούν απρό­βλε­πτες και επεί­γου­σες ανάγκες με προ­σω­πικό που προ­σλαμ­βά­νε­ται για ορι­σμένη χρονική περίοδο με σχέση ιδιω­τι­κού δικαίου.

3. Oργανικές θέσεις ειδικού Eπιστημονικού καθώς και τεχνι­κού ή βοη­θη­τι­κού προ­σω­πι­κού μπορούν να πλη­ρού­νται με προ­σω­πικό που προ­σλαμ­βά­νε­ται με σχέση ιδιω­τι­κού δικαίου. Nόμος ορίζει τους όρους για την πρό­σληψη, καθώς και τις ειδι­κό­τε­ρες εγγυ­ή­σεις τις οποίες έχει το προ­σω­πικό που προ­σλαμ­βά­νε­ται.

4. Oι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι που κατέ­χουν οργα­νι­κές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρ­χουν. Aυτοί εξε­λίσ­σο­νται μισθο­λο­γικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περι­πτώ­σεις που απο­χω­ρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύ­ο­νται με δικα­στική απόφαση, δεν μπορούν να μετα­τε­θούν χωρίς γνω­μο­δό­τηση ούτε να υπο­βι­βα­στούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπη­ρε­σια­κού συμ­βου­λίου, που απο­τε­λεί­ται του­λά­χι­στον κατά τα δύο τρίτα από μόνι­μους δημό­σιους υπαλ­λή­λους.

Kατά των απο­φά­σεων των συμ­βου­λίων αυτών επι­τρέ­πε­ται προ­σφυγή στο Συμ­βού­λιο της Eπικρατείας, όπως νόμος ορίζει.

5. Mε νόμο μπορεί να εξαι­ρού­νται από τη μονι­μό­τητα ανώ­τα­τοι διοι­κη­τι­κοί υπάλ­λη­λοι που κατέ­χουν θέσεις εκτός της υπαλ­λη­λι­κής ιεραρ­χίας, οι διο­ρι­ζό­με­νοι απευ­θείας με βαθμό πρε­σβευ­τικό, οι υπάλ­λη­λοι της Προ­ε­δρίας της Δημο­κρα­τίας και των γρα­φείων του Πρω­θυ­πουρ­γού, των Yπουργών και Yφυπουργών.

6. Oι δια­τά­ξεις των προη­γού­με­νων παρα­γρά­φων έχουν εφαρ­μογή και στους υπαλ­λή­λους της Bουλής, οι οποίοι κατά τα λοιπά διέ­πο­νται εξ ολο­κλή­ρου από τον Kανονισμό της, καθώς και στους υπαλ­λή­λους των οργα­νι­σμών τοπικής αυτο­διοί­κη­σης και των λοιπών νομικών προ­σώ­πων δημο­σίου δικαίου.

7. Η πρό­σληψη υπαλ­λή­λων στο Δημόσιο και στον ευρύ­τερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθο­ρί­ζε­ται κάθε φορά, πλην των περι­πτώ­σεων της παρα­γρά­φου 5, γίνεται είτε με δια­γω­νι­σμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προ­κα­θο­ρι­σμένα και αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια και υπά­γε­ται στον έλεγχο ανε­ξάρ­τη­της αρχής, όπως νόμος ορίζει.

Νόμος μπορεί να προ­βλέ­πει ειδικές δια­δι­κα­σίες επι­λο­γής που περι­βάλ­λο­νται με αυξη­μέ­νες εγγυ­ή­σεις δια­φά­νειας και αξιο­κρα­τίας ή ειδικές δια­δι­κα­σίες επι­λο­γής προ­σω­πι­κού για θέσεις το αντι­κεί­μενο των οποίων περι­βάλ­λε­ται από ειδικές συνταγ­μα­τι­κές εγγυ­ή­σεις ή προ­σι­διά­ζει σε σχέση εντολής.

8. Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρ­κεια των σχέσεων εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύ­τερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθο­ρί­ζε­ται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργα­νι­κών θέσεων και πέραν των προ­βλε­πο­μέ­νων στο πρώτο εδάφιο της παρα­γρά­φου 3 είτε πρό­σκαι­ρων είτε απρό­βλε­πτων και επει­γου­σών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παρα­γρά­φου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθή­κο­ντα που μπορεί να ασκεί το προ­σω­πικό του προη­γού­με­νου εδαφίου. Απα­γο­ρεύ­ε­ται η από το νόμο μονι­μο­ποί­ηση προ­σω­πι­κού που υπά­γε­ται στο πρώτο εδάφιο ή η μετα­τροπή των συμ­βά­σεών του σε αορί­στου χρόνου. Oι απα­γο­ρεύ­σεις της παρα­γρά­φου αυτής ισχύουν και ως προς τους απα­σχο­λου­μέ­νους με σύμβαση έργου.

9. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρό­τηση και τις αρμο­διό­τη­τες του «Συνη­γό­ρου του Πολίτη» που λει­τουρ­γεί ως ανε­ξάρ­τητη αρχή.

Τι ισχύει σήμερα για απο­λύ­σεις Δημο­σίων Υπαλ­λή­λων

Σήμερα, η απόλυση μόνιμων δημο­σίων υπαλ­λή­λων επι­τρέ­πε­ται κυρίως για σοβα­ρούς πει­θαρ­χι­κούς λόγους (π.χ. παρά­βαση καθή­κο­ντος, ανα­ξιο­πρε­πής συμπε­ρι­φορά, ποινικά αδι­κή­ματα) ή αυτο­δί­καια λόγω ορίου ηλικίας/συντα­ξιο­δό­τη­σης (67ο έτος). Το πει­θαρ­χικό δίκαιο έχει γίνει αυστη­ρό­τερο για την απο­μά­κρυνση όσων διώ­κο­νται.

Βασικές Περι­πτώ­σεις Από­λυ­σης Δημο­σίων Υπαλ­λή­λων:

Πει­θαρ­χικά Παρα­πτώ­ματα: Παρά­βαση υπαλ­λη­λι­κού καθή­κο­ντος, άρνηση ανα­γνώ­ρι­σης του Συντάγ­μα­τος, ανάρ­μο­στη συμπε­ρι­φορά, χρη­σι­μο­ποί­ηση της θέσης για ιδιω­τικό όφελος, αδι­καιο­λό­γητη αποχή από τα καθή­κο­ντα.

Αυτο­δί­καιη Απόλυση (Ηλικία): Οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι απο­λύ­ο­νται αυτο­δί­καια από την υπη­ρε­σία με τη συμπλή­ρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.

Ποι­νι­κές Διώξεις: Η ύπαρξη σοβαρής ποι­νι­κής δίωξης μπορεί να οδη­γή­σει σε αργία και εν τέλει σε απόλυση.

Υπο­χρε­ω­τική Ανα­στολή: Κατά τη διάρ­κεια της υπο­χρε­ω­τι­κής ανα­στο­λής λει­τουρ­γίας επι­χει­ρή­σεων/υπη­ρε­σιών, οι απο­λύ­σεις θεω­ρού­νται άκυρες.

Μετα­κι­νή­σεις: Υπάλ­λη­λοι που προ­σλή­φθη­καν χωρίς αξιο­λό­γηση ενδέ­χε­ται να μετα­κι­νη­θούν σε υπη­ρε­σίες με ανάγκες, χωρίς να απο­λυ­θούν.

Το νομικό πλαίσιο εστιά­ζει στην προ­στα­σία του κύρους της δημό­σιας διοί­κη­σης, επι­τρέ­πο­ντας την απο­μά­κρυνση προ­σω­πι­κού που παρα­βιά­ζει θεμε­λιώ­δεις υπο­χρε­ώ­σεις.

Πηγή: iefimerida.gr