Γερμανικά ΜΜΕ: «Μετά τις φλόγες έρχεται η οργή»

Στις φονικές πυρ­κα­γιές στην Αττική, στις αιτίες τους αλλά και στην ανα­ζή­τηση ενδε­χό­με­νων ευθυνών ανα­φέ­ρε­ται εκτενώς ο γερ­μα­νι­κός τύπος με άρθρα, ρεπορ­τάζ και συνε­ντεύ­ξεις.

«Θάνατος, ερείπια, οργή» είναι τίτλος στο πρω­το­σέ­λιδο της Süddeutsche Zeitung για τις κατα­στρο­φι­κές φωτιές που άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς και τραυ­μα­τίες στην Αττική. Η εφη­με­ρίδα μετα­δί­δει την τραγική εικόνα της επό­με­νης μέρας: «Η πυρ­κα­γιά ξέσπασε πολύ γρήγορα, εξα­πλώ­νο­ντας ανε­λέ­ητα την κατα­στρο­φική της ορμή. Ολό­κλη­ρες γει­το­νιές στις παρα­θε­ρι­στι­κές περιο­χές Ραφήνα, Μάτι και Νέα Μάκρη κοντά στην Αθήνα είναι τώρα ερείπια και στάχτη(…). Ήταν οι πιο κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές στην Ελλάδα εδώ και πάνω από δέκα χρόνια».

Η ίδια εφη­με­ρίδα σε άλλο ρεπορ­τάζ της με τίτλο «Μετά τις φλόγες έρχεται η οργή» σημειώ­νει ότι σύμφωνα με κατοί­κους «η κατα­στροφή θα μπο­ρούσε να είχε απο­φευ­χθεί». Η SZ σημειώ­νει ότι η ευρύ­τερη περιοχή είναι δημο­φι­λής παρα­θε­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός για τους Αθη­ναί­ους, από όπου κάθε καλο­καίρι χιλιά­δες του­ρί­στες ξεκι­νούν το ταξίδι τους για τα νησιά των Κυκλά­δων (από τη Ραφήνα). Στη συνέ­χεια η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα διε­ρω­τά­ται: «(…) Ηταν οι αρμό­διοι επαρκώς προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι; Γιατί δεν εκκε­νώ­θη­καν έγκαιρα οι περιο­χές; Πυρ­κα­γιές ξεσπούν κάθε χρόνο στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι πάντα τόσο κατα­στρο­φι­κές. Στη συλ­λο­γική μνήμη έχουν μείνει οι πυρ­κα­γιές του 2007, όπου είχαν σκο­τω­θεί 70 άτομα. (…) Kαι τότε υπήρχαν καμένες εκτά­σεις, άνεμοι, ακραία ξηρασία, υπερ­φορ­τω­μέ­νες αρμό­διες αρχές. Και τότε πολλοί θεώ­ρη­σαν την κατα­στροφή ως απόλυτη απο­τυ­χία του κράτους. Έκτοτε έχουν γίνει κάποια πράγ­ματα. Αλλά όχι αρκετά».

Το πρό­βλημα των αστικών προ­α­στίων

Το ερώτημα αυτό θέτει επίσης η SZ στον Γερμανό ειδικό γεω­χη­μείας και μελέτης των δασών Γιόχαν Γκόλ­ντα­μερ από το Ινστι­τούτο Μαξ Πλανκ. Ο ίδιος απαντά λέγο­ντας τα εξής: «Αυτό που συνέβη στην Αττική είναι δρα­μα­τικό και μου θυμίζει την κατά­σταση στην Πορ­το­γα­λία πέρυσι, όπου σε δύο πυρ­κα­γιές πέθαναν πάνω από 100 άνθρω­ποι. Το βασικό πρό­βλημα είναι κοινό σε όλες τις μεσο­γεια­κές χώρες. Στις πρώην αγρο­τι­κές περιο­χές γύρω από την Αθήνα η βλά­στηση δεν αξιο­ποιεί­ται τόσο εντα­τικά όσο παλαιό­τερα. Αντ‘ αυτού γύρω από τις μεγάλες πόλεις έχουν ανα­πτυ­χθεί αστικές δομές με ακαλ­λιέρ­γητα χωράφια και κήπους. Αυτό κάνει την κατά­σταση τόσο επι­κίν­δυνη». Για ποιο λόγο; «Στο παρελ­θόν τα αιγο­πρό­βατα τρέ­φο­νταν από το γρασίδι και τους χαμη­λούς θάμνους στις περιο­χές αυτές και έτσι το τοπίο φαι­νό­ταν μεν γυμνό, αλλά δεν ξεσπού­σαν μεγάλες, κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές. Σήμερα οι άνθρω­ποι δεν εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται τη γη αυτή, υπάρ­χουν περισ­σό­τερα εξοχικά, κήποι και δέντρα –αυτό είναι το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα σε πολλές νοτιο­ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Έτσι τα προ­ά­στια πόλεων είναι συνήθως πιο ευάλωτα σε πυρ­κα­γιές. Εκεί οι φωτιές γίνο­νται ανε­ξέ­λεγ­κτες», ανα­φέ­ρει ο Γερ­μα­νός ειδικός.

Οι πυρ­κα­γιές και η ιστορία του ΕΣΕΠΑ

Και η Frankfürter Allgemeine Zeitung κυκλο­φο­ρεί με τις πυρ­κα­γιές στην Αττική ως πρώτο θέμα και τίτλο «Πάνω από 70 οι νεκροί στις πυρ­κα­γιές στην Ελλάδα». Φιλο­ξε­νεί επίσης εκτενές ρεπορ­τάζ, όπου δια­βά­ζουμε τα εξής: «Για τα αίτια της φωτιάς, όπως συμ­βαί­νει συχνά σε τέτοιες περι­πτώ­σεις, υπάρ­χουν πολλές εκτι­μή­σεις. Μπορεί να ήταν εμπρη­σμός; Την Τρίτη ήταν πολύ νωρίς για να δοθούν ακόμη και πρώτες απα­ντή­σεις» σημειώ­νει η εφη­με­ρίδα. «Παλιό­τερα πάντως συνέ­βαινε αυτό. Επι­χει­ρη­μα­τίες πλή­ρω­ναν εγκλη­μα­τίες για να βάλουν φωτιές σε ελκυ­στι­κές περιο­χές. Αργό­τερα οι πλη­γεί­σες περιο­χές μετα­τρέ­πο­νταν σε κατοι­κή­σι­μες εκτά­σεις. Πλέον αυτό δεν είναι τόσο εύκολο όσο τότε γιατί άλλαξαν οι νόμοι. Επι­πλέον, παρά την ελαφρά οικο­νο­μική ανά­καμψη της χώρας, ο κατα­σκευα­στι­κός κλάδος παρα­μέ­νει ισχνός».

Στο ίδιο ρεπορ­τάζ μιλά και Νίκος Σαχι­νί­δης, πρό­ε­δρος της ΜΚΟ «Εθε­λο­ντικό Σώμα Ελλήνων Πυρο­σβε­στών Ανα­δα­σω­τών» (EΣΕΠΑ), μιας οργά­νω­σης που είχε συστα­θεί με την υπο­στή­ριξη της Γερ­μα­νίας και της Αυστρίας. Ο Ν. Σαχι­νί­δης ανα­φέ­ρει στην FAZ ότι η ΕΣΕΠΑ έχει απο­δυ­να­μω­θεί εδώ και κάποια χρόνια για πολι­τι­κούς λόγους. Η ΕΣΕΠΑ διέθετε κάποτε δική της σχολής πυρο­σβε­στών στα Ριζώ­ματα Ημαθίας. Ωστόσο ένας νόμος του 2014 άλλαξε το καθε­στώς λει­τουρ­γίας των εθε­λο­ντι­κών οργα­νώ­σεων στην Ελλάδα. «Έκτοτε ντε φάκτο απα­γο­ρεύ­ε­ται να σβή­νουμε εμείς πυρ­κα­γιές, αλλά μόνο οι επαγ­γελ­μα­τίες πυρο­σβέ­στες. Όταν ξεσπά μια φωτιά η πυρο­σβε­στική απο­φα­σί­ζει αν θα χρεια­στεί τη βοήθειά μας ή όχι», σημειώ­νει ο ίδιος, προ­σθέ­το­ντας ότι ο νόμος έγινε ουσια­στικά γιατί οι επαγ­γελ­μα­τίες πυρο­σβέ­στες δε ήθελαν τον αντα­γω­νι­σμό. Πλέον η σχολή έχει κλείσει μετά από καταγ­γε­λία για υπε­ξαί­ρεση χρη­μά­των από δωρεές. Μετά από χρόνια ερευνών από το ελλη­νικό υπ. Οικο­νο­μι­κών, όπως ανα­φέ­ρει ο Ν. Σαχι­νί­δης, δια­φά­νηκε ότι δεν υπήρξε υπε­ξαί­ρεση. Πιστεύει επίσης ότι εάν λει­τουρ­γούσε ο ΕΣΕΠΑ ακόμη κανο­νικά θα μπο­ρούσε να είχε συμ­βά­λει στην αποφυγή της κατα­στρο­φής στην Αττική. «Αυτό είναι σίγουρο. Ξέρω την περιοχή, όπου ξέσπα­σαν οι φωτιές. Έχουμε εκεί εθε­λο­ντές. Θα μπο­ρού­σαν άμεσα να επέμ­βουν», λέει ο ίδιος. Βέβαια αν και παλιά είχε 2000 μέλη, η ΕΣΕΠΑ πλέον μετρά μερικές δεκάδες. «Η Ελλάδα ζητά τώρα βοήθεια από άλλες χώρες, αν και θα μπο­ρούσε να είχε οργα­νώ­σει την απαι­τού­μενη βοήθεια εδώ», σημειώ­νει ο ίδιος.

Όπως το 2007

Σε σχόλιό της τέλος η Kölner Stadt-Anzeiger ανα­φέ­ρει: «Πριν από 11 χρόνια η Ελλάδα επλήγη από μια κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά στην Πελο­πόν­νησο και σκο­τώ­θη­καν 73 άνθρω­ποι. Μαθή­ματα δεν πήραν από τότε ούτε η Αθήνα ούτε οι Βρυ­ξέλ­λες. Ακόμη δεν υπάρχει κανένα πανελ­λα­δικό δίκτυο εθε­λο­ντών πυρο­σβε­στών, όπως το γνω­ρί­ζουμε σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Ειδικά από τη Γερ­μα­νία, υπήρξαν εδώ και χρόνια προ­σφο­ρές για τη δημιουρ­γία και στήριξη τέτοιων δομών. Αλλά το γιατί δεν αντα­πο­κρί­θη­καν οι ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις δεν είναι κατα­νοητό. Μετά από αυτό το τελευ­ταίο παρά­δειγμα, η Ελλάδα πρέπει επι­τέ­λους να κάνει τις πυρο­σβε­στι­κές της δυνά­μεις απο­τε­λε­σμα­τι­κές, που σημαί­νει να τις απο­κε­ντρώ­σει».